“Σπριντ” για τα ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης

Μπορεί η Ελλάδα, με βάση τη σχετική  κυβερνητική ενημέρωση, μέχρι τώρα να είναι στην πρώτη 5άδα των κρατών- μελών, ως προς τις εκταμιεύσεις, καθώς ήδη έχουν εισρεύσει 23,4 δισ ευρώ επί του συνόλου των 35,9 δισ ευρώ, ωστόσο μέχρι το τέλος Αυγούστου, οπότε και ολοκληρώνεται η “ζωή” του Ταμείου Ανάκαμψης θα πρέπει να έχει καταβληθεί μια μεγάλη προσπάθεια ώστε να ολοκληρωθούν προαπαιτούμενα και βέβαια να εκταμιευθούν σημαντικοί πόροι.

Με βάση όσα ανέφεραν, χθες, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης αλλά και ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος κατά την παρουσίαση του  Ενοποιημένου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής για το 2026, το Ταμείο Ανάκαμψης είναι στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος μιας και μέχρι το τέλος Αυγούστου θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί 177 απαιτητικά ορόσημα. Έτσι μόνο δε θα χαθεί η ευκαιρία για  να “κλειδώσουν” οι ροές 12,5 δισ. που απομένουν.

Οδηγίες για να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ

Ήδη, μάλιστα στους σχετικούς μπλε φακέλους που έχουν μοιραστεί στα υπουργεία για τους στόχους του 2026 δίνεται έμφαση  υπάρχει ξεχωριστή αναφορά για τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης. Στην αιχμή της προσπάθειας, δε, είναι τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Υποδομών και Μεταφορών.

Συνολικά μέχρι το τέλος του προγράμματος θα πρέπει να έχουν καλυφθεί 165 ορόσημα για το σκέλος των επιχορηγήσεων, τα οποία στη συντριπτική τους πλειοψηφία (143 ορόσημα) έχουν να κάνουν με την ολοκλήρωση έργων και επενδύσεων. Τα υπόλοιπα 32 ορόσημα αφορούν μεταρρυθμίσεις (ολοκλήρωση νομοθεσίας, λειτουργία νέων κρατικών μηχανισμών).

Τι πρέπει να γίνει μέχρι τον Αύγουστο;

Να σημειωθεί ότι μέχρι τώρα οι Βρυξέλλες ότι περιθώρια για παρατάσεις δεν υπάρχουν κι έτσι οι εθνικές αρχές θα πρέπει να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια. Έτσι με βάση όσα ανέφεραν χθες ο Κ. Χατζηδάκης και ο Α. Σκέρτσος θα πρέπει:

• Τον Απρίλιο να υποβληθεί το 8ο αίτημα πληρωμής επιχορηγήσεων. Παράλληλα θα πρέπει να έχουν καλυφθεί 32 ορόσημα και στόχοι, εκ των οποίων 13 ορόσημα αφορούν μεταρρυθμίσεις και 19 επενδυτικά ορόσημα. Στο σκέλος των δανείων στο για το όγδοο και τελευταίο αίτημα πληρωμής θα πρέπει να έχουν κλείσει 10 ορόσημα και στόχοι.
• Τον Μάιο θα υποβληθεί το 7ο αίτημα  από το σκέλος των δανείων. Θα πρέπει να καλυφθούν δύο ορόσημα και στόχοι.
• Τον Αύγουστο θα υποβληθεί το 9ο και τελευταίο αίτημα πληρωμής επιχορηγήσεων και δανείων αφού θα έχουν έχουν “κλείσει” 133 ορόσημα εκ των οποίων 19 μεταρρυθμιστικά και 114 επενδυτικά ορόσημα.

Η όλη προσπάθεια είναι, πάντως, απαιτητική. Ειδικότερα, για το 8ο αίτημα πληρωμής, πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί οι εξής εμβληματικές μεταρρυθμίσεις:

• Δημιουργία του εργοστασίου τεχνητής νοημοσύνης «Pharos» (πρόσβαση σε δεδομένα, υπολογιστικούς πόρους και κατάρτιση σε νεοσύστατες επιχειρήσεις και ΜΜΕ)
• Θεσμικό πλαίσιο για την διασφάλιση ποιότητας, την ασφάλεια των ασθενών και τη συμμετοχή τους στην παροχή υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης
• Ολοκλήρωση Κτηματογράφησης
• Ψηφιακός μετασχηματισμός του τομέα της υγείας: επέκταση της δημιουργίας ραντεβού, αναβάθμιση συστήματος ηλεκτρονικής συνταγογράφησης
• Εργασίες ανακαίνισης σε 19 νοσοκομεία
• Ολοκλήρωση συστήματος ηλεκτρονικής επικοινωνίας μεταξύ των συστημάτων και των υπηρεσιών του δημόσιου τομέα και των Ελλήνων πολιτών (Gov. gr — messenger)
• Ολοκλήρωση επιχορήγησης 100.000 ΜμΕ για απόκτηση ψηφιακών εργαλείων

