Τράπεζες: Ρίχνουν τα επιτόκια για στεγαστικά δάνεια

Αισιόδοξα είναι τα πρώτα μηνύματα από την τραπεζική αγορά για το 2026, το οποίο –σύμφωνα με τις διοικήσεις των τραπεζών– αναμένεται να αποτελέσει χρονιά ουσιαστικής επιστροφής των στεγαστικών δανείων.

Ο συνδυασμός ότι οι εκταμιεύσεις αυξάνονται σταθερά, τα επιτόκια υποχωρούν και η ζήτηση από τα νοικοκυριά παραμένει ισχυρή, δημιουργεί ένα περιβάλλον σαφώς πιο ευνοϊκό σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Μπορεί τα μεγέθη της στεγαστικής πίστης να απέχουν ακόμη σημαντικά από την εποχή πριν από την κρίση, ωστόσο η πρόοδος που έχει καταγραφεί θεωρείται πλέον ουσιαστική. Οι τράπεζες εμφανίζονται έτοιμες να χρηματοδοτήσουν περισσότερα νοικοκυριά, καθώς διαθέτουν αυξημένη ρευστότητα και βελτιωμένη πρόσβαση στις αγορές.

Πού θα στηριχτεί η ανάκαμψη

Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, τρεις είναι οι βασικοί παράγοντες που στηρίζουν την ανάκαμψη της στεγαστικής πίστης. Πρώτον, η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής στην Ευρωζώνη, που έχει σταθεροποιήσει σε χαμηλά επίπεδα το κόστος χρήματος. Δεύτερον, η αυξημένη ζήτηση για αγορά κατοικίας, κυρίως από νεότερα νοικοκυριά που επιδιώκουν να αποκτήσουν πρώτη κατοικία σε συνδυασμό με την εκτόξευση των ενοικίων. Και τρίτον, η σημαντική βελτίωση της εικόνας των ελληνικών τραπεζών, μετά τις αλλεπάλληλες αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής τους ικανότητας, γεγονός που τους επιτρέπει να δανείζονται φθηνότερα από τις διεθνείς αγορές.

Το αποτέλεσμα είναι, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πηγές, ότι οι τράπεζες έχουν πλέον τη δυνατότητα να «ανοίξουν» ουσιαστικά τη στρόφιγγα των στεγαστικών δανείων για τα νοικοκυριά. Διαθέτουν υπερβάλλουσα ρευστότητα, η οποία δεν κατευθύνεται μόνο σε επιχειρηματικά δάνεια, που αποτελούν άλλωστε και την μερίδα του λέοντος στις νέες εκταμιεύσεις αλλά και στη λιανική τραπεζική, με έμφαση στη στέγη.

Πτώση των επιτοκίων

Σε αυτό το πλαίσιο, τα τραπεζικά επιτελεία αποφάσισαν ήδη από το τελευταίο τρίμηνο του 2025 να ξεκινήσουν ένα κύκλο επιθετικών κινήσεων στο σκέλος των επιτοκίων. Η μία μετά την άλλη οι τράπεζες προχώρησαν σε μειώσεις, τόσο στα κυμαινόμενα όσο και στα σταθερά στεγαστικά δάνεια, σε μια προσπάθεια να προσελκύσουν νέους πελάτες «βάζοντας φωτιά» στον ανταγωνισμό.

Πρόκειται για ουσιαστικές μειώσεις στο κόστος του δανεισμού οποίες ήδη αποτυπώνονται στα επίσημα στοιχεία της Τράπεζα της Ελλάδος. Τον Νοέμβριο, που είναι ο πιο πρόσφατος μήνας με διαθέσιμα δεδομένα, το μέσο επιτόκιο για το σύνολο των νέων στεγαστικών συμβάσεων διαμορφώθηκε στο 3,49%. Πρόκειται για τον τέταρτο συνεχόμενο μήνα πτώσης, παρά το γεγονός ότι το euribor παρέμεινε ουσιαστικά σταθερό στο ίδιο διάστημα.

Ακόμη πιο αισθητή είναι η μείωση στα επιμέρους προϊόντα. Το μέσο κυμαινόμενο επιτόκιο υποχώρησε στο 3,39%, από 3,52% τον Ιούνιο του 2025, ενώ το σταθερό επιτόκιο δεκαετούς διάρκειας έπεσε στο 3,92%, από 4,34% λίγους μήνες νωρίτερα. Για πολλούς δανειολήπτες, οι αλλαγές αυτές μεταφράζονται σε χαμηλότερη μηνιαία δόση και καλύτερους όρους εξυπηρέτησης.

Τόνωση της ζήτησης

Την ίδια στιγμή, ισχυρή παραμένει και η ζήτηση με τον πλέον σημαντικό ρόλο σε αυτό να έχει παίξει η επιδοτούμενη δράση «Σπίτι Μου ΙΙ», μέσω της οποίας χιλιάδες νοικοκυριά υπέβαλαν αιτήσεις για στεγαστικό δάνειο. Οι τράπεζες ενέκριναν δάνεια σχεδόν διπλάσια από τον διαθέσιμο προϋπολογισμό του προγράμματος, ωστόσο μεγάλο μέρος αυτών δεν θα εκταμιευτεί, κυρίως λόγω της έλλειψης επιλέξιμων κατοικιών που να πληρούν δηλ. τους όρους του προγράμματος.

Παρόλα αυτά, οι υποψήφιοι δανειολήπτες έχουν ήδη περάσει τους πιστοληπτικούς ελέγχους και θεωρούνται «ώριμοι» για χρηματοδότηση. Για τον λόγο αυτό, οι τράπεζες έχουν ήδη λανσάρει ειδικά στεγαστικά προϊόντα για όσους πληρούν τα κριτήρια του Σπίτι Μου, αλλά δεν κατάφεραν τελικά να ενταχθούν στο πρόγραμμα, προσφέροντας πιο ευνοϊκούς όρους σε σχέση με τα κλασικά στεγαστικά δάνεια.

Εκταμιεύσεις ρεκόρ

Σε επίπεδο αριθμών, το 2025 έκλεισε με εκταμιεύσεις-ρεκόρ 12ετίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν στην διάθεσή τους τα τραπεζικά επιτελεία οι νέες χορηγήσεις ξεπέρασαν τα 2 δισ. ευρώ, ενώ στο 11μηνο οι νέες συμβάσεις έφτασαν τα 1,86 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 48% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024. Όπως επισημαίνουν τραπεζικές πηγές «πρόκειται για την καλύτερη επίδοση από το 2013».

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι τον Οκτώβριο, για πρώτη φορά έπειτα από περίπου 15 χρόνια, η συνολική πιστωτική μεταβολή των στεγαστικών δανείων γύρισε σε θετικό πρόσημο. Οι μηνιαίες εκταμιεύσεις, με εξαίρεση τον Αύγουστο, κινούνται σταθερά πάνω από τα 200 εκατ. ευρώ, δείχνοντας ότι η αγορά έχει πλέον μπει σε τροχιά ανάκαμψης.

Όσον αφορά τις επιλογές των δανειοληπτών, περίπου το 35% των νέων δανείων αφορά κυμαινόμενο επιτόκιο, κυρίως στο πλαίσιο του «Σπίτι Μου». Ωστόσο, η πλειονότητα εξακολουθεί να προτιμά τα σταθερά επιτόκια, επιλέγοντας τη σιγουριά της σταθερής δόσης για αρκετά χρόνια ή ακόμη και για όλη τη διάρκεια του δανείου.