Οι χώρες του Κόλπου ξεμπλοκάρουν το ”Project Freedom” στο Στενό του Ορμούζ

Σημαντική αλλαγή στάσης από βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή καταγράφεται γύρω από την κρίση στο Στενό του Ορμούζ, καθώς η Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ αποφάσισαν να άρουν τους περιορισμούς που είχαν επιβάλει στη χρήση αμερικανικών βάσεων και εναέριου χώρου για την επιχείρηση Project Freedom.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, η εξέλιξη αυτή ανοίγει ξανά τον δρόμο για πιθανή επανεκκίνηση της αμερικανικής επιχείρησης προστασίας της εμπορικής ναυσιπλοΐας στο κρίσιμο ενεργειακό πέρασμα.

Η επιχείρηση «Project Freedom» ανακοινώθηκε από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ως μια αμερικανική στρατιωτική αποστολή συνοδείας εμπορικών πλοίων στο Στενό του Ορμούζ, με στόχο την ασφαλή έξοδο δεξαμενόπλοιων και φορτηγών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο.

Η επιχείρηση είχε ουσιαστικά «παγώσει» μόλις 36 ώρες μετά την έναρξή της, καθώς χώρες του Κόλπου εξέφρασαν έντονες ανησυχίες για πιθανή ιρανική αντίδραση και αρνήθηκαν να επιτρέψουν τη χρήση στρατιωτικών εγκαταστάσεων και εναέριου χώρου από τις αμερικανικές δυνάμεις.

Γιατί άλλαξαν στάση Σαουδική Αραβία και Κουβέιτ

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η αλλαγή στάσης ήρθε μετά από σειρά υψηλού επιπέδου επαφών μεταξύ Ουάσιγκτον και Ριάντ, συμπεριλαμβανομένων συνομιλιών του Τραμπ με τον Σαουδάραβα διάδοχο Μοχάμεντ Μπιν Σαλμλαν.

Οι χώρες του Κόλπου είχαν προηγουμένως ανησυχήσει ότι οι ΗΠΑ δεν παρείχαν επαρκείς εγγυήσεις προστασίας μετά από ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και drones που έπληξαν ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη κρίση στο Ορμούζ και η πίεση στις διεθνείς αγορές φαίνεται ότι ώθησαν Ριάντ και Κουβέιτ να επανεξετάσουν τη στάση τους.

Το Στενό του Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό μέτωπο της αντιπαράθεσης ΗΠΑ–Ιράν. Η ναυσιπλοΐα στην περιοχή παραμένει σοβαρά περιορισμένη, με εκατοντάδες πλοία να έχουν εγκλωβιστεί ή να αποφεύγουν τη διέλευση λόγω κινδύνου επιθέσεων και ναρκοθέτησης.

Η Τεχεράνη χρησιμοποιεί τον έλεγχο του περάσματος ως στρατηγικό μοχλό πίεσης, ενώ η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αποκαταστήσει την ελευθερία ναυσιπλοΐας χωρίς να οδηγηθεί σε γενικευμένη σύγκρουση.

Πίεση στις αγορές και φόβοι για νέα κλιμάκωση

Η πιθανή επανεκκίνηση του «Project Freedom» έρχεται σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς αγορές ενέργειας παραμένουν εξαιρετικά νευρικές. Η κρίση στο Ορμούζ έχει ήδη προκαλέσει έντονες διακυμάνσεις στις τιμές πετρελαίου, καθώς από το πέρασμα διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε νέα στρατιωτική κλιμάκωση ή ατύχημα στην περιοχή θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερο σοκ στην παγκόσμια οικονομία.

Παρά τη διπλωματική κινητικότητα και τις συνομιλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Ο Τραμπ δηλώνει ότι μια συμφωνία με το Ιράν είναι «πιθανή», αλλά παράλληλα διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών κινήσεων αν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν.