Η ρωσική οικονομία εμφανίζεται να καταρρέει από τον πόλεμο. Είναι αυτή η αλήθεια;

H ρωσική οικονομία βρίσκεται σε στασιμότητα, γεγονός που επηρεάζει τον πόλεμο στην Ουκρανία και φυσικά, τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Ή τουλάχιστον αυτό διαβάζουμε σε μεγάλα ειδησεογραφικά πρακτορεία και, γενικότερα, δυτικά media.

Η άνθηση εν καιρώ πολέμου, έχει δώσει τη θέση της “στην υποτονική ανάπτυξη, τις αυξήσεις φόρων και τον περιορισμό των δημόσιων υπηρεσιών” κατά την Guardian, που θέτει το ερώτημα “θα επηρεάσουν όλα αυτά, όσα συμβαίνουν στην Ουκρανία;”.

Την ίδια ώρα, τα ρωσικά media αναφέρουν ένα διαφορετικό αφήγημα. Πράγμα που θα λέγατε πως είναι αναμενόμενο.

Τελικά, τι ισχύει;

Tι διαβάζουμε στη Δύση για την ρωσική οικονομία

Οι πληροφορίες που δημοσιεύονται από δυτικά μέσα, αφορούν τη δημοσίευση των προβλέψεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) για τη Ρωσία, το έτος 2026

Αναφέρουν

• πολύ χαμηλή αύξηση του ΑΕΠ (0,6% το 2025, υποβαθμισμένη σε περίπου 0,8% για το 2026),
• μείωση των εσόδων από το πετρέλαιο (20-25% το 2025, συγκριτικά με το 2024 από τις εξαγωγές, που τον Γενάρη του 2026 έφτασαν στο 50% από τον Ιούλιο του 2020),
• έλλειψη εργατικού δυναμικού, λόγω δημογραφικών στοιχείων, πολέμου και μετανάστευσης,
• αυξανόμενες πτωχεύσεις, αύξηση άγχους και κατάθλιψης στους Ρώσους, σύμφωνα με Μέσα,
• αυξήσεις φόρων,
• υψηλές πληθωριστικές πιέσεις (πχ επιτόκιο κεντρικής τράπεζας στο 16%) και
• συμπιεσμένες πολιτικές δαπάνες, με την προτεραιότητα να είναι η άμυνα και περικοπές στην υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και την πρόνοια.

Αναφέρεται έτσι, πως οι εξελίξεις δοκιμάζουν τη βιωσιμότητα του πολέμου (σε αντίθεση με την αρχική ανθεκτικότητα στις κυρώσεις), πιέζουν πολιτικά τον Πούτιν για στρατηγικές αλλαγές και επηρεάζουν τις διαπραγματεύσεις (πχ με τον Τραμπ, για τα πυρηνικά), αν και υπάρχει «είναι πιθανή η βραχυπρόθεσμη βιωσιμότητα μέσω αποθεματικών, φόρων κ.α.».

Τι διαβάζουν στη Ρωσία για την οικονομία της χώρας

Ενώ λοιπόν, εμείς ενημερωνόμαστε για την κρίση στην ρωσική οικονομία που απειλείται με κατάρρευση, τα ρωσικά media, που είναι ευθυγραμμισμένα με το κράτος μεταδίδουν μια πιο αισιόδοξη εικόνα.

Δεν υπάρχουν αναφορές σε όρους όπως “στασιμότητα” και δεν συνδέεται η οικονομία με ενδεχόμενη αποτυχία του πολέμου ή αδυναμία του Πούτιν.

Τουναντίον, οι επιβραδύνσεις παρουσιάζονται ως “ελεγχόμενη επανεξισορρόπηση”, έπειτα από την υπερθέρμανση, τη βιώσιμη ανάπτυξη του 1%, την επιβράδυνση του πληθωρισμού μέσω αυστηρής πολιτικής και την ανθεκτικότητα, μέσω της επικέντρωσης του ενδιαφέροντος στα εντός των συνόρων.

Χαρακτηριστικό είναι το δημοσίευμα της Vedomosti, για την πρώτη σύσκεψη που συγκάλεσε ο Πούτιν για την οικονομία μέσα στο 2026, την Τετάρτη. Αναφέρεται πως ο “Τσάρος” «ζήτησε να διατηρηθεί η οικονομική ανάπτυξη, αποτρέποντας παράλληλα την επιτάχυνση στις αυξήσεις των τιμών». Είπε μάλιστα,, το εξής:

«Η αποστολή είναι προφανής: πρέπει να επιτύχουμε την αποκατάσταση των ρυθμών ανάπτυξης, με έμφαση στην αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας».

Παρεμπιπτόντως, ο Αλεξάντερ Νόβακ, αναπληρωτής πρωθυπουργός της χώρας και η Ελβίρα Ναμπιουλίνα, επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας αναγνώρισαν, νωρίτερα, την επιβράδυνση της οικονομίας, πριν αντιπαραβάλλουν την σταθερότητα της Ρωσίας με “την παρακμή της Δύσης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» και προβλέψουν“μέτρια θετική ανάπτυξη”, από 0.8 έως 1.3%, για το 2026.

Το ΔΝΤ “δίνει” 0.8% και η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας 1.1%.

Στα ρωσικά media, αποφεύγεται η σύνδεση της χαμηλής ανάπτυξης με τις πιέσεις στη χρηματοδότηση του πολέμου, εστιάζοντας στην ανθεκτικότητα και τον έλεγχο της πολιτικής -ως λύσεις για την πρόκληση.

Tι ισχύει για την ρωσική οικονομία

Αναλύσεις όλων των στοιχείων από ψυχραιμότερους (Interfax), δείχνουν πως η ρωσική οικονομία δεν καταρρέει (βλ. αρνητική ή μηδενική ανάπτυξη). Ωστόσο, βρίσκεται σε κατάσταση που περιγράφεται ως “εύθραυστη ισορροπία χαμηλής ανάπτυξης”, δηλαδή επιβράδυνσης και μετάβασης σε χαμηλή ανάπτυξη, μετά την άνθηση της πολεμικής περιόδου (4.1% το 2023, 4.3% το 2024).

Οι αναλυτές σχολιάζουν πως οι αριθμοί αντανακλούν τους περιορισμούς παραγωγικής ικανότητας.

Οι αμυντικές δαπάνες εκτοπίζουν τις πολιτικές επενδύσεις, την υγειονομική περίθαλψη και την εκπαίδευση, τα αποθεματικά παρέχουν ένα απόθεμα (αλλά πεπερασμένο) και η περαιτέρω αδυναμία ή κλιμάκωση του πετρελαίου θα μπορούσε να επιβάλει πιο δύσκολες επιλογές.

Ο πόλεμος παραμένει χρηματοδοτήσιμος, αλλά η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα διαβρώνεται, χωρίς σημαντικές αλλαγές (π.χ. ειρήνη, ανάκαμψη πετρελαίου ή βαθύτερη λιτότητα) που καλείται να κάνει ο Πούτιν -και μάλλον δεν υπάρχει αμφιβολία πως θα τις κάνει.