Στη Σενζέν ο Πούτιν επέστρεψε στο παγκόσμιο τραπέζι – Η Κίνα μοίρασε την τράπουλα
Διαβάζεται σε 10'
Στη διεθνή πολιτική κυριαρχεί η φράση «αν δεν είσαι στο τραπέζι, είσαι στο μενού». Ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου, Δημήτρης Καλτσώνης εξηγεί τι πραγματικά έγινε στη Σενζέν.
- 20 Νοεμβρίου 2026 18:35
Ο πλανήτης προσπαθεί ακόμα να καταλάβει τι ακριβώς έγινε στη Σενζέν, όπου για πρώτη φορά στην ιστορία συναντήθηκαν οι ηγέτες της Κίνας, των ΗΠΑ και της Ρωσίας.
Tι δηλαδή, από όσα συμφώνησαν οι Σι Τζινπίνγκ, Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντίμιρ Πούτιν μας επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα;
Μπορούν να σταματήσουν επιτέλους, τον πόλεμο στο Ιράν και να διακοπεί έτσι, η ταχεία εξέλιξη της οικονομικής κρίσης σε όλον τον κόσμο; Τι θα γίνει με την Ουκρανία και τι με τα πυρηνικά;
Τριμερής συνάντηση για έναν
Αφού διαβάσαμε όσα είχαν να δημοσιεύσουν τα διεθνή μέσα, επικοινωνήσαμε με τον Δημήτρη Καλτσώνη, καθηγητή Θεωρίας Κράτους και Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο (διδάσκει τα μαθήματα Δίκαιο και Κοινωνία, Πολιτικοί θεσμοί της Λ. Αμερικής, Κινεζικό πολιτικό σύστημα, Ελληνική Συνταγματική Ιστορία, Δημοκρατία και Κρίση), για να καταλάβουμε αν “μοιράστηκε” ο κόσμος μεταξύ των τριών αυτών χωρών ή αν έγινε πολύς λόγος για το τίποτα.
Όπως μας είπε ο ειδικός, με λίγα λόγια ο λόγος της ιστορικής αυτής ημέρας ήταν «για να επιβεβαιωθεί η άνοδος του ρόλου της Κίνας και να προσπαθήσει ο Τραμπ, μήπως πετύχει κάτι. Το πρώτο έγινε, το δεύτερο όχι».
Πάμε και στις λεπτομέρειες.
«Καταρχήν, θα έλεγα ότι ήταν μια τριμερή συνάντηση για έναν. Με ποια έννοια; Το πρόσωπο και άρα και η χώρα που αναδείχθηκε μέσα από όλη αυτή τη διπλωματική διαδικασία ήταν η Κίνα, η οποία σημειωτέον έχει φιλοξενήσει το τελευταίο έτος 25 ηγέτες κρατών. Αυτό, από μόνο του, είναι μια σημαντική επιτυχία.
Βέβαια, σαν συνάντηση δεν μπορούσαμε να περιμένουμε, ούτως ή άλλως, κάτι περισσότερο παρά τη σημασία της, γιατί οι αντιθέσεις που υπάρχουν γενικά, ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις και ειδικά ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και στην Κίνα, είναι τόσο βαθιές που δεν θα μπορούσαν να ξεπεραστούν απλώς με μια συνάντηση κορυφής».
Είμαστε ακόμα στην αρχή
Θα αναρωτιέσαι, εύλογα,”τότε γιατί συναντήθηκαν;”. Όλοι είχαν τους λόγους τους να βγάλουν μια κοινή φωτογραφία.
«Η ιστορία έχει δείξει ότι οι αντιπαραθέσεις μεταξύ των κρατών, ακόμα και όταν περνούν και το πιο οξυμένο επίπεδο, ακόμα και όταν εκτυλίσσονται σε στρατιωτικό επίπεδο, συνοδεύονται από διπλωματία και από συναντήσεις.
Σε αυτές, γίνονται προσπάθειες διευθέτησης, προσπάθειες κατανομής ρόλων, αν πρόκειται για μεγάλες δυνάμεις κατανομής των σφαιρών επιρροής και των αγορών, χωρίς να σημαίνει πάντα ότι αυτά επιτυγχάνουν.
