Τράπεζες: “Ξαναχτίζουν” το εργασιακό δυναμικό τους

Ριζικές αλλαγές στον τρόπο που στελεχώνουν το προσωπικό τους προωθούν οι τράπεζες, καθώς επιχειρούν να προσαρμοστούν στη νέα ψηφιακή εποχή και να λειτουργήσουν με πιο έντονο πελατοκεντρικό προσανατολισμό.

Το τραπεζικό τοπίο αλλάζει ταχύτατα και μαζί του αλλάζει και το προφίλ του τραπεζοϋπαλλήλου με κύρια χαρακτηριστικά την νεαρότερη ηλικία και την μεγαλύτερη εξειδίκευση.

Εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας, κυρίως άνω των 50 ετών, οδηγούνται σταδιακά εκτός τραπεζών μέσω προγραμμάτων εθελούσιας εξόδου, τα οποία συνεχίζουν να «τρέχουν» σχεδόν σε μόνιμη βάση.

Στον αντίποδα πραγματοποιούνται στοχευμένες προσλήψεις που αφορούν κυρίως νέους ανθρώπους ηλικίας 20 έως 30 ετών, με βασικό κριτήριο όχι τόσο την εμπειρία στην παραδοσιακή τραπεζική, όσο την άνεση στη χρήση ψηφιακών εργαλείων και την προσαρμοστικότητα στις συνεχείς τεχνολογικές αλλαγές.

Ενδεικτικά οι τράπεζες έχουν προχωρήσει από το 2022 έως και σήμερα σε περισσότερες από 2.000 προσλήψεις, με τις 1.300 εξ’ αυτών να αφορούν σε νέους ηλικιακά ανθρώπους. Έτσι έχουν πετύχει μια ανανέωση προσωπικού που μεταφράζεται στο 20% των εργαζομένων έως και 40 ετών.

Όπως εξηγεί υψηλόβαθμη τραπεζική πηγή «η μακρόχρονη εμπειρία στο γκισέ ή στις κλασικές τραπεζικές εργασίες δεν επαρκεί πλέον σε ένα περιβάλλον όπου οι περισσότερες συναλλαγές γίνονται ηλεκτρονικά. Αυτό που ζητείται είναι εργαζόμενοι που μπορούν εύκολα να εκπαιδευτούν σε νέα συστήματα, εφαρμογές και ψηφιακές υπηρεσίες και να ακολουθούν τις γρήγορες αλλαγές χωρίς καθυστερήσεις».

Την ίδια στιγμή σημαντική είναι και η αλλαγή στον ρόλο του τραπεζικού υπαλλήλου. Το πελατοκεντρικό μοντέλο που εφαρμόζουν όλες οι τράπεζες σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι καλούνται πλέον όχι μόνο να εξυπηρετούν, αλλά κυρίως να πωλούν. Από ασφαλιστικά και επενδυτικά προϊόντα μέχρι πιστωτικές κάρτες και δάνεια.

Σύμφωνα με τις διοικήσεις, οι νεότεροι εργαζόμενοι θεωρείται ότι έχουν πλεονέκτημα σε αυτό το μοντέλο, καθώς εμφανίζονται πιο ευέλικτοι, πιο δεκτικοί στην εκπαίδευση και πιο άνετοι στην επικοινωνία με τους πελάτες.

Στην προσπάθεια προσέλκυσης των κατάλληλων ενδιαφερόμενων και οι τέσσερις συστιμικές τράπεζες έχουν βελτιώσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια τα πακέτα που προσφέρουν, με στόχο να καταστούν τα πιστωτικά ιδρύματα ξανά ελκυστικά ως εργοδότες. Όπως εξηγούν τραπεζικές πηγές, οι μισθοί έχουν αυξηθεί, πέραν των ορίων που ισχύουν βάσει των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, προβλέπονται μπόνους, παρέχονται επιδόματα και ασφαλιστικές καλύψεις, ενώ δίδονται ευκαιρίες κατάρτισης μισθοδοτώντας τους και στη φάση της προετοιμασίας, πριν από την ανάληψη των καθηκόντων τους.

