Ενέργεια: “Επί τάπητος” η ασφάλεια εφοδιασμού

Μπορεί οι τιμές ενεργειακών αγαθών να αποκλιμακώθηκαν μετά τις ανακοινώσεις για εκεχειρία ωστόσο ο προβληματισμός για την εφοδιαστική ασφάλεια παραμένει. Έτσι, μπορεί το μπρεντ να έχει πέσει κάτω από τα 100 ευρώ, στα 94 ευρώ ανά βαρέλι αλλά το φυσικό αέριο στο TTF παραμένει ψηλά, στα 53 ευρώ/MWh, κάτι που προκαλεί ανησυχία σε μια συγκυρία που η Ευρώπη θα πρέπει να ξεκινήσει τις διαδικασίας αναπλήρωσης των αποθεμάτων της.

Έτσι, από το το περσινό Πάσχα, οπότε το βάρος δινόταν κυρίως στη διαχείριση της χαμηλής ζήτησης και της αυξημένης παραγωγής από ΑΠΕ, φέτος στο επίκεντρο είναι η ασφάλεια εφοδιασμού, υπό συνθήκες διεθνούς αβεβαιότητας και αυξημένων τιμών.

Συσκέψεις στο ΥΠΕΝ

Σε αυτό το πλαίσιο, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας πραγματοποιεί σήμερα, Μεγάλη Τετάρτη, διαδοχικές συσκέψεις υπό τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο. Στο επίκεντρο βρίσκονται η ασφάλεια εφοδιασμού, η ομαλή ηλεκτροδότηση ενόψει Πάσχα, καθώς και η αποτίμηση των επιπτώσεων από την κλιμακούμενη κρίση στη Μέση Ανατολή. Στις συζητήσεις συμμετέχουν όλοι οι βασικοί φορείς της αγοράς, από τη ΡΑΑΕΥ έως τους διαχειριστές ΔΕΣΦΑ, ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ, καθώς και εκπρόσωποι διυλιστηρίων, προμηθευτών φυσικού αερίου και ηλεκτροπαραγωγών.

Διαφοροποίηση προμηθειών

Προς το παρόν, η εικόνα στην ελληνική αγορά έχει διασφαλίσει τις ροές πρώτων υλών. Τα διυλιστήρια, όπως η HELLENiQ ENERGY και η Motor Oil, έχουν διαφοροποιήσει τις πηγές προμήθειας, περιορίζοντας την έκθεσή τους στη Μέση Ανατολή. Το αργό πετρέλαιο προέρχεται από ένα ευρύ φάσμα χωρών — από το Καζακστάν και τη Σαουδική Αραβία έως τη Νορβηγία και τις ΗΠΑ — ενώ για το ιρακινό πετρέλαιο έχει ήδη ενεργοποιηθεί εναλλακτική διαδρομή μέσω αγωγών.

Παράλληλα, η χώρα διαθέτει στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου που υπερβαίνουν τις 90 ημέρες, χωρίς να έχει προχωρήσει —σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες— σε αποδεσμεύσεις. Σημαντική «ασπίδα» αποτελεί και η αυξημένη πληρότητα των τερματικών LNG, η οποία στις 28 Μαρτίου έφτασε το 70,3%, από 30,2% έναν μήνα νωρίτερα.

Η διεθνή κατάσταση

Ωστόσο, το διεθνές περιβάλλον παραμένει σε “θολό τοπίο” καθώς παρά την εκεχειρία, οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή, έχουν περιορίσει την προσφορά σε ενεργειακά αγαθά, αργού πετρελαίου, αερίου πετροχημικών και ντίζελ. Επίσης λανθάνει της προσοχής αλλά και σε πλοία, ακόμη και ελληνικών συνμφερόντων, στην περιοχή της Βαλτική και της Μαύρης Θάλασσας με ενεργειακά φορτία έχουν καταγραφεί επιθέσεις από drones. Παράλληλα, η ζήτηση από την Ασία, που μέχρι τώρα καλυπτόταν από τις χώρες του Κόλπου έχει στραφεί προς άλλες αγορές ασκώντας έτσι ανατιμητική πίεση στις τιμές σε παγκόσμιο επίπεδο, με άμεσο αντίκτυπο και στην Ευρώπη.

Η εικόνα επιβαρύνεται περαιτέρω από τα χαμηλά αποθέματα. Οι υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου στην ΕΕ βρίσκονται μόλις στο 28,1% της χωρητικότητάς τους, ενώ τα τερματικά LNG λειτουργούν περίπου στο 49,6%. Υπό αυτές τις συνθήκες, η αναπλήρωση ενόψει του επόμενου χειμώνα καθίσταται ιδιαίτερα απαιτητική, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκφράζει έντονη ανησυχία για πιθανές πιέσεις στις τιμές.

Καθοριστικός είναι και ο ρόλος των Στενών του Ορμούζ, όπου η περιορισμένη διέλευση πλοίων έχει ήδη μειώσει τη διαθεσιμότητα φορτίων, επηρεάζοντας περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας αγοράς LNG και ενισχύοντας τη μεταβλητότητα.

Η Ελλάδα

Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα εμφανίζεται καλύτερα προετοιμασμένη σε σχέση με το 2022, χωρίς ωστόσο να μένει ανεπηρέαστη. Η επάρκεια φαίνεται διασφαλισμένη σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, όμως η παρατεταμένη ένταση και οι υψηλές τιμές διατηρούν την αβεβαιότητα. Η διάρκεια της κρίσης θα κρίνει εάν οι επιπτώσεις θα περιοριστούν στις τιμές ή αν θα επεκταθούν και στην επάρκεια, με το ενεργειακό κόστος να πυροδοτεί ευρύτερες ανατιμήσεις.