Ιταλία: Στο εδώλιο αστυνομικοί και λιμενικοί για πολύνεκρο ναυάγιο μεταναστών

Η δίκη τεσσάρων αστυνομικών και δυο λιμενικών ξεκίνησε την Παρασκευή (30/1) στην Κροτόνε (ή Κρότωνα) στη νοτιοανατολική Ιταλία, για το πολύνεκρο ναυάγιο, που σημειώθηκε τον Φεβρουάριο του 2023 και είχε ως αποτέλεσμα τουλάχιστον 94 μετανάστες να χάσουν τη ζωή τους.

Το ναυάγιο ήταν μία από τις πλέον πολύνεκρες τραγωδίες, που έχει σημειωθεί στην Ιταλία τα τελευταία δέκα χρόνια και ξεσήκωσε κύμα αντιδράσεων κατά της ακροδεξιάς πρωθυπουργού, Τζόρτζια Μελόνι, η οποία εφαρμόζει σκληρή αντιμεταναστευτική πολιτική, από την πρώτη μέρα της εκλογής της.

Οι κρατικοί υπάλληλοι που κάθονται στο εδώλιο κατηγορούνται ότι καθυστέρησαν να δράσουν, για να διασώσουν το πλεούμενο και τους μετανάστες, το οποίο τελικά προσέκρουσε σε βράχια ανοιχτά της τουριστικής πόλης Κούτρο (Κυτέριον) Μεταξύ των 94 νεκρών ήταν και 35 παιδιά.

Όλοι οι κατηγορούμενοι, τέσσερα μέλη της οικονομικής αστυνομίας (Guardia fi Finanza, GDF) και δυο μέλη του λιμενικού σώματος, παρουσιάστηκαν χτες στην πρώτη ημέρα της διαδικασίας στην Κροτόνε, κοντά στην Κούτρο.

Κατηγορούνται για ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή καθώς και πρόκληση ναυαγίου “εξ αμελείας”, ποινικό αδίκημα δυνάμει του ιταλικού κώδικα ποινικής δικονομίας.

Σύμφωνα με το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων ANSA, οι έξι άνδρες αναμένεται πως θα κληθούν να καταθέσουν στην εν λόγω δίκη, αρκετές δικάσιμοι της οποίας έχουν προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο.

Το υπερφορτωμένο πλεούμενο είχε αναχωρήσει από την Τουρκία μεταφέροντας μετανάστες από το Αφγανιστάν, το Ιράν, το Πακιστάν και τη Συρία. Επιβίωσαν περίπου 80.

Δεκάδες σοροί ξεβράστηκαν στην ακτή. Οι αρχές, ωστόσο, εκτιμούν πως κι άλλοι άνθρωποι χάθηκαν στο ναυάγιο, αλλά δεν βρέθηκαν ποτέ.

Το Λιμενικό “φοβήθηκε” την κακοκαιρία και άφησε τους μετανάστες αβοήθητους

Οι κατηγορίες σε βάρος των αστυνομικών και των λιμενικών αφορούν την επιχείρηση έρευνας και διάσωσης που δεν έγινε, παρότι οι αρχές ήταν ενήμερες για το πλοίο που κινδύνευε ώρες νωρίτερα.

Αεροσκάφος του ευρωπαϊκού οργανισμού συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής (FRONTEX) εντόπισε το πλεούμενο που κινδύνευε λίγο μετά τις 23:00, περίπου 38 χιλιόμετρα ανοικτά των ιταλικών παραλίων και ειδοποίησε τις αρχές.

Όμως, το σκάφος που εστάλη από την GDF έκανε αναστροφή εξαιτίας της κακοκαιρίας και το πλεούμενο με τους μετανάστες κατέληξε να πέσει σε βράχια κοντά στην ακτή, τέσσερις ώρες αργότερα.

Εισαγγελείς κατηγορούν τους αστυνομικούς και τους λιμενικούς για κακή επικοινωνία και ότι κωλυσιέργησαν, αφού αρχικά κρίθηκε πως έπρεπε να υπάρξει επιχείρηση για το σκάφος.

Η κακοκαιρία και η επιδείνωση των συνθηκών θα όφειλε να τους ωθήσει να επανεκτιμήσουν την κατάσταση και να φροντίσουν πως θα γινόταν επιχείρηση έρευνας και διάσωσης, σύμφωνα με την εισαγγελία.

Ο ένας από τους κατηγορούμενους «αγνόησε την προσφορά για βοήθεια» από το λιμενικό, τα σκάφη του οποίου είναι γενικά πιο γερά, και δεν παρακολούθησε την προσέγγιση, αποτρέποντας την προσφορά βοήθειας στο πλεούμενο ώστε να φτάσει σε ασφαλές λιμάνι.

Όλοι οι κατηγορούμενοι εργάζονταν σε διάφορα κέντρα ελέγχου, σε τοποθεσίες που βρίσκονταν σε μεγάλη απόσταση από τον τόπο του ναυαγίου.

“Δικάζονται οι πολιτικές του ιταλικού κράτους”

Μη κυβερνητικές οργανώσεις, που διεξάγουν επιχειρήσεις διάσωσης μεταναστών, ιδίως η SOS Humanity και η Mediterranea Saving Humans, είναι πολιτικώς ενάγουσες στη δίκη.

Εκτιμούν ότι η τραγωδία αντανακλά την πολιτικής της υπερσυντηρητικής κυβέρνησης Μελόνι, η οποία εκλαμβάνει τα πλεούμενα με μετανάστες ως πρόβλημα δημόσιας τάξης κι επ’ ουδενί ως ανθρωπιστικό ζήτημα.

Για την Τζούντιθ Σάδερλαντ, στέλεχος της Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch, HRW), δεν δικάζονται απλώς οι αστυνομικοί και οι λιμενικοί αλλά «οι πολιτικές του ιταλικού κράτους», που δίνει «προτεραιότητα στην αποτροπή και στην ποινικοποίηση των αιτούντων άσυλο και των μεταναστών» αντί να προτάσσει «το να σώζονται ανθρώπινες ζωές».

Σε επίσκεψή της στην Κούτρο μετά την τραγωδία, η Ιταλίδα πρωθυπουργός, είχε επιρρίψει την ευθύνη για την τραγωδία στους διακινητές μεταναστών, ανακοινώνοντας πιο αυστηρές τιμωρίες.

Δυο άνδρες που κατηγορήθηκαν πως μετέφεραν παράτυπα τους μετανάστες με το πλεούμενο, ένας Τούρκος και ένας Σύρος, καταδικάστηκαν να εκτίσουν 20 χρόνια κάθειρξης το 2024.

Σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές, περίπου 66.000 μετανάστες αποβιβάστηκαν στα ιταλικά παράλια την περασμένη χρονιά, αριθμός σχεδόν αμετάβλητος σε σχέση με το 2024, και υποδιπλάσιος από τους 157.000 και πλέον το 2023.

Ωστόσο, πολλοί είναι αυτοί που αφήνουν την τελευταία τους πνοή στη θάλασσα, αναζητώντας καταφύγιο σε άλλες χώρες.

Σύμφωνα με αριθμούς του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ), τουλάχιστον 1.340 άνθρωποι ξεψύχησαν, προσπαθώντας να διασχίσουν την κεντρική Μεσόγειο το 2025.