“Η γαλλική κινηματογραφική βιομηχανία σε κίνδυνο από την ακροδεξιά”

Περισσότερες από 600 προσωπικότητες του κινηματογράφου δήλωσαν ότι η αυξανόμενη επιρροή της ακροδεξιάς στη γαλλική κινηματογραφική παραγωγή κινδυνεύει να οδηγήσει σε μια «φασιστική κατάληψη της συλλογικής φαντασίας».

Σε ανοιχτή επιστολή που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Libération με αφορμή την έναρξη του Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών, κατήγγειλαν ότι η κυρίαρχη θέση του δισεκατομμυριούχου Vincent Bolloré στη γαλλική παραγωγή και διανομή ταινιών απειλεί την ανεξαρτησία της βιομηχανίας.

Μεταξύ των υπογραφόντων ήταν η ηθοποιός και σκηνοθέτις Juliette Binoche, ο σκηνοθέτης και φωτογράφος Raymond Depardon και η γαλλοϊρανή δημιουργός Sepideh Farsi. Στην επιστολή έγραφαν:

«Αφήνοντας τον γαλλικό κινηματογράφο στα χέρια ενός ιδιοκτήτη της ακροδεξιάς, διακινδυνεύουμε όχι μόνο την τυποποίηση των ταινιών αλλά και μια φασιστική κατάληψη της συλλογικής φαντασίας».

Η επιρροή του Bolloré στα μέσα και τον πολιτισμό

Ο Bolloré, συντηρητικός βιομήχανος, διαθέτει μια ισχυρή αυτοκρατορία μέσων ενημέρωσης, που περιλαμβάνει το τηλεοπτικό κανάλι CNews, τον ραδιοφωνικό σταθμό Europe 1 και την κυριακάτικη εφημερίδα Le Journal du Dimanche, ενώ θεωρείται κοντά σε πρόσωπα της ακροδεξιάς.

Πολιτικοί της Aριστεράς έχουν κατηγορήσει το CNews ότι προσφέρει βήμα σε αντιδραστικές φωνές, οι οποίες -όπως υποστηρίζουν- συνέβαλαν στην άνοδο της ακροδεξιάς. Τον περασμένο μήνα, η εισαγγελία του Παρισιού ξεκίνησε έρευνα για ρατσιστικά σχόλια που ακούστηκαν στο κανάλι εναντίον του δημάρχου του Σεν-Ντενί, Bally Bagayoko. Το κανάλι αρνήθηκε τις κατηγορίες περί ρατσισμού.

Η ισχυρή παρουσία του Bolloré στον γαλλικό πολιτιστικό χώρο προκαλεί αυξανόμενες αντιδράσεις ενόψει των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους. Σε μια πρωτοφανή κίνηση τον περασμένο μήνα, περισσότεροι από 100 συγγραφείς αποχώρησαν από τον εκδοτικό οίκο Grasset, διαμαρτυρόμενοι για τον έλεγχο που ασκεί ο Bolloré στη μητρική εταιρεία Hachette Livre.

«Αρνούμαστε να γίνουμε όμηροι ενός ιδεολογικού πολέμου που επιδιώκει να επιβάλει αυταρχισμό παντού στον πολιτισμό και τα μέσα ενημέρωσης», δήλωσαν.

Ο έλεγχος της κινηματογραφικής αλυσίδας

Στον κινηματογραφικό χώρο, όπου ο Bolloré κυριαρχεί εδώ και χρόνια στην ιδιωτική παραγωγή, άνθρωποι του κλάδου δήλωσαν ότι ενθαρρύνθηκαν να μιλήσουν δημόσια μετά την εξέγερση των συγγραφέων.

Ο Bolloré ελέγχει τον ψυχαγωγικό όμιλο Canal+ και τη θυγατρική παραγωγής StudioCanal, η οποία θεωρείται κορυφαίος ευρωπαϊκός όμιλος παραγωγής και διανομής κινηματογράφου και τηλεόρασης.

Μεταξύ των πρόσφατων παραγωγών της StudioCanal είναι η ταινία Back to Black και το Paddington in Peru.

Οι υπογράφοντες εξέφρασαν ανησυχία για το γεγονός ότι το Canal+ απέκτησε μερίδιο στην UGC, την τρίτη μεγαλύτερη αλυσίδα κινηματογράφων στη Γαλλία, με στόχο την πλήρη εξαγορά της έως το 2028.

Όπως υποστήριξαν, ο Bolloré θα μπορούσε έτσι να «ελέγχει ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής ταινιών, από τη χρηματοδότηση μέχρι τη διανομή και την προβολή στις μεγάλες και μικρές οθόνες».

