Ο Ρούμπιο προειδοποιεί την Ευρώπη για “νέα εποχή στη γεωπολιτική”

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο μίλησε για μια καθοριστική στιγμή και μια «νέα εποχή», καθώς ταξιδεύει στην Ευρώπη για μια σημαντική ομιλία στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου.

Ο Ρούμπιο θα ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας στο πρώτο μεγάλο διεθνές γεγονός μετά την απειλή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κατά της δανικής κυριαρχίας, με τη δέσμευσή του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει επιμείνει ότι η Ευρώπη πρέπει να προετοιμαστεί για ανεξαρτησία από τις ΗΠΑ, ενώ ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε έχει τονίσει ότι οι διατλαντικοί δεσμοί παραμένουν εξίσου στενοί και σημαντικοί.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι εντάσεις με την Κίνα και μια ενδεχόμενη πυρηνική συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ βρίσκονται επίσης στην ατζέντα, καθώς η διάσκεψη για την ασφάλεια ξεκινά τις εργασίες της.

«Ο κόσμος αλλάζει πολύ γρήγορα μπροστά στα μάτια μας», δήλωσε ο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους, όταν ρωτήθηκε αν το μήνυμά του προς τους Ευρωπαίους θα είναι πιο συμφιλιωτικό σε σχέση με πέρυσι.

«Ζούμε σε μια νέα εποχή στη γεωπολιτική και αυτό θα απαιτήσει από όλους μας να επανεξετάσουμε πώς διαμορφώνεται αυτή η εποχή και ποιος θα είναι ο ρόλος μας».

Στη διάσκεψη της περασμένης χρονιάς, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς επιτέθηκε στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, για τις πολιτικές της σχετικά με την ελευθερία του λόγου και τη μετανάστευση. Η ομιλία του προκάλεσε έναν χρόνο πρωτοφανούς διατλαντικής έντασης.

Περίπου 50 παγκόσμιοι ηγέτες αναμένεται να συμμετάσχουν στη φετινή διοργάνωση, όπου θα συζητηθούν η ευρωπαϊκή άμυνα και το μέλλον των διατλαντικών σχέσεων, σε μια περίοδο κατά την οποία οι δεσμεύσεις των ΗΠΑ προς το ΝΑΤΟ έχουν τεθεί υπό αμφισβήτηση.

Οι εντάσεις έχουν οξυνθεί τους τελευταίους μήνες, καθώς ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας χωρίς αποδείξεις ότι «είναι γεμάτη με ρωσικά και κινεζικά πλοία παντού».

Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε σε δημοσιογράφους την Παρασκευή ότι σχεδιάζει να συναντηθεί με τον Ρούμπιο για να συζητήσουν τις αμερικανικές απειλές κατάληψης του ημιαυτόνομου εδάφους της Δανίας από έναν σύμμαχο στο ΝΑΤΟ.

Οι αμερικανικές απειλές έχουν εκληφθεί από πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες ως σημείο καμπής που έχει διαβρώσει την εμπιστοσύνη προς τον μεγαλύτερο σύμμαχό τους.

Ενόψει της διάσκεψης, οκτώ πρώην πρέσβεις των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και οκτώ πρώην ανώτατοι Αμερικανοί διοικητές στην Ευρώπη εξέδωσαν ανοιχτή επιστολή καλώντας την Ουάσινγκτον να διατηρήσει τη στήριξή της στη δυτική αμυντική συμμαχία.

«Μακριά από το να είναι μια φιλανθρωπία», ανέφεραν, το ΝΑΤΟ αποτελεί «πολλαπλασιαστή ισχύος» που επιτρέπει στις ΗΠΑ να ασκούν την επιρροή και τη δύναμή τους «με τρόπους που θα ήταν αδύνατοι – ή υπερβολικά δαπανηροί – να επιτευχθούν από μόνες τους».

Η διατλαντική σχέση έχει δεχθεί αυξανόμενες πιέσεις μετά την επιβολή δασμών από τον Ρεπουμπλικανό πρόεδρο και την αναφορά στη στρατηγική εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ ότι τα ευρωπαϊκά κράτη ενδέχεται να μην παραμείνουν «αξιόπιστοι σύμμαχοι» μακροπρόθεσμα.

Ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών Ντέιβιντ φαν Βέελ δήλωσε στο BBC την Παρασκευή ότι αναγνωρίζει πως «ο κόσμος έχει αλλάξει» και ότι ελπίζει ο «διατλαντικός δεσμός» να παραμείνει «ισχυρός».

Ο φαν Βέελ είπε ότι αναγνωρίζει πως η Ολλανδία πρέπει να «ανεβάσει ταχύτητα» σε ό,τι αφορά τη δική της ασφάλεια, αλλά ότι η χώρα του κάνει «μεγάλη θυσία» για να αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες.

«Θα χρειαστεί χρόνος μέχρι να μπορέσουμε πραγματικά να αναλάβουμε το [βάρος της ασφάλειας] από τους Αμερικανούς στην Ευρώπη», προειδοποίησε.

Η Ολλανδία ήταν μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ που πέρυσι συμφώνησαν να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ τους έως το 2035, έπειτα από μήνες πίεσης από τον Τραμπ.

Ο Ρούμπιο αναμένεται να αποφύγει τη σκληρή προσέγγιση που είχε υιοθετήσει ο Βανς πέρυσι, ωστόσο, όταν ρωτήθηκε αν σκοπεύει να είναι πιο συμφιλιωτικός, είπε στους δημοσιογράφους ότι οι Ευρωπαίοι «θέλουν να ξέρουν πού πηγαίνουμε, πού θα θέλαμε να πάμε και πού θα θέλαμε να πάμε μαζί τους».

Τα σχέδια των Ευρωπαίων ηγετών για την Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου

Λίγες ώρες πριν ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ανοίξει τη διάσκεψη στο Μόναχο, ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσε στη γερμανική δημόσια τηλεόραση ότι στόχος είναι να καθοριστεί από κοινού τι είναι αυτό που κρατά ενωμένο το ΝΑΤΟ και να δείξουν στις ΗΠΑ ότι χρειάζονται και την Ευρώπη.

Ο Μακρόν θα απευθυνθεί επίσης στη διάσκεψη την Παρασκευή, έχοντας δηλώσει στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός τον περασμένο μήνα ότι τώρα «δεν είναι ώρα για νέο ιμπεριαλισμό ή νέο αποικιοκρατισμό».

Ύστερα από μια εβδομάδα ταραχώδους εσωτερικής πολιτικής, ο Σερ Κιρ Στάρμερ θα ταξιδέψει επίσης στο Μόναχο, όπου αναμένεται να έχει συναντήσεις τόσο με τον Μερτς όσο και με τον Μακρόν, πριν απευθυνθεί στη σύνοδο το πρωί του Σαββάτου.

Ο πρόεδρος της διάσκεψης Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, σε έκθεση πριν από την έναρξη της διοργάνωσης, δήλωσε: «Για γενιές, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ δεν μπορούσαν απλώς να βασίζονται στην αμερικανική ισχύ, αλλά και σε μια ευρέως κοινή κατανόηση των αρχών που στηρίζουν τη διεθνή τάξη.

Σήμερα, αυτό φαίνεται πολύ λιγότερο βέβαιο, εγείροντας δύσκολα ερωτήματα για το μελλοντικό σχήμα της διατλαντικής και διεθνούς συνεργασίας».

Ο πρώην Γερμανός διπλωμάτης είπε ότι η εξωτερική πολιτική του Λευκού Οίκου «ήδη αλλάζει τον κόσμο και έχει πυροδοτήσει δυναμικές των οποίων οι πλήρεις συνέπειες μόλις αρχίζουν να διαφαίνονται».

Κατά την άφιξή του στο Μόναχο, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η διάσκεψη θα φέρει «νέα βήματα προς την κοινή μας ασφάλεια – αυτήν της Ουκρανίας και της Ευρώπης».

Την Παρασκευή, ρωσικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν δήλωση του εκπροσώπου του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ ότι νέος γύρος συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και ΗΠΑ με στόχο τον τερματισμό του πολέμου θα πραγματοποιηθεί στη Γενεύη στις 17 και 18 Φεβρουαρίου.

Το Κίεβο και η Ουάσινγκτον δεν έχουν ακόμη σχολιάσει.

Οι τρεις χώρες είχαν πρόσφατα συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι, την πρωτεύουσα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, χωρίς εμφανή πρόοδο — αν και η Ουκρανία και η Ρωσία προχώρησαν σε μια σπάνια ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου λίγο μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών που μεσολάβησαν οι ΗΠΑ.