Συνήθως οι επιτυχημένες συναντήσεις είναι εκείνες που γίνονται στο τέλος μιας διεργασίας, οι οποίες έρχονται κατά κάποιο τρόπο να επικυρώσουν το αποτέλεσμα διεργασιών που έχουν προηγηθεί.
Σήμερα, είμαστε νομίζω ακόμα στην αρχή αυτής της διαδικασίας αντικατάστασης του ρόλου της μεγάλης, της πρώτης δύναμης στον πλανήτη, όπου η Κίνα, είναι η ανερχόμενη δύναμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής είναι η δύναμη σε παρακμή».
Δηλαδή, δεν συναντήθηκαν για να χωρίσουν τον κόσμο, όπως παραπέμπει σταθερά η χρήση του όρου “Νέα Γιάλτα”. Εν τω μεταξύ, οι συνθήκες δεν είναι ίδιες με εκείνες του ‘45, όταν όντως χωρίστηκε ο κόσμος μεταξύ τριών δυνάμεων.
«Δεν μπορώ να κάνω σύγκριση με το ‘45. Ήταν άλλη κατάσταση τότε. Μιλάμε για άλλα κράτη.
Η Σοβιετική Ένωση είχε εντελώς διαφορετικό ρόλο και θέση στα διεθνή πράγματα. Αυτό νομίζω ότι αποδείχτηκε και από την μακρόχρονη περίοδο ειρήνης που είχαμε στην Ευρώπη, μετά το 1945. Δεν έχει λοιπόν, κανένα νόημα να συγκρίνουμε με τη Γιάλτα».
Η εδραίωση της Κίνας και οι ήττες του Τραμπ
Επιστρέφουμε λοιπόν, στον λόγο της συνάντησης. Ισχύει πως εδραιώθηκε η Κίνα στις μεγάλες δυνάμεις που αποφασίζουν για το παγκόσμιο γίγνεσθαι;
«Έτσι όπως, ας το πούμε σε εισαγωγικά, χορογραφήθηκε αυτή η συνάντηση, αποδεικνύει την άνοδο της οικονομικής ισχύος, άρα και της αίγλης του κύρους της διπλωματικής θέσης της Κίνας.
Ο Τραμπ προσήλθε σε αυτήν, έχοντας στην πλάτη του τρεις, μπορεί και τέσσερις ήττες δηλαδή το Ιράν, τον εμπορικό πόλεμο με την Κίνα, όπου εν μέρει έκανε πίσω, τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ και την Ουκρανία, όπου ουσιαστικά οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής πυροδότησαν τον πόλεμο. Όχι επί προεδρίας Τραμπ, αλλά επί προεδρίας Μπάιντεν, κάτι που δεν αλλάζει και πολύ τα πράγματα».
H σημαντική νίκη του Πούτιν
Ποιος λοιπόν, είναι ο πρακτικός νικητής, αν βάλουμε και τον Πούτιν στη συζήτηση, έναν ακόμα παρία που έκανε την επανεμφάνισή του σε σύσκεψη κορυφής;
«Ο δεύτερος διπλωματικός νικητής, ας το πούμε έτσι, της συνάντησης, είναι ο Πούτιν, ο οποίος από εκεί που θεωρείτο παρίας στην άκρη εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία, τώρα βρέθηκε μέσα μαζί με τους άλλους δύο σημαντικούς ηγέτες.
Βέβαια, εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι βρέθηκε εκεί γιατί το ήθελε η Κίνα. Αυτό έχει σημασία να το πούμε. Αν δεν ήθελε η Κίνα, δεν θα ήταν στη συνάντηση η Ρωσία, αν και δεν υπήρχε τέτοια περίπτωση, εφόσον υπάρχει μια στρατηγική σχέση ανάμεσα σε αυτές τις δύο χώρες».
Τι να περιμένουμε μετά τη Σενζέν
Τι μπορεί λοιπόν, να περιμένει ο κόσμος μετά τη Σενζέν, καθώς προέκυψαν μόνο γενικολογίες και τίποτα συγκεκριμένο για τα μείζονα ζητήματα, όπως ο πόλεμος στο Ιράν και αυτός στην Ουκρανία.
