Ένα ντοκιμαντέρ για τους ανθρώπους που άγγιξαν τα εκρηκτικά πριν καταλήξουν στο μέτωπο

«Ένα ντοκιμαντέρ μέσα σε ένα ερειπωμένο εργοστάσιο πυρομαχικών για τις αναμνήσεις των ανθρώπων που άγγιξαν τα εκρηκτικά πριν καταλήξουν στο μέτωπο.»

Το εργοστάσιο της ΠΥΡΚΑΛ δεν είναι απλώς ένας τόπος βιομηχανικής παραγωγής. Είναι ένας τόπος όπου τα αποτυπώματα της πολεμικής και βιομηχανικής ιστορίας του 20ού αιώνα παραμένουν εγγεγραμμένα στο έδαφος, στα κτίρια, στη σιωπή.

Τέσσερις πρώην εργάτες και εργάτριες μας ξεναγούν στα εγκαταλελειμμένα πλέον κτίρια όπου κάποτε ήταν χώροι παραγωγής πυρομαχικών που έφτασαν από τον Ισπανικό Εμφύλιο στο Ιράν και το Αφγανιστάν. Καθώς αφηγούνται τις εμπειρίες και τις αναμνήσεις τους μέσα από προσωπικές εμπειρίες και ιστορικά γεγονότα, ξεδιπλώνεται ο πολυδιάστατος χαρακτήρας του εργοστασίου, φωτίζοντας μια αθέατη πλευρά του χώρου αλλά και των ίδιων των εργαζομένων.

Οι συνεντεύξεις τους και το σπάνιο αρχειακό υλικό από το κάποτε εν ενεργεία εργοστάσιο μπλέκεται με στατικά πλάνα από μια επιχείρηση απορρύπανσης, τα οποία αποπνέουν μια σχεδόν δυστοπική αίσθηση. Από τη μία, αλλόκοσμες φιγούρες που με απαθή ακρίβεια ξεθάβουν κυριολεκτικά και συμβολικά απομεινάρια της βίας δημιουργούν μια οπτική μεταφορά για τον αόρατο κίνδυνο του παρελθόντος που αιωρείται ακόμα στο παρόν.

Από τη άλλη, το σπάνιο αρχειακό υλικό και οι προσωπικές φωτογραφίες λειτουργούν ως ονειρικά θραύσματα, διαρρηγνύοντας τη γραμμικότητα και υπενθυμίζοντας ότι η μνήμη δεν ξεδιπλώνεται ποτέ ευθύγραμμα.

Παράλληλα, οι βαθιά ενσωματωμένες στην υφή της ταινίας συνθέσεις κρουστών του Νίκου Σιδηροκαστρίτη και ο σχεδιασμός ήχου από το Νίκο Σοφιανού και τον Δημήτρη Αρώνη, άλλοτε ακολουθούν την εικόνα και άλλοτε αποκτούν τη δική τους αυτονομία, δημιουργώντας μια παράλληλη αφηγηματική διαδρομή.

Σύνοψη

Το εργοστάσιο πυρομαχικών της ΠΥΡΚΑΛ εξόπλισε πολέμους παγκοσμίως, από τον Ισπανικό Εμφύλιο έως το Αφγανιστάν και το Ιράκ. Σήμερα στέκει εγκαταλελειμμένο, γεμάτο μνήμες και ετοιμόρροπα κτίρια. Οι φωνές τεσσάρων πρώην εργατών και εργατριών αντηχούν στα ερείπια καθώς μας ξεναγούν στα άδεια κτίρια φωτίζοντας την αθέατη καθημερινότητα του εργοστασίου, μέσα από τις αφηγήσεις τους. Η σκληρή δουλειά, οι έντονες φιλίες, η εργατική αλληλεγγύη και ο φόβος, κοινός παρονομαστής σε όλες τις ιστορίες. Οι αναμνήσεις τους πλέκονται με σπάνια αποσπάσματα αρχειακού υλικού.

Παράλληλα, μια υψηλού ρίσκου επιχείρηση απορρύπανσης αναδεικνύει την θανατηφόρα φύση του εργοστασίου.

Με τις συγκρούσεις να πολλαπλασιάζονται παγκοσμίως και την ρητορική για τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης να εντείνεται, οι μνήμες αυτών των ανθρώπων δεν αντανακλούν απλώς το παρελθόν αλλά μας φέρνουν αντιμέτωπους με τη δική μας στάση απέναντι στους πολέμους του σήμερα.

Σκηνοθετική προσέγγιση

«Μπήκαμε σε έναν επιβλητικό χώρο με μισογκρεμισμένα κτίρια που θύμιζαν βομβαρδισμένα τοπία, ένα σχεδόν δυστοπικό σκηνικό που έμοιαζε ήδη να αφηγείται τη δική του ιστορία. Εκεί συναντήσαμε τον τελευταίο εργάτη· μέσα από τις αφηγήσεις του ξεδιπλώθηκε η καθημερινότητα του βιομηχανικού εργάτη, γεμάτη γέλιο και κίνδυνο, έρωτες και θάνατο, εργατική αλληλεγγύη στη σκιά πολύνεκρων πολέμων. Πρόθεσή μας είναι να φέρουμε το κοινό αντιμέτωπο με τα ηθικά διλήμματα που ξυπνούν οι ιστορίες αυτών των εργατών και εργατριών. Οι μνήμες τους δεν ανακαλούν απλώς το παρελθόν, μας καλούν να εξετάσουμε τη δική μας θέση απέναντι στους πολέμους του σήμερα, να έρθουμε αντιμέτωποι, να στοχαστούμε και να δράσουμε.»

Τρέιλερ