Τι συμβαίνει με τα περίεργα deepfake memes του Τραμπ;

Πριν εμφανιστεί ο Τραμπ ως Ιησούς, είχε παρουσιαστεί ως πάπας, ως ο Rocky Balboa, ακόμη και μέσα σε σκηνές από το Apocalypse Now, να «μυρίζει τη νίκη».

Είχε επίσης απεικονιστεί με ένα κόκκινο φωτόσπαθο, σαν του Darth Vader, προσπαθώντας να επηρεάσει τους αντιπάλους του στις 4 Μαΐου (γνωστή ημέρα για τους φίλους του Star Wars).

Πολιτική επικοινωνία μέσω χιούμορ και πρόκλησης

Όπως γράφει το CNN, για να τρολάρει διαδηλώσεις «No Kings», παρουσιάστηκε ως πιλότος μαχητικού με κωδικό «King Trump», ρίχνοντας βόμβες περιττωμάτων σε διαδηλωτές. Αν αυτό φαίνεται απλώς χιούμορ ή σαρκασμός, τότε μάλλον χάνεται το βαθύτερο νόημα.

Παρότι φαίνεται πως ξεπέρασε ένα όριο με την ανάρτηση όπου παρουσιαζόταν σαν τον Ιησού (η οποία διαγράφηκε), η ενίσχυση της εκλογικής του βάσης μέσω τέτοιου περιεχομένου φαίνεται να αποτελεί βασικό στοιχείο της επικοινωνιακής στρατηγικής, σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι ενημερώνονται μέσα από «φούσκες» στα κοινωνικά δίκτυα.

Memes ως εργαλείο επιρροής

Έχει επίσης παρουσιαστεί ως ένας από τους «Ιδρυτές Πατέρες» των ΗΠΑ, να υπογράφει είτε το Σύνταγμα είτε τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας — αν και η εικόνα ήταν πρόχειρα κατασκευασμένη, καθώς κρατούσε φτερό αντί για το χαρακτηριστικό του μαρκαδόρο.

Σε άλλο βίντεο, εμφανίζεται ως παίκτης χόκεϊ που «διαλύει» την άμυνα του Καναδά, αξιοποιώντας τη δημοσιότητα γύρω από τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Η δημοσιογράφος τεχνολογίας Taylor Lorenz εξηγεί πως «τα memes είναι ουσιαστικά οπτικοί τρόποι επικοινωνίας και επιτρέπουν τη διάδοση ιδεών στη δημόσια σφαίρα χωρίς άμεση διατύπωση απόψεων».

Deepfakes και «synthetic content»

Αντί να αποσυρθεί πλήρως μετά την επίμαχη ανάρτηση, ο Τραμπ δημοσίευσε ξανά εικόνα δίπλα στον Ιησού, ενισχύοντας το μήνυμα.

Παράλληλα, το Ιράν απάντησε με δικό του meme, όπου ο Ιησούς κατεβαίνει από τον ουρανό για να «χτυπήσει» τον Τραμπ — μια ειρωνική αντιστροφή της εικόνας.

Σύμφωνα με την Kaylyn Jackson Schiff, τέτοιες εικόνες αποτελούν μορφή deepfake, ακόμη κι αν είναι προφανώς ψεύτικες. Οι ερευνητές χρησιμοποιούν τον όρο «synthetic content» και τις κατατάσσουν σε κατηγορίες:

• «Darkfakes»: ρεαλιστικές και παραπλανητικές εικόνες που πλήττουν αντιπάλους
• «Glowfakes»: εικόνες που παρουσιάζουν κάποιον καλύτερο απ’ ό,τι είναι
• «Foefakes»: εμφανώς ψεύτικες αλλά αρνητικές (τρολάρισμα αντιπάλων)
• «Fanfakes»: εξιδανίκευση, π.χ. ο Τραμπ ως υπερήρωας ή θεϊκή μορφή

Η σχέση Τραμπ με τα memes

Ο Τραμπ ξεχωρίζει γιατί δεν αποστασιοποιείται από τέτοιο περιεχόμενο — αντίθετα, το ενισχύει. Υποστηρικτές του, όπως ο Nick Adams, έχουν δημοσιεύσει εικόνες όπου προσεύχεται στο Οβάλ Γραφείο με μορφές όπως ο Martin Luther King Jr. και ο Abraham Lincoln πίσω του.

Οι υποστηρικτές του τον βλέπουν ταυτόχρονα ως «καθημερινό άνθρωπο» και ως ηρωική μορφή.

Συσσωρευτική επιρροή στην κοινή γνώμη

Η Lorenz σημειώνει ότι, αν και τέτοιες εικόνες φαίνονται αστείες, έχουν σωρευτική επίδραση:
«Δεν σε κάνει κάθε διαφήμιση να αγοράσεις κάτι, αλλά επηρεάζει τον τρόπο που σκέφτεσαι».

Ο αναλυτής Aidan Walker παρομοίασε τον Τραμπ με τον MrBeast — έναν κυρίαρχο παίκτη που επηρεάζει ολόκληρο το οικοσύστημα.

Έλλειψη αντίστοιχης δυναμικής στους Δημοκρατικούς

Σύμφωνα με τον Walker, δεν υπάρχει αντίστοιχη φιγούρα στην αριστερά, κάτι που ίσως εξηγεί την αδυναμία των Δημοκρατικών να βρουν ενοποιητική ηγεσία. Αναφέρει πάντως τους Bernie Sanders και Alexandria Ocasio-Cortez ως επιδραστικές, αλλά διαφορετικής φύσης.

Οι Δημοκρατικοί προσπαθούν να ανταποκριθούν — για παράδειγμα, ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Gavin Newsom έχει δημοσιεύσει εικόνες που παρουσιάζουν τον Τραμπ ως τη Marie Antoinette για να τον σατιρίσει.

Όταν τα memes ξεπερνούν τα όρια

Ορισμένες αναρτήσεις έχουν διαγραφεί, όπως ένα βίντεο με ρατσιστικές απεικονίσεις των Barack Obama και Michelle Obama ως πιθήκων.

Παρότι τέτοιο περιεχόμενο αφαιρείται, οι δημιουργοί του συχνά συνεχίζουν να το προβάλλουν.

Η εικόνα του Τραμπ ως Ιησού πιθανότατα συνδέθηκε αρχικά με εντάσεις με τον πάπα, αλλά τελικά έγινε η ίδια είδηση.

Αυτό δείχνει πώς τα memes δεν είναι απλώς αστεία — μπορούν να διαμορφώσουν την πολιτική συζήτηση και να επηρεάσουν το πώς αντιλαμβάνονται οι πολίτες την πραγματικότητα.