«Δεν πρέπει να κουβέντιασαν και πάρα πολύ συγκεκριμένα, με την έννοια πια ότι μιάμιση ώρα συζήτηση, αν βάλουμε και τους μεταφραστές, δεν είναι πολύς χρόνος. Φαντάζομαι ότι πιο πολλά έγιναν στις κατ’ ιδίαν -ανά δύο- συναντήσεις.
Σε αυτήν που ήταν και οι τρεις μαζί, πιο πολύ έγινε ανταλλαγή απόψεων και καταγραφή των θέσεων της κάθε πλευράς. Βέβαια, αυτό από μόνο του δεν είναι άχρηστο σε μια διπλωματική διαδικασία. Τουτέστιν, εμείς οι λαοί του κόσμου πρέπει να κρατάμε μικρό καλάθι.
«Έχω την πεποίθηση ότι επειδή συνεχίζουμε να είμαστε μέσα στο πλαίσιο της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, το οποίο καθορίζει και επιταχύνει την πτωτική πορεία της οικονομίας των ΗΠΑ, η επιθετικότητα, τουλάχιστον από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, θα ενταθεί».
Δεν ξέρω με ποιους τρόπους θα εκφραστεί, γιατί είναι φανερό ότι υπάρχουν και αδιέξοδα σε όλη αυτή τους την προσπάθεια, αλλά πάντως δεν πρόκειται να παραδώσουν την πρωτοκαθεδρία οι ΗΠΑ, όπως την παρέδωσε η Βρετανία στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Εκεί είχαμε ιδιαίτερες συνθήκες και είχαμε και ιδιαίτερη σχέση ανάμεσα στις δύο χώρες, είχαμε συνθήκες που δεν ομοιάζουν καθόλου με τις σημερινές».
Το “κέρδος” του Τραμπ και η “αναμενόμενη” απουσία της Ευρώπης
Ποιο ήταν συνεπώς, το κέρδος του Τραμπ, αν βάλουμε στην στην εξίσωση και την απουσία της Ευρώπης;
«Η οικονομική και η γεωστρατηγική υποβάθμιση της Ευρώπης είναι ακόμα μεγαλύτερη από αυτή των ΗΠΑ, οπότε ήταν ηχηρή μεν, αλλά αναμενόμενη η απουσία της».
«Σε ό,τι αφορά τον Τραμπ, πιστεύω πως προσπάθησε ίσως να πετύχει κάτι σε επίπεδο εντυπώσεων για να αντισταθμίσει τις ήττες του. Δεν κατάφερε όμως, να πετύχει ούτε και αυτό».
Οι Αμερικανοί έγραψαν πως ο Τραμπ κίνησε τις διαδικασίες για τη Σενζέν.
«Ελλείψει άλλου τρόπου, επειδή δεν μπορούσε να έχει άλλο τρόπαιο από τη συνάντηση, μπορεί να ειπώθηκε αυτό για να του μείνει έστω αυτή η “νίκη”.
Νομίζω ότι αυτός που πραγματικά κίνησε τα νήματα όλης αυτής της υπόθεσης ήταν η Κίνα, η οποία με τον τρόπο της έδρεψε τις διπλωματικές δάφνες».
Η Κίνα δηλαδή, μπήκε στο “παιχνίδι” των διεθνών εξελίξεων και επίσημα.
«Είναι φανερό αυτό. Και μόνο το ότι υπήρχε η φημολογία ότι ο Τραμπ θα διεκδικήσει με τον ένα ή άλλο τρόπο από την Κίνα να παρέμβει για να λυθεί η αντιπαράθεση των Ηνωμένων Πολιτειών με το Ιράν, τα λέει όλα.
Μπορούμε να φανταστούμε πριν από 40, 20 ή ακόμα και πριν 10 χρόνια τις ΗΠΑ να ζητούν από τρίτο κράτος να παρέμβει για να τους λύσει πρόβλημα που δεν μπορούν να λύσουν μόνες τους με τη στρατιωτική βία;».
