Κομισιόν: Προχωρήστε σε γενναίες μειώσεις φόρων και χρεώσεων στο ηλεκτρικό ρεύμα

Σαφές μήνυμα προς τις κυβερνήσεις της ΕΕ να προχωρήσουν σε βαθιές παρεμβάσεις στη φορολογία και στις επιβαρύνσεις των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας στέλνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω προσχεδίου Σύστασης που βρίσκεται στο τελικό στάδιο και αναμένεται να δοθεί σύντομα στη δημοσιότητα.

Η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι το ενεργειακό κόστος στην Ευρώπη έχει απομακρυνθεί αισθητά από εκείνο βασικών διεθνών ανταγωνιστών. Όπως επισημαίνει, το 2024 οι ονομαστικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για έναν μέσο βιομηχανικό καταναλωτή ήταν κατά 65% υψηλότερες σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 2014–2020. Το χάσμα αυτό, σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και απειλεί την κοινωνική στήριξη της ενεργειακής μετάβασης.

Κεντρικός άξονας της Σύστασης είναι η αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει η Οδηγία για τη Φορολόγηση της Ενέργειας. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να μειώσουν τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στο ελάχιστο επιτρεπόμενο επίπεδο: μηδενική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά και μόλις 0,5 ευρώ ανά MWh για τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, ανοίγει τον δρόμο για μηδενική φορολόγηση του ηλεκτρικού ρεύματος που χρησιμοποιείται από ενεργοβόρες βιομηχανίες, όπου το ισχύον πλαίσιο το επιτρέπει.

Προβλέπεται ακόμη η δυνατότητα πρόσθετων, στοχευμένων απαλλαγών για χρήσεις που συνδέονται με τον εξηλεκτρισμό της βιομηχανίας και της θέρμανσης, υπό την προϋπόθεση ειδικής έγκρισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον ΦΠΑ, με την Επιτροπή να υπενθυμίζει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόσουν μειωμένο συντελεστή έως 5% στο ηλεκτρικό ρεύμα για τα νοικοκυριά. Ταυτόχρονα, προτείνεται η πλήρης απομάκρυνση όλων των μη ενεργειακών χρεώσεων – όπως τέλη υπέρ τρίτων ή κοινωνικές εισφορές – από τους λογαριασμούς ρεύματος και η μεταφορά τους στον κρατικό προϋπολογισμό.

Στο ίδιο πλαίσιο, οι εισφορές που χρηματοδοτούν πολιτικές για τις ΑΠΕ, την πυρηνική ενέργεια ή τη συμπαραγωγή προτείνεται να μην επιβαρύνουν άμεσα το ηλεκτρικό ρεύμα, αλλά να καλύπτονται είτε από γενικούς δημοσιονομικούς πόρους είτε μέσω αυξημένων επιβαρύνσεων στα ορυκτά καύσιμα.

Αν και αναγνωρίζει τις επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά, η Κομισιόν προτείνει αντισταθμιστικά μέτρα, όπως η αξιοποίηση πόρων του κρατικού προϋπολογισμού, η αύξηση των φόρων στη χρήση ορυκτών καυσίμων, η χρήση εσόδων από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS), καθώς και ο περιορισμός φοροαπαλλαγών και επιδοτήσεων υπέρ των ορυκτών καυσίμων.

Η Επιτροπή ζητά από τα κράτη μέλη να έχουν υλοποιήσει τις παρεμβάσεις έως το τέλος του 2026, τονίζοντας ότι θα παρακολουθεί στενά την πρόοδο. Παράγοντες της αγοράς, ωστόσο, σημειώνουν ότι η Σύσταση δεν είναι δεσμευτική και εκτιμούν πως, χωρίς νέα νομικά εργαλεία, δύσκολα θα επιφέρει από μόνη της ουσιαστική αποκλιμάκωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για βιομηχανία και καταναλωτές.