Πώς η ΑΑΔΕ εντόπισε τους “αχυρανθρώπους” του κυκλώματος στη Θεσσαλονίκη

Διαβάζεται σε 5'
Πώς η ΑΑΔΕ εντόπισε τους “αχυρανθρώπους” του κυκλώματος στη Θεσσαλονίκη
iStock

Με τη βοήθεια του δείκτη Jaccard, η ΑΑΔΕ χαρτογραφεί τις συνδέσεις μεταξύ επιχειρήσεων και ΑΦΜ, εντοπίζοντας ύποπτα δίκτυα φοροδιαφυγής. Πώς αποκαλύφθηκε το κύκλωμα στη Θεσσαλονίκη.

Έναν νέο τρόπο εντοπισμού κυκλωμάτων φοροδιαφυγής και επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν «αχυρανθρώπους» εφαρμόζει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), αξιοποιώντας τον δείκτη ομοιότητας Jaccard για να αποκαλύπτει συνδέσεις ανάμεσα σε εταιρείες και φυσικά πρόσωπα.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, πρόκειται για ένα εργαλείο ανάλυσης δεδομένων που επιτρέπει στις ελεγκτικές υπηρεσίες να εντοπίζουν κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ διαφορετικών ΑΦΜ, αποκαλύπτοντας επιχειρηματικές σχέσεις που δεν είναι άμεσα ορατές.

Η μέθοδος αξιοποιήθηκε στην υπόθεση της Θεσσαλονίκης, όπου η ΑΑΔΕ εντόπισε δίκτυο 380 επιχειρήσεων και 205 προσώπων, με συνολικές οφειλές 43 εκατομμυρίων ευρώ προς το Δημόσιο.

Πώς λειτουργεί ο δείκτης Jaccard

Ο δείκτης Jaccard αποτελεί μαθηματικό εργαλείο που υπολογίζει τον βαθμό ομοιότητας μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων. Στην περίπτωση των φορολογικών ελέγχων, χρησιμοποιείται για τη σύγκριση επιχειρηματικών σχέσεων, ώστε να εντοπίζονται κοινά πρόσωπα και επαναλαμβανόμενα μοτίβα.

Το σύστημα ανάλυσης κινδύνου της ΑΑΔΕ εξετάζει στοιχεία όπως οι εταίροι, οι μέτοχοι, οι διαχειριστές και οι νόμιμοι εκπρόσωποι εταιρειών, αναζητώντας πρόσωπα που εμφανίζονται σε περισσότερα από ένα επιχειρηματικά σχήματα.

Παράλληλα, η ανάλυση μπορεί να αξιοποιεί κοινές επαγγελματικές διευθύνσεις, στοιχεία επικοινωνίας, λογιστές και τραπεζικούς λογαριασμούς, καθώς και δεδομένα συναλλαγών από το myDATA και τις δηλώσεις ΦΠΑ.

Με αυτόν τον τρόπο, οι ελεγκτές μπορούν να διαπιστώνουν εάν μια νεοσύστατη επιχείρηση παρουσιάζει σημαντικές ομοιότητες με κάποια άλλη που διέκοψε τη λειτουργία της αφήνοντας πίσω φορολογικές οφειλές.

Η λογική του υπολογισμού είναι απλή. Εάν δύο πρόσωπα συμμετέχουν σε 15 εταιρείες το καθένα και έχουν 10 κοινές, το σύνολο των διαφορετικών εταιρειών στις οποίες συμμετέχουν είναι 20.

Ο δείκτης Jaccard υπολογίζεται διαιρώντας τις 10 κοινές εταιρείες με τις 20 διαφορετικές, δίνοντας αποτέλεσμα 0,5 ή 50%.

Όσο υψηλότερη είναι η τιμή του δείκτη, τόσο μεγαλύτερη είναι η ομοιότητα των επιχειρηματικών σχέσεων που εξετάζονται. Η υψηλή ομοιότητα, ωστόσο, δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη παράνομης δραστηριότητας, αλλά ένδειξη που μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω έλεγχο.

ΑΑΔΕ

Οι εκατοντάδες συνδέσεις που εντοπίστηκαν στη Θεσσαλονίκη

Στην υπόθεση της Θεσσαλονίκης, η Διεύθυνση Ελέγχου Οικονομικού Εγκλήματος (ΔΕΟΣ) της ΑΑΔΕ αξιοποίησε τον δείκτη Jaccard για να εντοπίσει εκατοντάδες συνδέσεις μεταξύ ΑΦΜ.

