Στην κακοποίηση παιδιών στα Άνω Λιόσια δεν υπάρχει “ναι μεν, αλλά”

Στην επικοινωνιακή ψυχολογία, υπάρχει ο κανόνας πως η λέξη “αλλά” διαγράφει οτιδήποτε ειπώθηκε προ αυτής. Ο εγκέφαλος δηλαδή, συγκρατεί μόνο από το “αλλά” και μετά.

Παράδειγμα;

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εγκαινίασε το πρώτο σχολείο του προγράμματος “Μαριέττα Γιαννάκου” στον Ασπρόπυργο όπου υπάρχει μεγάλος πληθυσμός Ρομά, αλλά σε άλλα μέρη της χώρας (πχ στο Αρκαλοχώρι της Κρήτης) οι μαθητές κάνουν για χρόνια τα μαθήματα τους σε κοντέινερ.

Ή η συμπεριφορά της διευθύντριας του νηπιαγωγείου στα Άνω Λιόσια απέναντι στους μικρούς μαθητές ήταν απαράδεκτη, αλλά έχει κουραστεί από τα πολύ τακτικά περιστατικά με γονείς παιδιών που είναι Ρομά, να εισέρχονται στους χώρους του σχολείου και να εκβιάζουν.

Τι συγκράτησες;

Δημοσιογραφία ή Whataboutism;

Πριν σχολιάσεις τα παραδείγματα που έδωσα, να σου πω ότι τα άκουσα σε εκπομπές της ελληνικής τηλεόρασης. Όχι μια και δυο και όχι σε ένα ή δυο κανάλια. Μετά μεγάλης μου θλίψης, παρατηρώ πως οι παρουσιαστές που είναι (ή τουλάχιστον δηλώνουν) δημοσιογράφοι, έχουν αφήσει στην άκρη τη δουλειά τους που είναι να δίνουν τα γεγονότα, με νηφαλιότητα και ψυχραιμία και να σχολιάζουν βάσει τεκμηρίων και ανταγωνίζονται τους πολιτικούς στην τέχνη του Whataboutism.

Η τεχνική εκτροπής της προσοχής που αναφέρει η ψυχολογία ως Whataboutism, στα ελληνικά αποδίδεται ως “συγκριτική απαξίωση”.

Τι επιδιώκει;

Αντί να αξιολογείται μια θετική ενέργεια αυτόνομα, μετατοπίζεται η προσοχή σε άλλο πρόβλημα κι έτσι δημιουργείται -σε όσους ακούν- η ιδέα πως αυτά τα δυο γεγονότα ανταγωνίζονται, ενώ δεν είναι αυτή η αλήθεια.

Για κάθε “ναι μεν”, υπάρχει και ένα “αλλά”.

Εν προκειμένω, το κράτος έχει την υποχρέωση να προσφέρει ασφαλείς υποδομές σε όλους τους μαθητές αυτής της χώρας, όπου και αν βρίσκονται.

Αν προσέξετε εν τω μεταξύ, τα παιδάκια στο επίμαχο βίντεο, δεν τρομάζουν καν από τις φωνές και την ένταση της διευθύντριας, γεγονός που σημαίνει πως είναι μια οικεία συνθήκη για εκείνα, τα οποία δυστυχώς όπως φάνηκε από το βίντεο, μάλλον δεν έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τις άλλες όψεις της ζωής ούτε καν στο σχολείο.

Τα γεγονότα του συμβάντος στα Άνω Λιόσια

Ας δούμε πώς χειρίστηκαν το συμβάν με την επιθετική συμπεριφορά διευθύντριας νηπιαγωγείου στα Άνω Λιόσια προς τους μαθητές.

Θα αρχίσουμε από τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα.

• η εν λόγω κυρία που όπως αναφέρθηκε σε πολλά ρεπορτάζ, έχει 20 χρόνια στο χώρο και είναι η μόνη που κατάφερε να μείνει πέντε χρόνια στο συγκεκριμένο σχολείο -όπου όπως καταγγέλλεται συνεχώς δημιουργούνται προβλήματα με τους Ρομά της περιοχής “που είναι λίγο σαν γκέτο”, ούρλιαζε μπροστά στα παιδιά, κάνοντας παράλληλα έντονες χειρονομίες. Μεταξύ άλλων, τους έλεγε πως θα τους φάει τα χέρια αν χαλάσουν παιχνίδι που βρισκόταν στον προαύλιο χώρο. Επίσης είπε πως τα έχουν κάνει σκατά και προειδοποιούσε να μην τολμήσουν να χαλάσουν την τραμπάλα. Συμφωνούμε ότι η συμπεριφορά της ήταν απαράδεκτη, ανάρμοστη, ξεκάθαρη περίπτωση λεκτικής κακοποίησης και οριακά παραβατική.
• αλλόφρων παρέμεινε και όταν ενήλικες που περνούσαν από το σημείο και την άκουσαν, της υπέδειξαν το λάθος της συμπεριφοράς της. Στον ίδιο τόνο έλεγε “ό,τι θέλω θα κάνω ρε, εσύ τι είσαι εδώ πέρα;” και “θα φωνάζω όσο θέλω, χάλασαν το σχολείο, τα πληρώνεις εσύ και η μάνα σου αυτά; Φέρε μου πέντε χιλιάρικα για τη ζημιά τώρα!”.

