Γιατί τα παράθυρα στις σχολικές αίθουσες είναι πάντα αριστερά των μαθητών

Αν “πάρετε” λίγα δευτερόλεπτα, για να προσπαθήσετε να θυμηθείτε πού ήταν τα παράθυρα των σχολικών σας τάξεων, θα συνειδητοποιήσετε ότι από την πρώτη δημοτικού έως την τρίτη λυκείου βρίσκονταν στα αριστερά σας.

Ή τουλάχιστον, αυτή ήταν και παραμένει η κύρια συνθήκη, για τις παραδοσιακές τάξεις που έχουν το ένα θρανίο πίσω από το άλλο. Εν τω μεταξύ, αυτό δεν ισχύει μόνο για την Ελλάδα.

Χαρακτηριστικά, υπάρχει μελέτη Γερμανού καθηγητή, Christian Timo Zenke, του RWTH Aachen για το λόγο που “συνήθως τα παράθυρα στις τάξεις των σχολείων είναι στα αριστερά”.

Η τακτική αυτή υπάρχει από τον 19ο αιώνα και βασίστηκε στην υπόθεση ότι οι μαθητές είναι δεξιόχειρες.

Τα παράθυρα στα αριστερά εξαφάνιζαν τις ενοχλητικές σκιές

Στην έρευνα του του Δημήτρη Γερμανού, καθηγητή στο Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής & Εκπαίδευσης του ΑΠΘ μπορείτε να διαβάσετε ότι “η βασική επιφάνεια φυσικού φωτισμού, δηλαδή τα κυρίως παράθυρα, βρίσκεται κατά μήκος της μεγάλης πλευράς της αίθουσας, αριστερά από την διάταξη των θρανίων και εξασφαλίζει φωτισμό ευνοϊκό για δεξιόχειρες μαθητές”.

Τονίζεται και ότι στην Ελλάδα, παλαιότερα εγχειρίδια και μελέτες για σχολικά κτίρια αναφέρουν ρητά ότι μόνο η αριστερή πλευρά (από την “οπτική” των μαθητών) επιτρεπόταν να έχει παράθυρα, ενώ η δεξιά παρέμενε συνήθως χωρίς παράθυρα, ώστε να μην μπαίνει άμεσο φως που θα δημιουργούσε αντανάκλαση ή σκιές.

Πέραν τούτου, τα παράθυρα χρησιμοποιούνται ως συνδετικός κρίκος της αίθουσας, με τους υπόλοιπους χώρους του σχολείου, “ενισχύοντας τη λειτουργική και οπτική επικοινωνία της με τους υπαίθριους χώρους και προσδίδοντας έναν εξωστρεφή χαρακτήρα”.

adminojs,+kanakis_p.83-p.106_1993

Πέραν του ότι τα παράθυρα πρέπει να είναι αριστερά, στους βασικούς κανόνες χωροταξικής διάταξης μιας σχολικής αίθουσας που ίσχυαν σε χώρες της Ευρώπης, ΗΠΑ, Ιαπωνία κ.α., ανήκε και ότι η πόρτα πρέπει να είναι μπροστά, κοντά στον πίνακα και τα θρανία στραμμένα προς τον δάσκαλο, καθώς αυτό ήταν κάτι που “ενισχύει την πειθαρχία, την τάξη και τον συγκεντρωμένο ρόλο του δασκάλου”.

Επισημαινόταν και ότι “τα σχολεία δεν είναι απλά κτίρια, αλλά περιβάλλοντα που διαμορφώνουν την συμπεριφορά και τη μάθηση”.

Πού είναι σήμερα τα παράθυρα

Τον 21ο αιώνα, δεν υπάρχουν αυστηροί κανόνες διάταξης για τις σχολικές αίθουσες. Υπάρχει βέβαια, το Ευρωπαϊκό Πρότυπο EN 17037, για το φως του ήλιου (της ημέρας) στα κτίρια και ορίζει ελάχιστα, μεσαία και υψηλά επίπεδα φυσικού φωτός. Οι σύγχρονες μελέτες τονίζουν την ανάγκη για μεγαλύτερο ποσοστό παραθύρων σε σχέση με το πάτωμα και για συνδυασμό φυσικού και τεχνητού φωτός, σε μια τάξη που έχει ευέλικτο σχεδιασμό.

Ο Οργανισμός Σχολικών Κτιρίων της Ελλάδας έχει ως βασική αρχή τον καλό φυσικό φωτισμό και την αποφυγή δυτικού και ανατολικού προσανατολισμού για τις αίθουσες, που έχει ως συνέπεια το έντονο άμεσο και απόγευματικό -αντίστοιχα- φωτισμό.

Γενικά, σε όλον τον κόσμο τα θρανία δεν είναι μόνο σε σειρές, ενώ τα παράθυρα να τοποθετούνται ανάλογα με τον προσανατολισμό του κτηρίου, ώστε να μεγιστοποιηθεί ο φυσικός φωτισμός, να μην γίνεται υπερβολική η ζέστη, η αντανάκλαση ή το εκτυφλωτικό φως.

Τουτέστιν, τα παράθυρα τοποθετούνται βόρεια.

Όταν μπαίνουν νότια, υπάρχουν σκίαστρα και περσίδες, ενώ δεν θα τα βρείτε ανατολικά και δυτικά (έντονο άμεσο πρωινό και απογευματινό φως, αντιστοίχως).