Φόβοι για ιδεολογική επιρροή στις ταινίες

Οι δημιουργοί υποστήριξαν ότι πίσω από το «επιχειρηματικό κοστούμι» του Bolloré κρύβεται ένα αντιδραστικό, ακροδεξιό σχέδιο για την κοινωνία, το οποίο προωθεί μέσω των τηλεοπτικών σταθμών και των εκδοτικών του οίκων.

«Η επιρροή αυτής της ιδεολογικής επίθεσης στο περιεχόμενο των ταινιών υπήρξε μέχρι σήμερα διακριτική, αλλά δεν έχουμε αυταπάτες: αυτό δεν θα κρατήσει για πάντα», ανέφεραν.

Παράλληλα, κάλεσαν τον ευρύτερο κινηματογραφικό κόσμο «να οικοδομήσει ένα κίνημα» υπεράσπισης της ανεξαρτησίας του κλάδου.

Η άνοδος της Λεπέν και οι φόβοι για περικοπές στις τέχνες

Το ακροδεξιό κόμμα National Rally της Marine Le Pen εμφανίζεται ισχυρό στις δημοσκοπήσεις ενόψει των προεδρικών εκλογών της επόμενης άνοιξης, ενώ υπάρχει αβεβαιότητα για το μέγεθος των περικοπών που προτείνει στον χώρο του πολιτισμού.

Βουλευτές του κόμματος έχουν αμφισβητήσει το μοντέλο δημόσιας χρηματοδότησης και φορολογικών κινήτρων που στηρίζει τη γαλλική κινηματογραφική βιομηχανία μέσω του Centre National du Cinéma, του κρατικού οργανισμού που χρηματοδοτεί εκατοντάδες ταινίες κάθε χρόνο.

Το κόμμα της Λεπέν έχει επίσης ασκήσει έντονη κριτική στη δημόσια ραδιοτηλεόραση France Télévisions, η οποία αποτελεί βασικό χρηματοδότη ταινιών, σειρών και ντοκιμαντέρ. Το RN έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να ιδιωτικοποιήσει τον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα αν αναλάβει την εξουσία.

«Δεν θα μπορούμε να πούμε ότι δεν γνωρίζαμε»

Στην επιστολή, οι δημιουργοί προειδοποίησαν ότι ο Bolloré θα μπορούσε να αξιοποιήσει τη δεσπόζουσα θέση του για να επηρεάσει άμεσα το περιεχόμενο των ταινιών.

«Η πρωτοφανής συγκέντρωση της αλυσίδας χρηματοδότησης στα χέρια του Vincent Bolloré του δίνει απόλυτη ελευθερία κινήσεων όταν έρθει η στιγμή», ανέφεραν.

Και συνέχισαν:

«Δεν θα μπορούμε να πούμε ότι δεν γνωρίζαμε. Η αποδόμηση του CNC και της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης αποτελεί μέρος του προγράμματος του RN. Θέλουμε άραγε να πάρουμε το ρίσκο ώστε αύριο να χρηματοδοτούνται μόνο προπαγανδιστικές ταινίες που υπηρετούν μια ιδεολογία;»

Ο Bolloré, βιομήχανος από τη Βρετάνη, είχε περιγραφεί στο παρελθόν από τον πρώην υπουργό Παιδείας Pap Ndiaye ως «πολύ κοντά στην πιο ριζοσπαστική ακροδεξιά».

Σε ακρόαση στη γαλλική Γερουσία το 2022, ο Bolloré αρνήθηκε οποιαδήποτε πολιτική ή ιδεολογική παρέμβαση, υποστηρίζοντας ότι το ενδιαφέρον του για τα μέσα ενημέρωσης είναι καθαρά οικονομικό και ότι η πολιτιστική του αυτοκρατορία αποσκοπεί στην προώθηση της γαλλικής «ήπιας ισχύος».

Η εταιρεία του Bolloré δεν σχολίασε την επιστολή των ανθρώπων του κινηματογράφου. Μετά την αποχώρηση των συγγραφέων από τον εκδοτικό του όμιλο, ο ίδιος έγραψε στην Le Journal du Dimanche ότι όσοι αποχώρησαν αποτελούν «μια μικρή κάστα που θεωρεί τον εαυτό της ανώτερο από όλους τους άλλους».

Και κατέληξε:

«Όσο για τις επιθέσεις σχετικά με την “ιδεολογία” μου, είμαι χριστιανοδημοκράτης».