Η Ευρώπη φοβάται πως θα πληρώσει το τίμημα της συμφωνίας Τραμπ με το Ιράν

Από τη Γάζα και την Ουκρανία μέχρι τα Στενά του Ορμούζ, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει την τάση να αφήνει την Ευρώπη να μαζεύει τα «σπασμένα». Ο Τραμπ δημιουργεί προβλήματα και η Ευρώπη καλείται να τα καθαρίσει, ή τουλάχιστον να πληρώσει ακριβά για να τα αντιμετωπίσει.

Η ΕΕ φοβάται ότι τα ίδια θα επαναληφθούν ΚΑΙ στα Στενά του Ορμούζ, μετά την ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου για συμφωνία εκεχειρίας με το Ιράν, όπως ανέφεραν πέντε Ευρωπαίοι διπλωμάτες και αξιωματούχοι στο Politico,. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν ήδη υποσχεθεί να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας μόλις σταματήσει η μάχη.

Όχι μόνο η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να αναγκαστούν να πληρώσουν για μία ακριβή επιχείρηση συνοδείας πλοίων και εκκαθάρισης ναρκοπεδίων στα Στενά, αλλά τα εμπορικά τους πλοία μπορεί επίσης να κληθούν να πληρώσουν μεγάλα τέλη που δεν υπήρχαν πριν τον πόλεμο, απλώς και μόνο για να περάσουν από εκεί. Ο Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι εξετάζει τη δυνατότητα μιας “κοινής επιχείρησης” με το Ιράν και το Ομάν για να επιβάλουν διόδια.

Πέρα από το γεγονός ότι οι ενεργειακοί λογαριασμοί της Ευρώπης πιθανόν να παραμείνουν υψηλοί για εβδομάδες ή ακόμη και μήνες αν η εκεχειρία κρατήσει, η τάση γίνεται ξεκάθαρη: η Ευρώπη πληρώνει όλο και περισσότερο για να παραμείνει μέρος μιας διατλαντικής συμμαχίας που έχει γίνει εξαιρετικά απρόβλεπτη.

«Είναι ένα μοτίβο», δήλωσε ο Νατσο Σάντσεθ Αμόρ, Ισπανός σοσιαλιστής βουλευτής που συμμετέχει στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. «Στη Γάζα, θα πληρώσουμε για την ανασυγκρότηση. Στην Ουκρανία, πληρώνουμε για τον πόλεμο — ουσιαστικά μόνοι μας αυτή τη στιγμή. Τώρα ίσως πρέπει να πληρώσουμε για να καθαρίσουμε τα Στενά του Ορμούζ».

Πρόσθεσε: «Το ΝΑΤΟ προορίζεται να βασίζεται στην αμοιβαία αφοσίωση. Αλλά αυτό δεν λειτουργεί έτσι».

Η επόμενη μεγάλη πρόκληση

Στις ώρες μετά την ανακοίνωση του Τραμπ για την εκεχειρία την Τρίτη το βράδυ, μετά την υποχώρηση από τις απειλές για ολοκληρωτική καταστροφή κατά του Ιράν, οι Ευρωπαίοι ηγέτες πανηγύρισαν για μία νίκη της διπλωματίας. «Ήταν μια πολύ αναγκαία αποκλιμάκωση», ανήρτησε στο Twitter η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Ωστόσο, ακόμη και καθώς χαλάρωναν, οι ηγέτες προετοιμάζονταν για την επόμενη μεγάλη πρόκληση — το πώς να ξανανοίξουν τα Στενά. Ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, που έχει έρθει σε αντιπαράθεση με τον Τραμπ για τον πόλεμο, δήλωσε την Τετάρτη ότι μία ομάδα 15 χωρών, περιλαμβανομένης της Γαλλίας, θα «διευκολύνει την επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας» στον Στενό, «μόλις οι συνθήκες το επιτρέψουν».

Ωστόσο, η υλοποίηση αυτής της δήλωσης δεν είναι τόσο απλή. Ακόμη και αν κατανεμηθούν οι δυνάμεις ναυτικών διαφόρων χωρών, όπως η Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, το κόστος μιας τέτοιας επιχείρησης θα είναι σημαντικό. Η επιχείρηση «Earnest Will» που ηγήθηκε η ΗΠΑ για την προστασία των κουβανικών τάνκερ από ιρανικές επιθέσεις το 1987-1988, είχε κοστίσει στους συμμάχους που συμμετείχαν αρκετές εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια, ποσό που πιθανώς ξεπερνά το 1 δισ. δολάρια με τον πληθωρισμό.

Σε δήλωσή της την Τετάρτη, η Υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Υβέτ Κούπερ, αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη να ξανανοίξουν τα Στενά. Ωστόσο, τα σχόλιά της υπογράμμισαν την ανάγκη για «γρήγορη επίλυση της σύγκρουσης», παρά για ναυτική συνοδεία και εκκαθάριση ναρκοπεδίων.

Αμέσως μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας, ο Βρετανός Πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, και η κορυφαία διπλωμάτης της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, απευθύνθηκαν στη Μέση Ανατολή για να προσπαθήσουν να καταστήσουν την εκεχειρία μόνιμη, που πρόκειται να διαρκέσει δύο εβδομάδες.

Ο Στάρμερ θα πραγματοποιήσει «περαιτέρω συνομιλίες για πρακτικές προσπάθειες για την αποκατάσταση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ» με αρκετούς ηγέτες του Κόλπου, ενώ η Κάλλας προγραμματίζει συναντήσεις με τον υπουργό Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας και τον επικεφαλής του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, Τζασέμ Αλ Μπουνταΐουι.

Η πραγματικότητα, σύμφωνα με έναν διπλωμάτη της ΕΕ που έχει γνώση των συζητήσεων και που ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος, είναι ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να υφίσταται τις συνέπειες της σχετικής της αδυναμίας στον παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό.

«Δεν έχουμε την ισχύ, με την κλασική έννοια της λέξης, να επιβάλουμε τη θέλησή μας στον κόσμο», δήλωσε ο διπλωμάτης. «Μας κολλάνε προσπαθώντας να διαπραγματευτούμε και να ξεφύγουμε από καταστάσεις, μειώνοντας τις συνέπειες».