Προσλήψεις – αποχωρήσεις

Πέρυσι οι συστημικές τράπεζες ενίσχυσαν το στελεχιακό δυναμικό τους με 1.500 νέες προσλήψεις εργαζομένων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2025 η Alpha Bank προχώρησε σε σχεδόν 700 νέες προσλήψεις, η Πειραιώς σε 230, η Eurobank σε 300.

Ανάλογα είναι τα σχέδια των τραπεζών και για φέτος, με την Πειραιώς να στοχεύει σε 200 προσλήψεις, ενώ άλλες 300 νέες προσλήψεις έχει προγραμματίσει η Eurobank. Στην ανανέωση του προσωπικού της έχει προχωρήσει και η Εθνική Τράπεζα, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει επενδύσει περισσότερα από 700 εκατ ευρώ στην τεχνολογική αναβάθμιση της.

Στον αντίποδα οι τράπεζες έχουν προχωρήσει την τελευταία δεκαετία στην μεγαλύτερη μείωση προσωπικού σε ευρωπαϊκό επίπεδο (κατά 39%), όταν ο μέσος όρος των τραπεζών της Ευρωζώνης περιορίστηκε μόλις στο 11%. Ταυτόχρονα, όσον αφορά στο κλείσιμο των καταστημάτων, οι ελληνικές τράπεζες βρίσκονται στην τρίτη θέση πανευρωπαϊκά, πίσω μόνο από Ουγγαρία (55%) και Βέλγιο (54%), με μείωση της τάξεως του 50% περίπου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών το 2024 (τα στοιχεία θα επικαιροποιηθούν τον Μάρτιο φέτος): Η Πειραιώς είχε 6.990 εργαζόμενους και 368 καταστήματα, η Εθνική 6.295 εργαζόμενους και 318 καταστήματα, η Eurobank 6.065 εργαζόμενους και 266 καταστήματα, η Alpha 5.363 εργαζόμενους και 249 καταστήματα, η Attica Bank είχε 1.467 άτομα προσωπικό και 86 καταστήματα, η Optima bank 550 εργαζόμενους και 29 καταστήματα. Τέλος οι τέσσερις συνεταιριστικές τράπεζες απασχολούσαν 495 εργαζόμενους με δίκτυο 33 καταστημάτων.

Τον τελευταίο χρόνο όλες οι τράπεζες «έτρεξαν» προγράμματα εθελουσίας εξόδου, με τις μέγιστες αποζημιώσεις να φτάνουν μέχρι και τις 260.000 ευρώ, ενώ για φέτος μετά την Alpha Bank χθες αναμένεται να ακολουθήσει η Εθνική Τράπεζα.

Ανασφάλεια

Η επαφή με τον πελάτη, η πώληση και η επίτευξη στόχων αποτελούν πλέον βασικό κομμάτι της καθημερινότητας στις τράπεζες, γεγονός που μετατρέπει σταδιακά τον τραπεζοϋπάλληλο σε σύμβουλο πωλήσεων. Οι αλλαγές αυτές προκαλούν προβληματισμό στους εργαζόμενους, καθώς εντείνουν την πίεση, αυξάνουν την ανασφάλεια και περιορίζουν τις προοπτικές παραμονής για μεγαλύτερες ηλικίες.

Την ίδια στιγμή, όμως, αποτελούν κεντρική επιλογή των τραπεζών, οι οποίες θεωρούν ότι χωρίς ανανέωση προσωπικού και αλλαγή νοοτροπίας δεν μπορούν να επιβιώσουν στον ανταγωνισμό της ψηφιακής εποχής.

Όπως επισημαίνουν τραπεζικές πηγές, το επιχειρησιακό πλάνο των επόμενων ετών προβλέπει τόσο τη μείωση του μέσου όρου ηλικίας των εργαζομένων, με την πρόσληψη νέων τους οποίους εκπαιδεύουν παράλληλα με την απασχόλησή τους, όσο και την πρόσληψη εξειδικευμένων στελεχών με υψηλότερες αμοιβές.