Γιατί ο Τραμπ δίνει συνεχείς παρατάσεις στις προθεσμίες προς το Ιράν

Ίσως η πιο αλλόκοτη στιγμή στον πόλεμο ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν να ήταν εκείνη στα μέσα Απριλίου, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωνε πως η Τεχεράνη είχε ήδη “συμφωνήσει σε όλα”.

Μόνο που τίποτα τέτοιο δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ. Καμία συμφωνία δεν υπήρχε, ούτε καν σε προκαταρκτικό στάδιο. Αντίθετα, όλα έδειχναν ότι οι δύο πλευρές παρέμεναν πολύ μακριά από οποιοδήποτε κοινό σημείο συνεννόησης.

Ο Τραμπ έμοιαζε να προσπαθεί να δημιουργήσει μια συμφωνία μόνο και μόνο επειδή τη δήλωνε δημόσια. Στην πραγματικότητα όμως, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το CNN, κατάφερε κυρίως να δείξει πόσο πολύ επιθυμούσε μια διπλωματική διέξοδο.

Και αυτό, σύμφωνα με αναλυτές, το Ιράν το αντιλήφθηκε γρήγορα.

Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στο ενδεχόμενο επιστροφής σε ανοιχτή στρατιωτική σύγκρουση.

Παρά τις επανειλημμένες απειλές προς την Τεχεράνη, η Ουάσινγκτον συνεχίζει να δίνει χρόνο στο Ιράν, μεταθέτοντας διαρκώς τις “τελικές προθεσμίες” για συμφωνία.

Η στάση αυτή μπορεί να καθησυχάζει προσωρινά τις αγορές και να αποτρέπει νέα αναταραχή στις τιμές της ενέργειας, όμως για την ιρανική ηγεσία μοιάζει περισσότερο με ένδειξη ότι οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν πραγματικά μια νέα πολεμική αναμέτρηση.

Μια νέα σύγκρουση θα μπορούσε να προκαλέσει οικονομικές πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ, να αυξήσει το κόστος των καυσίμων, να θέσει σε κίνδυνο αμερικανικές ζωές και να εξαντλήσει περαιτέρω τα στρατιωτικά αποθέματα της χώρας.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι ο Τραμπ αποκλείει νέο χτύπημα κατά του Ιράν. Τη Δευτέρα, μάλιστα, χαρακτήρισε την εκεχειρία “ασθενή σε μηχανική υποστήριξη”, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής δράσης αν θεωρήσει ότι η Τεχεράνη κερδίζει απλώς χρόνο.

Οι συνεχείς παρατάσεις

Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο αυτής της τακτικής ήταν οι αλλεπάλληλες προθεσμίες που έθετε ο Τραμπ προς το Ιράν και τις οποίες στη συνέχεια εγκατέλειπε.

Μέσα σε διάστημα ενός μήνα, συγκεκριμένα από τις 21 Μαρτίου έως τις 21 Απριλίου, ο Αμερικανός πρόεδρος έδωσε τουλάχιστον πέντε διαφορετικά τελεσίγραφα, ζητώντας από την Τεχεράνη να συμφωνήσει άμεσα σε μια νέα συμφωνία.

Κάθε φορά που αυτό δεν συνέβαινε, η προθεσμία μεταφερόταν ξανά.

Στις πρώτες περιπτώσεις, ο Τραμπ υποστήριζε ότι η συμφωνία βρίσκεται “πολύ κοντά”. Ωστόσο, στην πέμπτη κατά σειρά παράταση, παραδέχθηκε ουσιαστικά ότι δεν υπήρχε καν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Ακόμη και η εκεχειρία που ανακοινώθηκε στις 7 Απριλίου έδειχνε να έχει διαμορφωθεί βιαστικά και χωρίς σαφείς όρους.

Οι δύο πλευρές δεν συμφωνούσαν ούτε καν για το τι ακριβώς περιλάμβανε η συμφωνία, ενώ όταν το Ιράν απείλησε να αποχωρήσει, οι ΗΠΑ κινήθηκαν γρήγορα για να διατηρήσουν τη διαδικασία ζωντανή.

Τις τελευταίες ημέρες, η εικόνα έγινε ακόμη πιο αντιφατική.

Το αμερικανικό Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι μια σειρά επιθετικών ενεργειών από το Ιράν -ανάμεσά τους και πυρά κατά αμερικανικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ- δεν θεωρήθηκαν αρκετές για να χαρακτηριστούν παραβίαση της εκεχειρίας.

Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ υποστήριξε μάλιστα ότι ορισμένα από τα περιστατικά δεν συνδέονταν άμεσα με τον πόλεμο.

Η στάση αυτή προκάλεσε εντύπωση, καθώς Αμερικανοί αξιωματούχοι έμοιαζαν να προσπαθούν με κάθε τρόπο να διατηρήσουν την εικόνα ότι η εκεχειρία παραμένει σε ισχύ.

Λίγες ώρες αργότερα, ο Τραμπ ανακοίνωσε τον τερματισμό της “Επιχείρησης Ελευθερίας”, που είχε στόχο την προστασία εμπορικών πλοίων στην περιοχή.

Παράλληλα, μετά από νέο επεισόδιο ανταλλαγής πυρών, ο Αμερικανός πρόεδρος υποβάθμισε τη σημασία του, χαρακτηρίζοντάς το “ένα μικρό χτύπημα”, επιμένοντας ότι “η εκεχειρία συνεχίζεται”.

Το Ιράν κερδίζει χρόνο

Περισσότερο από έναν μήνα μετά την έναρξη της εκεχειρίας, ελάχιστα δείχνουν ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε μια πραγματική συμφωνία.

Αντίθετα, η κατάσταση μοιάζει να εξυπηρετεί κυρίως την αποφυγή μιας νέας άμεσης σύγκρουσης.

Για το Ιράν, αυτό σημαίνει περισσότερο χρόνο και πολιτικό χώρο. Για την κυβέρνηση Τραμπ, όμως, δημιουργείται η εικόνα μιας διαρκούς αναμονής χωρίς ξεκάθαρο αποτέλεσμα.

Την Κυριακή, ο Τραμπ χαρακτήρισε “εντελώς απαράδεκτη” τη νέα πρόταση της Τεχεράνης.

Ωστόσο, λίγες ώρες νωρίτερα είχε κάνει μια διαφορετική ανάρτηση, που φάνηκε να αποκαλύπτει τη δική του απογοήτευση.

«Για 47 χρόνια το Ιράν μάς κρατά σε αναμονή», έγραψε.

Μια φράση που έδειχνε πως ο Αμερικανός πρόεδρος αρχίζει να συνειδητοποιεί ότι η Τεχεράνη ίσως δεν ενδιαφέρεται τελικά για συμφωνία με τους όρους που θέλει η Ουάσινγκτον.

Παρόλα αυτά, ο ίδιος εξακολουθεί να δίνει προτεραιότητα στη διπλωματία.

«Θα λυγίσουν. Και θα συνεχίσω να διαπραγματεύομαι μαζί τους μέχρι να υπάρξει συμφωνία», δήλωσε τη Δευτέρα στο Fox News.