• δεδομένα παραβατική ήταν και η συμπεριφορά του γονέα που λίγο αργότερα πήγε στο σχολείο και επιτέθηκε στην διευθύντρια, η οποία βιντεοσκοπούσε την στιγμή. Φάνηκε, έτσι το χτύπημα που δέχθηκε στο πρόσωπο. Την ίδια ώρα, γυναίκα Ρομά εκτόξευε τις δικές της απειλές, ουρλιάζοντας, λέγοντας πως πριν αρχίσει να φωνάζει, χτύπησε το παιδί της.
• η διευθύντρια πως νοσηλεύεται με κάταγμα στη μύτη και κακώσεις στο κεφάλι,μετά την επίθεση από πολλούς συγγενείς μαθητών. Παρά τις αλληλοκατηγορίες, το αν υπήρξε χειροδικία παραμένει αντικείμενο της αρμόδιας διοικητικής και δικαστικής έρευνας.
• ο περιφερειακός Διευθυντής της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αττικής, Διονύσιος Κ. Αναστασόπουλος επαναλαμβάνει πως “είμαστε στο πλευρό της συναδέλφου ηθικά και νομικά”, εστιάζοντας στην αντίδραση. Έδωσε κάθε πληροφορία για ό,τι προβλέπει ο νόμος σε όποιον εισέρχεται σε χώρο πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Δεν είπε κουβέντα για τη δράση, πέραν του ότι θα διαταχθεί ΕΔΕ.

Το “ναι μεν, αλλά” των εθίμων των Ρομά

Πάμε τώρα, και στο πώς σχολίασαν παρουσιαστές και ρεπόρτερ εκπομπών το συγκεκριμένο συμβάν. Συνηθέστερα, μετά την καταδίκη της συμπεριφοράς της διευθύντριας του σχολείου, ως εκπαιδευτικού και του δεδομένου ότι “αν δεν αντέχει και έχουν σπάσει τα νεύρα της, μπορεί να ζητήσει μετάταξη”, διευκρινίστηκε πως επρόκειτο για μια κατάσταση που είναι έκρυθμη εδώ και χρόνια.

Δηλαδή, τακτικά γονείς που στέλνουν τα παιδιά τους στο σχολείο “για να πάρουν τη βεβαίωση που χρειάζονται, προκειμένου να έχουν κάποια επιδόματα”, “μπαίνουν στο χώρο του σχολείου και δημιουργούν προβλήματα. Ή δεν στέλνουν τα παιδιά τους στο σχολείο και όταν τίθενται προ των ευθυνών τους, απειλούν”.

Υπήρχαν δημοσιογράφοι που όπως ανέφεραν τα ήθη και έθιμα των Ρομά, έκριναν πως έχει νόημα να αναφέρουν ότι παντρεύονται από τα 13. Δηλαδή, ειπώθηκε πως ανήλικα κορίτσια παντρεύονται ενήλικες άνδρες, κάτι που είναι παιδεραστία -όπως αναφέρθηκε- και χρειάζεται παρέμβαση εισαγγελέα.

Θυμίζω πως το θέμα ήταν το ξέσπασμα εκπαιδευτικού σε μικρούς μαθητές.

Το “ναι μεν, αλλά” για το ξέσπασμα της εκπαιδευτικού

Μια άλλη “λογική” που αναπτύχθηκε κατά την παρουσίαση των γεγονότων, “ξέπλυνε” ουσιαστικά την επιθετική, απρεπή και κακοποιητική συμπεριφορά της παιδαγωγού, εστιάζοντας στην απαράδεκτη και παραβατική αντίδραση γονιών που έσπευσαν στο σχολείο, αφότου το βίντεο με το ξέσπασμα έγινε viral.

Πολλές ήταν και οι αναφορές για τον επαγγελματισμό της, μέσα στα χρόνια. Μόνο που δεν κρινόταν για αυτόν.

Δεν θα σταθώ στην επισήμανση πως δεν μπορούν κάθε μέρα γονείς να εμφανίζονται ενώπιον εκπαιδευτικών και να ζητούν τα ρέστα -για το οτιδήποτε-, γιατί θα κάνω ό,τι κάνουν και οι εκπομπές: μετατόπιση προσοχής. Έχουν μιλήσει ωστόσο, ψυχολόγοι σχολείων για αυτό το φαινόμενο που παρατηρείται παντού στην επικράτεια.

Δεν χειροδικούν βέβαια, όλοι οι γονείς, όπως έκανε ο άνδρας στο δεύτερο βίντεο του περιστατικού και προφανώς είναι καταδικαστέο -και ποινικό.

