Ιταλία: Στο Δημόσιο βίλα του Μουσολίνι για να μην πέσει στα χέρια “νοσταλγών του φασισμού”

Το δημοτικό συμβούλιο της πόλης Ριτσιόνε στην Ιταλία αγόρασε τη βίλα όπου ο Μπενίτο Μουσολίνι περνούσε τις καλοκαιρινές του διακοπές, εν μέρει για να αποτρέψει το ενδεχόμενο να περάσει στα χέρια «νοσταλγών του φασισμού».

Η Ντανιέλα Αντζελίνι, η αριστερή δήμαρχος του Ριτσιόνε, μιας πόλης κοντά στο Ρίμινι στις ακτές της Αδριατικής, δήλωσε ότι η απόκτηση της Villa Mussolini μέσω δημοπρασίας ήταν «μια πράξη αγάπης και οράματος» και ότι η επιστροφή της στη δημόσια ιδιοκτησία αποτελεί νίκη για ολόκληρη την πόλη.

Όπως αναφέρει ο Guardian, το δημοτικό συμβούλιο του Ριτσιόνε αντιμετώπισε ανταγωνισμό από ιδιώτη αγοραστή, πρώην μέλος του Ιταλικού Κοινωνικού Κινήματος, του νεοφασιστικού κόμματος που ιδρύθηκε το 1946 από υποστηρικτές του Μουσολίνι.

Η βίλα έχει μια μακρά και, όπως είναι αναμενόμενο, αμφιλεγόμενη ιστορία. Χτίστηκε το 1893, λίγα βήματα από τη θάλασσα, και αγοράστηκε το 1934 από τη δεύτερη σύζυγο του Μουσολίνι, Ρακέλε. Ο φασίστας δικτάτορας, που γεννήθηκε στο Πρεντάπιο της περιοχής Εμίλια-Ρομάνια, έφτανε εκεί με υδροπλάνο και χρησιμοποιούσε συχνά τη βίλα για κυβερνητικές υποθέσεις κατά τη διάρκεια των διαμονών του. Η οικογένεια Μουσολίνι επέκτεινε το ακίνητο, προσθέτοντας τρίτο όροφο, 20 δωμάτια και γήπεδο τένις.

Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την πτώση του φασιστικού καθεστώτος, το ακίνητο πέρασε στη δημόσια ιδιοκτησία. Κατά την οικονομική άνθηση του Ριτσιόνε τις δεκαετίες του 1950 και 1960 χρησιμοποιήθηκε για διάφορους εμπορικούς σκοπούς, όπως κτηνιατρείο για σκύλους και εστιατόριο. Στα τέλη της δεκαετίας του 1970, ένας κομμουνιστής δήμαρχος επιχείρησε να την κατεδαφίσει.

Η βίλα εγκαταλείφθηκε για χρόνια, πριν αγοραστεί στα τέλη της δεκαετίας του 1990 από την τράπεζα αποταμιεύσεων Cassa di Risparmio του Ρίμινι, η οποία την ανακαίνισε και την άνοιξε το 2005 ως χώρο για εκθέσεις τέχνης και άλλες δημόσιες εκδηλώσεις, όπως πολιτικοί γάμοι.

Η παρουσία της βίλας και η σύνδεσή της με τον Μουσολίνι έχουν διχάσει εδώ και καιρό το Ριτσιόνε, με τη συζήτηση να αναζωπυρώνεται πέρυσι όταν το ίδρυμα της Cassa di Risparmio αποφάσισε να τη βγάλει σε δημοπρασία. Δημοτικοί σύμβουλοι από το ακροδεξιό κόμμα Αδέλφια της Ιταλίας, της πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι, υποστήριξαν ότι όποιος αγοράσει το ακίνητο δεν πρέπει να αλλάξει το όνομα «Villa Mussolini».

Η Αντζελίνι δήλωσε ότι το όνομα θα διατηρηθεί, παρά τις πιέσεις από ορισμένους συμμάχους της να αλλάξει. Τόνισε ότι η ιστορία πρέπει να καλλιεργείται και όχι να «διαγράφεται» και ότι μια αλλαγή ονόματος θα μπορούσε να έχει το «επικίνδυνο αποτέλεσμα» να μετατρέψει τη βίλα σε χώρο για «νοσταλγούς του φασισμού» — κάτι που, όπως είπε, η δημοτική αρχή δεν θα αποδεχτεί ποτέ.

Σύμφωνα με τη δήμαρχο, το σχέδιο είναι η Villa Mussolini να συνεχίσει να λειτουργεί ως χώρος για την τοπική κοινωνία, φιλοξενώντας εκθέσεις που αφηγούνται «το καλό, το κακό και το άσχημο» της ιστορίας του 20ού αιώνα, καθώς και κοινωνικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις. «Ναι, το όνομα φέρνει στο νου μια σκοτεινή ιστορία, και αυτήν θα την αφηγηθούμε. Δεν μπορείς να τη σβήσεις — πρέπει να τη διηγηθείς σωστά, ώστε να αναδεικνύονται οι δημοκρατικές μας αξίες», είπε.

Από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, το Ριτσιόνε, όπως και γενικότερα η περιοχή της Εμίλια-Ρομάνια, έχει κυρίως αριστερό πολιτικό προσανατολισμό. Ωστόσο, μόλις το 2025 το δημοτικό συμβούλιο αφαίρεσε επίσημα την τιμητική υπηκοότητα του Μουσολίνι — έναν τίτλο που σχεδόν όλες οι ιταλικές πόλεις είχαν υποχρεωθεί να του απονείμουν κατά τη διάρκεια του φασιστικού καθεστώτος.

«Πρόκειται για έναν άνθρωπο στιγματισμένο από εγκλήματα, που δεν άξιζε αυτή την τιμή», δήλωσε η Αντζελίνι. «Αλλά η βίλα είναι μια διαφορετική ιστορία — θα αξιοποιηθεί ως έκφραση των αξιών της κοινότητάς μας και της δημοκρατίας μας».