Aνά υπουργείο για τα μεταρρυθμιστικά ορόσημα έχουν ως εξής:

Τα επενδυτικά ορόσημα

Ανάλογης δυσκολίας είναι οι βασικές μεταρρυθμίσεις, με τις οποίες θα πέσουν τίτλοι τέλους στο Ταμείο Ανάκαμψης. Έτσι, μέχρι τον Αύγουστο θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί τα εξής:

• Μείωση των καθυστερήσεων στην αναγκαστική εκτέλεση και δημιουργία μηχανισμού για τον επαναπροσδιορισμό των δικασίμων αναφορικά με τις ανακοπές «προ του πλειστηριασμού» και «μετά τον πλειστηριασμό»
• Εθνική Στρατηγική Στέγασης
• Λειτουργία Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών
• Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης
• Ολοκλήρωση Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων ΑΠΕ, Τουρισμού, Βιομηχανίας
• Ολοκλήρωση μεταρρύθμισης ΟΣΕ
• Παράδοση οδικού δικτύου Βόρειο Τμήμα Ε-65 (Τρίκαλα – Εγνατία Οδός)
• Κυκλοφορία 425 ηλεκτρικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη
• Ηλεκτρική διασύνδεση Κυκλάδων (Νάξος, Σέριφος, Μήλος, Φολεγάνδρος και Σαντορίνη)
• Ολοκλήρωση ανακαινίσεων σε 80 νοσοκομεία και 156 κέντρων υγείας
• Εκτέλεση 150 έργων οδικής ασφάλειας, 50 έργων ύδρευσης και 70 έργων επεξεργασίας λυμάτων σε όλη τη χώρα
• Εκτόξευση και θέση σε τροχιά 13 μικροδορυφόρων
• Ανακαίνιση ενεργειακής απόδοσης για 100.000 κατοικίες, εκ των οποίων τουλάχιστον 20.400 είναι ευάλωτα νοικοκυριά
• Ψηφιοποίηση αρχείων του κράτους: 1 δισ. σελίδες
• Αναβαθμίσεις δικαστικών κτιρίων και πληροφοριακά συστήματα πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων, Ελεγκτικού συνεδρίου και Εθνικό Ποινικό Μητρώο

Ο κίνδυνος

Για την Ελλάδα, πάντως, που αντιμετωπίζει μια σημαντική υστέρηση στις επενδύσεις σε σχέση με την ΕΕ, το Ταμείο Ανάκαμψης είναι ένα βασικό εργαλείο ανάπτυξης και άρα το περιθώριο για χαμένους πόρους δεν υπάρχει. Βέβαια το μείζον είναι να υπάρξει ουσιαστική αξιοποίηση και όχι να χαθεί άλλη μια ευκαιρία, κάτι για το οποίο υπάρχουν έντονες αναφορές από την Αντιπολίτευση.  Σύμφωνα, πάντως., με την ΤτΕ, Σχετικά με το δανειακό σκέλος του RRF, παρατηρείται επιβράδυνση στο ρυθμό αύξησης των συμβασιοποιήσεων των δανείων. Συγκεκριμένα, έως το τέλος του Νοεμβρίου, 547 αιτήσεις για χρηματοδότηση μέσω δανείων του RRF έχουν συμβασιοποιηθεί για έργα προϋπολογισμού 7,8 δισεκ. ευρώ (ή 68% των συνολικών εισπράξεων δανείων).

Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με την επιχειρησιακή συμφωνία της Ελλάδος με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον RRF, δάνεια ύψους 16,7 δισεκ. ευρώ πρέπει να έχουν συμβασιοποιηθεί έως το τέλος του 2026. Όσον αφορά τις εκταμιεύσεις προς τις επιχειρήσεις, αυτές αναμένεται να πραγματοποιούνται έως το 2029, καθώς τα δάνεια εκταμιεύονται τμηματικά με βάση την πορεία υλοποίησης των έργων.

Ενστάσεις

Όπως έχει αναφέρει σε κείμενό του ο τομεάρχης ΚΤΕ Οικονομίας του ΠΑΣΟΚ και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Παύλος Γερουλάνος υπάρχει μια “χαμένη ευκαιρίας. Το ΠΑΣΟΚ και ο τομεάρχης Οικονομίας Παύλος Γερουλάνος σημειώνουν: «Ακόμα μία μέγιστη αναθεώρηση – δεύτερη μέσα σε μόλις 4 μήνες – του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με σωρεία τροποποιήσεων αλλά και απεντάξεων μέτρων και στόχων στο παρά πέντε της λήξης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Aλλά η κυβέρνηση, για ακόμη μία φορά, αρνείται να ενημερώσει ολοκληρωμένα την ελληνική κοινωνία.”