Το “ναι μεν, αλλά” για το σχολείο στον Ασπρόπυργο (;)

Σαν να μην έφταναν τα παραπάνω, υπήρχε και “ναι μεν, αλλά” που αφορούσε και τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος την ίδια ημέρα εμφανίστηκε στον Ασπρόπυργο, για την εκκίνηση των εργασιών σε σχολείο της περιοχής, στο πλαίσιο του προγράμματος “Μαριέττα Γιαννάκου”.

Τι σχέση είχε αυτή η επίσκεψη με ό,τι έγινε στα Άνω Λιόσια; Όπως ειπώθηκε και στις δυο περιοχές “υπάρχει μεγάλο πρόβλημα, επειδή έχουν πολλούς Ρομά κι εκεί πέρα”. Έγινε και μια στροφή προς περιοχές που δεν έχουν σχολεία για εκατοντάδες παιδιά, τα οποία κάνουν επί χρόνια τα μαθήματα τους σε κοντέινερ.

Άκουσα μάλιστα, παρουσιαστή να λέει πως τα παιδιά στα κοντέινερ θέλουν να πηγαίνουν στο σχολείο, εν αντιθέσει με τα παιδιά των Ρομά -για τα οποία φτιάχνονται σχολεία.

Έχω νέα για όσους επέλεξαν αυτήν την οδό: το κράτος οφείλει να είναι συνεπές παντού και πάντα, σε ό,τι αφορά την εκπαίδευση. Οπότε το “γιατί έδωσαν λεφτά στον Ασπρόπυργο και όχι στο Αλκαλοχώρι (για παράδειγμα)” δεν έχει το παραμικρό νόημα, εκτός και αν ζητούμενο είναι ο διχασμός ενός διχασμένου για δεκάδες άλλα πράγματα κοινού.

Και εν πάση περιπτώσει, το ρεπορτάζ ήταν για το απαράδεκτο ξέσπασμα εκπαιδευτικού σε παιδιά.

Το “ναι μεν, αλλά” στην εγκυρότητα των πληροφοριών

Σε μια από τις εκπομπές που παρακολούθησα, άκουσα παρουσιαστή να λέει πως οι Ρομά παίρνουν επίδομα για να στέλνουν τα παιδιά τους στα σχολεία. Η πληροφορία αυτή δεν ισχύει.

Αυτό που ισχύει βάσει νομοθεσίας (άρθρο 17 ν. 4659/2020) είναι ότι για να λάβει μια οικογένεια συγκεκριμένα κοινωνικά επιδόματα (στεγαστικό), η τακτική φοίτηση των ανήλικων τέκνων στην υποχρεωτική εκπαίδευση (από το προ-νήπιο έως και το Γυμνάσιο) αποτελεί υποχρεωτική προϋπόθεση.

Αν ένα παιδί μείνει στην ίδια τάξη λόγω αδικαιολόγητων απουσιών ή δεν εγγραφεί καθόλου στο σχολείο, το επίδομα αναστέλλεται ή κόβεται για το συγκεκριμένο παιδί/οικογένεια.

Ωστόσο, η λάθος πληροφορία είχε ως συνέπεια νέο ξέσπασμα για το αν τελικά, είμαστε όλοι οι πολίτες αυτού του τόπου ίσοι και έχουμε τις ίδιες υποχρεώσεις και τελικά, πόσα κάνει η κυβέρνηση για “ψηφαλάκια”, συμπεριφερόμενη στους Ρομά σαν να είναι “ευάλωτη και ευπαθής κοινωνική ομάδα”.

Για την ιστορία, κατατάσσονται σε αυτήν την κατηγορία, λόγω των κοινωνικών, οικονομικών και εκπαιδευτικών ανισοτήτων που έχει διαπιστωθεί πως αντιμετωπίζουν.

Σκεπάζοντας την αλήθεια

Στην κακοποίηση παιδιών, όπως φυσικά και σε κάθε παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων, δεν χωράνε «ναι μεν, αλλά». Η ενημέρωση των πολιτών δεν πρέπει να γίνεται πεδίο εντυπωσιασμού ή αρένα τεχνητών συμφηψισμών, ώστε να “χάνεται” η αλήθεια.

Όταν ο δημοσιογραφικός λόγος καταφεύγει στο «ναι μεν, αλλά», όταν οι δημοσιογράφοι βάζουν σε δεύτερη μοίρα τη δουλειά τους (το λειτούργημά τους) και σε πρώτη το “θεαθήναι” της ουδετερότητας, δεν εξηγείται η πραγματικότητα. “Σκεπάζεται”.

Όσο τα media αντικαθιστούν την ψύχραιμη παράθεση των γεγονότων με τη συγκριτική απαξίωση, το μόνο που καταφέρνουν είναι να απεμπολούν τον ρόλο τους και να εθίζουν την κοινωνία στην ανοχή του απαράδεκτου.

Μετά, ας μην αναρωτιόμαστε πώς γίναμε έτσι.