Από τα τραύματα στην ελπίδα: Το ταξίδι του Mahmoud προς μια νέα ζωή

Ο Mahmoud κρατά απαλά με δύο δάχτυλα μια τούφα από λευκά μαλλιά και με το ψαλίδι στο άλλο χέρι, κόβει προσεκτικά τα μαλλιά ενός ηλικιωμένου άνδρα.

«Στην αρχή δεν ήξερα πώς να κρατήσω τη μηχανή και το ψαλίδι», λέει. «Τώρα όμως έμαθα. Οι δυσκολίες υπάρχουν ακόμη, αλλά όταν έφτασα για πρώτη φορά δεν μπορούσα καν να περπατήσω. Τώρα έχει βελτιωθεί η κατάστασή μου».

Ο Mahmoud, ένας 17χρονος ασθενής από τη Γάζα, έφτασε στην Κλινική Επανορθωτικής Χειρουργικής των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στο Αμμάν της Ιορδανίας τον Ιούλιο του 2025. Τραυματίστηκε σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή το 2017 και πλέον λαμβάνει την εξειδικευμένη φροντίδα υγείας που χρειάζεται για να αναρρώσει από τα τραύματά του.

Στην καρδιά του συγκεκριμένου προγράμματος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα βρίσκεται μια ολιστική προσέγγιση της θεραπείας. Η κλινική δημιουργήθηκε αρχικά το 2006 για να περιθάλψει ανθρώπους που είχαν τραυματιστεί σοβαρά στον πόλεμο του Ιράκ και έκτοτε έχει επεκταθεί για να αντιμετωπίζει τραυματισμούς που σχετίζονται με συγκρούσεις από όλη την περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της Συρίας, της Υεμένης, της Παλαιστίνης, της Σομαλίας και του Σουδάν.

Πέρα από τις χειρουργικές επεμβάσεις, η ανάρρωση είναι μια ολιστική διαδικασία – ένα σωματικό και ψυχολογικό ταξίδι γεμάτο τεράστιες προκλήσεις. Μέσα από χρόνια ανταπόκρισης στις συνέπειες των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, το νοσοκομείο έχει αναπτύξει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση αποκατάστασης που συνδυάζει τη σωματική ανάρρωση, την υποστήριξη ψυχικής υγείας και την κοινωνική επανένταξη.

Όπως ο Mahmoud, πολλοί ασθενείς της κλινικής προέρχονται από εμπόλεμες ζώνες της περιοχής, όπως το Ιράκ, η Συρία, η Παλαιστίνη και η Υεμένη. Οι περισσότεροι έχουν βιώσει επανειλημμένους εκτοπισμούς, την απώλεια αγαπημένων προσώπων και την κατάρρευση κάθε αίσθησης «κανονικής ζωής». Για αυτούς, το ταξίδι ξεκινά με την επανάκτηση ενός αισθήματος ασφάλειας, σκοπού και μέλλοντος.

Η υποστήριξη ψυχικής υγείας παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία. Οι ψυχολόγοι εργάζονται με τους ασθενείς ατομικά και σε ομάδες, βοηθώντας τους να επεξεργαστούν το τραύμα και να επανασυνδεθούν σταδιακά με τους άλλους. Μέσα από αυτές τις συνεδρίες, οι ασθενείς αρχίζουν να ξαναχτίζουν την εμπιστοσύνη, να εκφράζουν τα συναισθήματά τους και, σιγά σιγά, να βγαίνουν από την απομόνωσή τους.

«Έμενα στο δωμάτιό μου, δεν ήθελα να μιλήσω σε κανέναν όταν έφτασα», λέει ο Mahmoud, ο οποίος συμμετέχει στο πρόγραμμα επαγγελματικής κατάρτισης της κλινικής. Το πρόγραμμα προσφέρει στους ασθενείς εκπαίδευση σε διάφορα επαγγέλματα όσο λαμβάνουν θεραπεία στο νοσοκομείο. Αυτά περιλαμβάνουν εκπαίδευση στην κομμωτική, τη ραπτική και το μακιγιάζ, και, εφόσον ολοκληρωθούν, μπορούν να υποστηρίξουν την επανένταξή τους στην κοινωνία και να τους προσφέρουν οικονομικές ευκαιρίες όταν φύγουν από το νοσοκομείο.

«Στόχος μου είναι να πάρω ένα πτυχίο, να φύγω και να δουλέψω στο εξωτερικό», λέει ο Mahmoud. «Σήμερα νιώθω καλύτερα και θέλω να γίνω κομμωτής και να δουλέψω στην Ευρώπη.»

Οι τραυματισμοί από τον πόλεμο συχνά έχουν δια βίου συνέπειες. Πολλοί ασθενείς δεν μπορούν πλέον να επιστρέψουν στις προηγούμενες δουλειές τους. Οι σωματικοί περιορισμοί, σε συνδυασμό με το ψυχολογικό τραύμα, καθιστούν την επανένταξη στην καθημερινή ζωή εξαιρετικά δύσκολη. Χωρίς υποστήριξη, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνια εξάρτηση και απώλεια αξιοπρέπειας.

Η επαγγελματική κατάρτιση αποτελεί βασικό μέρος αυτής της πορείας αποκατάστασης, προσφέροντας στους ασθενείς την ευκαιρία να μάθουν πρακτικές δεξιότητες προσαρμοσμένες στις δυνατότητές τους. Βασισμένη στην ανθρωπιά, δημιουργεί έναν χώρο όπου οι άνθρωποι αντιμετωπίζονται πέρα από τα τραύματά τους· τους βοηθά να φανταστούν ξανά ένα μέλλον.

«Μέσα από αυτή τη δραστηριότητα, οι ασθενείς και οι φροντιστές δεν συμμετέχουν μόνο σε πρακτική μάθηση, αλλά ανακτούν επίσης την αυτοπεποίθηση και την ανεξαρτησία τους», λέει ο Emran Alawan, υπεύθυνος εκπαίδευσης ασθενών στο πρόγραμμα των Γιατρών Χωρίς Σύνορα. «Δίνει δομή στην καθημερινότητά τους και τους επανασυνδέει με ένα αίσθημα σκοπού. Η εκπαίδευση τους επιτρέπει να οραματιστούν τη ζωή πέρα από το νοσοκομείο.»

Η φροντίδα ψυχικής υγείας βοηθά τους ασθενείς να επεξεργαστούν το τραύμα, και η επαγγελματική κατάρτιση γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ ανάρρωσης και μέλλοντος.

Μαζί, αυτά τα στοιχεία συνθέτουν μια συνέχεια φροντίδας που ξεπερνά τη θεραπεία. Δημιουργούν τις συνθήκες ώστε οι ασθενείς όχι μόνο να θεραπευτούν, αλλά και να ξαναχτίσουν τη ζωή τους.

Υποστήριξε εδώ το Ταμείο Έκτακτης Ανάγκης των Γιατρών Χωρίς Σύνορα ώστε να ανταποκρίνονται από το πρώτο λεπτό σε κάθε επείγον.