Η ανάλυση βασίστηκε, όπως σημειώνεται, σε ζευγάρια προσώπων με συμμετοχή σε τουλάχιστον δύο κοινές εταιρείες. Στη συνέχεια, οι επιμέρους συνδέσεις συνδυάστηκαν, σχηματίζοντας μεγαλύτερα δίκτυα επιχειρηματικών σχέσεων.

Τα αποτελέσματα διαφοροποιήθηκαν ανάλογα με το ελάχιστο ποσοστό ομοιότητας που χρησιμοποιήθηκε:

– Πάνω από 5%: Εντοπίστηκαν 719 συνδέσεις μεταξύ 369 ΑΦΜ, που σχημάτισαν 29 ομάδες. Η μεγαλύτερη περιλάμβανε 262 ΑΦΜ.
– Πάνω από 10%: Καταγράφηκαν 504 συνδέσεις μεταξύ 330 ΑΦΜ, σε 60 ομάδες. Η μεγαλύτερη αποτελούνταν από 34 ΑΦΜ.
– Πάνω από 20%: Προέκυψαν 358 συνδέσεις μεταξύ 270 ΑΦΜ, σε 77 ομάδες. Η μεγαλύτερη περιλάμβανε 13 ΑΦΜ.

Η μέθοδος επιτρέπει τη χαρτογράφηση αλυσίδων συνδεδεμένων προσώπων, ακόμη και όταν δεν υπάρχει άμεση σχέση μεταξύ όλων των εμπλεκομένων.

Για παράδειγμα, εάν ο Α συνδέεται επιχειρηματικά με τον Β και ο Β με τον Γ, μπορεί να σχηματιστεί ένα κοινό δίκτυο, χωρίς να απαιτείται άμεση σύνδεση του Α με τον Γ.

Όσο αυξάνεται το απαιτούμενο ποσοστό ομοιότητας, τόσο περιορίζονται οι συνδέσεις που πληρούν τα κριτήρια, με αποτέλεσμα οι μεγαλύτερες ομάδες να διασπώνται σε μικρότερες.

Οι ομάδες που προκύπτουν αξιοποιούνται για την ιεράρχηση των ελέγχων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλα τα πρόσωπα ή οι επιχειρήσεις που περιλαμβάνονται σε αυτές εμπλέκονται σε παράνομες δραστηριότητες.

INTIME NEWS / ΜΩΥΣΙΑΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

Πώς αλλάζουν οι φορολογικοί έλεγχοι

Η αξιοποίηση του δείκτη Jaccard εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της ΑΑΔΕ να ενισχύσει τους φορολογικούς ελέγχους μέσω της ανάλυσης μεγάλου όγκου δεδομένων, λέει η ανακοίνωση.

Αντί οι ελεγκτές να εξετάζουν κάθε εταιρεία μεμονωμένα, το σύστημα μπορεί να αναδεικνύει αυτοματοποιημένα ύποπτα μοτίβα και να κατευθύνει την έρευνα σε συγκεκριμένα πρόσωπα, επιχειρήσεις και συναλλαγές.

Η διασύνδεση πληροφοριών από το ΓΕΜΗ, τις τράπεζες, τα κτηματολογικά στοιχεία και τις ηλεκτρονικές πληρωμές επιτρέπει την πληρέστερη αποτύπωση των επιχειρηματικών σχέσεων και τον εντοπισμό ενδείξεων κινδύνου.

Στόχος είναι να εντοπίζονται έγκαιρα περιπτώσεις στις οποίες επιχειρήσεις διακόπτουν τη λειτουργία τους αφήνοντας ανεξόφλητες οφειλές, ενώ η δραστηριότητά τους συνεχίζεται μέσω άλλων εταιρικών σχημάτων.

Η τεχνολογία, πάντως, λειτουργεί ως εργαλείο εντοπισμού και όχι ως μηχανισμός απόδειξης της φοροδιαφυγής. Η διαπίστωση τυχόν παραβάσεων εξακολουθεί να απαιτεί τη διενέργεια ελέγχων και την αξιολόγηση των πραγματικών στοιχείων κάθε υπόθεσης.

Η ΑΑΔΕ έχει δημοσιοποιήσει και σχετικό βίντεο για τη μεθοδολογία της έρευνας, στο οποίο παρουσιάζεται ο τρόπος με τον οποίο οι συνδέσεις μεταξύ ΑΦΜ οδηγούν στον εντοπισμό περιπτώσεων που χαρακτηρίζονται υψηλού κινδύνου.

Ροή Ειδήσεων

Περισσότερα