Σχολικό κουδούνι: Tο δημοκρατικό σχολείο ασπίδα απέναντι στον αυταρχισμό

Το Σημείο διοργανώνει μια συζήτηση με αφορμή την πρόσφατη έρευνά του για την εκπαίδευση στην Ελλάδα.

Τετάρτη, 27 Μαΐου 2026, στις 19:00, 

στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης (Φωκίωνος Νέγρη 42, Αθήνα)

Συζητάμε για το δημοκρατικό σχολείο, τις αρχές της συμμετοχής, τη διδασκαλία και την εφαρμογή των δικαιωμάτων στην πράξη. Ποιες αυταρχικές ιδέες βρίσκει απέναντί του το ανοιχτό σχολείο της συμπερίληψης; Πώς μπορούμε να χτίσουμε σχολεία ανοιχτά, δημοκρατικά, με χώρο και οξυγόνο για όλα τα παιδιά; Ποιος είναι ο ρόλος των εκπαιδευτικών στη σχολική πράξη σε μια εποχή που το μίσος εξαπλώνεται; Πώς επηρεάζει το μίσος αυτό τη σχολική ζωή και πώς μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε;

Συμμετέχουν στη συζήτηση:

• Αλεξάνδρα Ανδρούσου, Καθηγήτρια στο Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία, ΕΚΠΑ
• Ολυμπία Γεώργα, εκπαιδευτικός, Δ΄ ΕΛΜΕ, Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας
• Ασπασία Καλησώρα, δασκάλα, 4ο Δημοτικό σχολείο Ταύρου, μέλος ομάδας Σημείου
• Ιωάννα Χαλβατζή, διευθύντρια, 132ο Δημοτικό σχολείο Αθηνών

Τη συζήτηση συντονίζει ο Κωστής Παπαϊωάννου, εκπαιδευτικός και διευθυντής του Σημείου.

Η εκδήλωση συνδέεται με την έρευνα του Σημείου: “Σχολικό κουδούνι: σήματα κινδύνου και φωτεινά σημεία στην εκπαίδευση”.

Λίγα λόγια για τα ευρήματα της έρευνας

Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Αποτυπώνονται θετικές στάσεις απέναντι σε επιλογές και δηλώσεις ως προς την αναγκαιότητα μιας δημοκρατικής εκπαίδευσης, οι οποίες όμως συμπληρώνονται από αντιφάσεις – τόσο στο περιεχόμενο του αναλυτικού προγράμματος, όσο και στον κοινωνικοποιητικό και ενταξιακό ρόλο του σχολείου.

Μια θέση με την οποία συμφωνούν με εντυπωσιακή πλειοψηφία οι ερωτώμενοι (και μάλιστα με ελάχιστη διακύμανση ως προς τις διαφορετικές πολιτικές αυτοτοποθετήσεις τους) είναι η αναγκαιότητα να δοθεί έμφαση στη διδασκαλία των αξιών της δημοκρατίας στο σχολείο. 

Οι γενικές τοποθετήσεις υπέρ της δημοκρατίας όμως δεν αποκτούν ουσιαστικό περιεχόμενο αν δεν εξειδικευτούν σε συγκεκριμένες παιδαγωγικές πρακτικές. Η δημοκρατία δεν έρχεται από έναν μόνο δρόμο· πρέπει να διαπερνά οριζόντια τις εκπαιδευτικές επιλογές, σε άμεση σύνδεση με τη συμπερίληψη, την εκκοσμίκευση, την ιστορική αλήθεια και το δικαίωμα σε ένα σχολείο χωρίς διακρίσεις.

Ορισμένα συμπεράσματα:

• Σεξουαλική αγωγή & ταυτότητα φύλου: Από τα πλέον ανακουφιστικά ευρήματα είναι η ευρεία αποδοχή της Σεξουαλικής Αγωγής (86,2%). Παράλληλα, το 57,7% υποστηρίζει την ανάγκη το σχολείο να ανοίγει ζητήματα φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού.
• Το «παράδοξο» της δημοκρατίας και των ποινών: Ενώ το εντυπωσιακό 95,2% ζητά έμφαση στις δημοκρατικές αξίες στη θεωρία, το 75,6% υποστηρίζει την αυστηροποίηση των ποινών στην πράξη, αποτυπώνοντας πώς ο φόβος και ο διάχυτος ποινικός λαϊκισμός εισβάλλουν στην εκπαίδευση.
• Η ετερότητα ως πλούτος: Το 90,7% αποδέχεται τη συνύπαρξη με παιδιά προσφύγων και μεταναστών, αποδεικνύοντας ότι αν η ετερότητα αντιμετωπιστεί με φροντίδα, γίνεται πλούτος για το σχολείο. Αντίθετα, οι προκαταλήψεις επιμένουν περισσότερο απέναντι στα παιδιά Ρομά.

Περισσότερα στην εκδήλωση του Σημείου την Τετάρτη 27/5!