Η Κομισιόν κατηγορείται ότι “αποκρύπτει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των data centers”

Η Ευρωπαϊκή Ένωση κρατά στο σκοτάδι την κοινή γνώμη σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας των data centers, σύμφωνα με επίσημη καταγγελία που κατατέθηκε τη Δευτέρα κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η καταγγελία υποβλήθηκε από τη μη κερδοσκοπική οργάνωση Lighthouse Reports (στο οποίο, μεταξύ άλλων, συμμετέχει και το ανεξάρτητο ελληνικό μέσο ερευνητικής δημοσιογραφίας Solomon) και, σύμφωνα με το Politico, κατηγορεί την Κομισιόν ότι έχει θεσπίσει κανόνες που εμποδίζουν την πρόσβαση του κοινού σε στοιχεία για την ενέργεια και το νερό που καταναλώνουν τα επιμέρους data centers.

Η κίνηση αυτή έρχεται την ώρα που αυξάνονται οι αντιδράσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη για τα ενεργοβόρα κέντρα δεδομένων που υποστηρίζουν την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ οι τιμές ενέργειας παραμένουν υψηλές.

Κατηγορίες για «τοίχο σιωπής»

Η Lighthouse Reports, οργανισμός με έδρα την Ολλανδία που πραγματοποιεί διασυνοριακές έρευνες, υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δημιουργήσει έναν «τοίχο σιωπής» γύρω από την κατανάλωση ενέργειας.

Η καταγγελία, που κατατέθηκε βάσει της Σύμβασης του Άαρχους, μιας διεθνούς συνθήκης που κατοχυρώνει το δικαίωμα του κοινού στην περιβαλλοντική ενημέρωση, υποστηρίζει ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί περιορίζουν την πρόσβαση σε κρίσιμα δεδομένα για τις επιπτώσεις των data centers.

Η υπόθεση θα εξεταστεί αρχικά τον Νοέμβριο από την Επιτροπή Συμμόρφωσης της Σύμβασης του Άαρχους, η οποία θα αποφασίσει αν η προσφυγή είναι παραδεκτή. Στη συνέχεια, υπάρχει πιθανότητα να κριθεί ότι η ΕΕ παραβιάζει τις υποχρεώσεις της.

Η Κομισιόν δεν σχολίασε την καταγγελία.

Η «έκρηξη» της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει τη ζήτηση ενέργειας

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως στόχο να τριπλασιάσει τη δυναμικότητα των data centers τα επόμενα χρόνια, προκειμένου να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ και την Κίνα στον τομέα της τεχνολογίας.

Ωστόσο, η επέκταση αυτή προκαλεί αυξανόμενες αντιδράσεις, καθώς τα κέντρα δεδομένων απαιτούν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και νερού.

Την περασμένη εβδομάδα η Κομισιόν παρουσίασε ένα νέο σύστημα διαφάνειας για την ενεργειακή απόδοση των εγκαταστάσεων, ενώ αναμένονται και ελάχιστα πρότυπα λειτουργίας.

«Αν δεν διασφαλίσουμε ότι αυτοί οι μεγάλοι καταναλωτές ενέργειας ευθυγραμμίζονται με τους συνολικούς μας στόχους, κινδυνεύουν να υπονομεύσουν την ικανότητά μας να τους πετύχουμε», δήλωσε ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν.

Τα στοιχεία που δεν δημοσιοποιούνται

Σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν, τα data centers στην Ευρώπη κατανάλωσαν το 2025 περίπου 20,7 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας, ποσότητα αντίστοιχη με την κατανάλωση ολόκληρης της Κροατίας, καθώς και πάνω από 8 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού.

Η κατανάλωση αυξήθηκε κατά 26% στην ηλεκτρική ενέργεια και κατά 52% στο νερό σε σχέση με το 2024.

Ωστόσο, η Lighthouse Reports υποστηρίζει ότι τα στοιχεία δεν αποτυπώνουν την πραγματική εικόνα, καθώς βασίζονται σε ελλιπή δεδομένα που συλλέγει η Επιτροπή και δημοσιεύονται μόνο συγκεντρωτικά.

Η μη δημοσιοποίηση στοιχείων για κάθε ξεχωριστό data center προέκυψε μετά από νομοθεσία του 2024, η οποία απαγόρευσε την αποκάλυψη συγκεκριμένων δεικτών απόδοσης, έπειτα από πιέσεις της τεχνολογικής βιομηχανίας που επικαλέστηκε εμπορικά συμφέροντα.

«Η διαφάνεια πρέπει να είναι η αφετηρία»

Ο ευρωβουλευτής, Ντιέγκο Σολιέρ, ο οποίος συμμετέχει στις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ψηφιακής υποδομής, δήλωσε ότι η ανάπτυξη των data centers πρέπει να συνοδεύεται από αξιόπιστη ενημέρωση για την κατανάλωση ενέργειας και νερού.

«Η διαφάνεια πρέπει να είναι το σημείο εκκίνησης», ανέφερε, προσθέτοντας ωστόσο ότι δεν πρέπει να απαιτείται από τις εταιρείες η αποκάλυψη πραγματικά ευαίσθητων εμπορικών πληροφοριών.

Η Lighthouse Reports υποστηρίζει ότι η ΕΕ επιλέγει την προστασία της επιχειρηματικής μυστικότητας εις βάρος του δικαιώματος των πολιτών να γνωρίζουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της ψηφιακής ανάπτυξης.

Το νέο ευρωπαϊκό σύστημα αξιολόγησης, που θα τεθεί σε εφαρμογή από το επόμενο καλοκαίρι, θα βαθμολογεί τα data centers από το Α έως το G με βάση την ενεργειακή απόδοση, τη χρήση νερού και την αξιοποίηση καθαρής ενέργειας.

Ωστόσο, η οργάνωση υποστηρίζει ότι και αυτό το μέτρο δεν αποκαλύπτει τα συνολικά επίπεδα κατανάλωσης, αφήνοντας κενά στην αξιολόγηση του πραγματικού περιβαλλοντικού αποτυπώματος των εγκαταστάσεων.