Πώς αφορούν την Ελλάδα όλα αυτά;
Σε μια συζήτηση που αφορά όλον τον κόσμο, προφανώς και τίθενται θέματα που αφορούν όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Τι πρέπει να αποκομίσουμε από την ιστορική συνάντηση;
«Η Ελλάδα θα πρέπει να μην εμπλέκεται σε καμία πολεμική περιπέτεια των συμμάχων της, διότι παρά τη συνάντηση οι αντιθέσεις παραμένουν εκρηκτικές στον πλανήτη. Το να απομακρυνθούμε από την όποια εμπλοκή είναι ό,τι πιο σώφρον έχουμε να κάνουμε».
Διάσκεψη της Γιάλτα: Το χαρτί με τη “μοιρασιά” της Ευρώπης
Τον Φεβρουάριο του 1945, οι Φράνκλιν Ντ. Ρούζβελτ (ΗΠΑ), Ουίνστον Τσόρτσιλ (Μεγάλη Βρετανία) και Ιωσήφ Στάλιν (Σοβιετική Ένωση) συναντήθηκαν στη Γιάλτα της Κριμαίας για να μοιράσουν τον κόσμο, μετά την ήττα της Γερμανίας.
Οι τρεις σύμμαχοι του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου εναντίον της ναζιστικής Γερμανίας ανέλαβαν να διαμορφώσουν τον μεταπολεμικό κόσμο, επικυρώνοντας τη “Συμφωνία των Ποσοστών” που είχαν κάνει οι Τσόρτσιλ και Στάλιν τέσσερις μήνες νωρίτερα.
Συγκεκριμένα, τον Οκτώβριο του 1944, κατά την Τέταρτη Διάσκεψη της Μόσχας, ο Τσόρτσιλ έγραψε σε ένα χαρτί τα ποσοστά επιρροής που θα είχαν η Σοβιετική Ένωση και οι Δυτικοί Σύμμαχοι (Βρετανία και ΗΠΑ) στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων, μετά το τέλος του πολέμου.
Έσπρωξε τα ποσοστά του διακριτικά στον Στάλιν, που με ένα “τικ” που έβαλε με το χαρακτηριστικό μπλε μολύβι που χρησιμοποιούσε για τις σημειώσεις του, τα ενέκρινε.
Σε αυτές τις σημειώσεις, ουσιαστικά χωρίζονταν τα Βαλκάνια και η Νοτιοανατολική Ευρώπη, μεταξύ ΕΣΣΔ και Δύσης.
Για παράδειγμα, το 90% της Ρουμανίας πήγαινε στην ΕΣΣΔ και το 10% στη Δύση, ενώ η Γιουγκοσλαβία μοιράστηκε στη μέση.
Τέσσερις μήνες μετά τα ποσοστά, στη Γιάλτα επικυρώθηκε η μοιρασιά -που δεν αναφέρθηκε ποτέ επίσημα-, με τον Κόκκινο Στρατό να ελέγχει όλη την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Η Πολωνία παραδόθηκε στη σοβιετική σφαίρα επιρροής, με αντάλλαγμα να μην αναμειχθεί ο Στάλιν στην Ελλάδα και να εξασφαλιστεί η βρετανική κυριαρχία στη Μεσόγειο και η κήρυξη πολέμου στην Ιαπωνία, που έγινε 3 μήνες μετά τη συνθηκολόγηση της Γερμανίας και το τέλος του πολέμου.
Αναλυτές αναφέρουν ότι αυτό το μεγάλο παζάρι οδήγησε στον Ψυχρό Πόλεμο και την σοβιετική κυριαρχία.
Παρεμπιπτόντως, επειδή ο Ρούζβελτ δεν ήθελε να αντιμετωπίσει κατηγορίες της αμερικανικής κοινής γνώμης πως πούλησε την Ανατολική Ευρώπη στον Στάλιν, υπεγράφη η Διακήρυξη για την Απελευθερωμένη Ευρώπη που υποσχόταν «ελεύθερες εκλογές» και «δημοκρατικές κυβερνήσεις» σε όλες τις απελευθερωμένες χώρες, στις οποίες είχε στρατό ο Στάλιν.
Δεν έγιναν ποτέ.
Επίσης, στη Γιάλτα τέθηκαν οι βάσεις για τη δημιουργία του ΟΗΕ.