Το χρονικό της νέας κρίσης στις σχέσεις ΗΠΑ – Κούβας

Οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν να αυξάνουν την πίεση προς την κυβέρνηση της Κούβας μετά τη στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα νωρίτερα φέτος, η οποία οδήγησε στη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο.

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ προετοιμάζεται να ζητήσει την απαγγελία κατηγοριών κατά του πρώην ηγέτη της Κούβας, Ραούλ Κάστρο. Μια ποινική δίωξη εναντίον του Κάστρο θα πρέπει να εγκριθεί από σώμα ενόρκων και θα μπορούσε να κλιμακώσει τις εντάσεις με την Αβάνα, γράφει το Associated Press.

Αυτό συμβαίνει εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων φέτος μεταξύ της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ και της κουβανικής κυβέρνησης. Παράλληλα, οι ΗΠΑ βρίσκονται σε μια ασταθή εκεχειρία στον πόλεμο στο Ιράν.

Οι σημαντικότερες εξελίξεις στις σχέσεις Κούβας και Ηνωμένων Πολιτειών τη φετινή χρονιά

4 Ιανουαρίου

Μία ημέρα μετά την επιχείρηση στη Βενεζουέλα που οδήγησε στη σύλληψη του Μαδούρο, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η κυβέρνηση της Κούβας «βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση», ενώ ο πρόεδρος ανανέωσε τις εκκλήσεις για αμερικανική ανάληψη ελέγχου της Γροιλανδίας, η οποία ανήκει στη Δανία.

11 Ιανουαρίου

Ο Τραμπ απηύθυνε προειδοποίηση προς την κυβέρνηση της Κούβας, καθώς ο στενός σύμμαχος της Βενεζουέλας προετοιμαζόταν για πιθανές αναταραχές μετά την απομάκρυνση του Μαδούρο. Ο Τραμπ κάλεσε την κουβανική κυβέρνηση «να κάνει συμφωνία ΠΡΙΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΑΡΓΑ».

Ο πρόεδρος της Κούβας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, απάντησε: «Όσοι μετατρέπουν τα πάντα σε επιχείρηση, ακόμη και τις ανθρώπινες ζωές, δεν έχουν κανένα ηθικό δικαίωμα να δείχνουν με το δάχτυλο την Κούβα, με κανέναν απολύτως τρόπο».

30 Ιανουαρίου

Ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για την επιβολή δασμών σε οποιαδήποτε αγαθά προέρχονται από χώρες που πωλούν ή παρέχουν πετρέλαιο στην Κούβα, ένα μέτρο που θα μπορούσε να επιδεινώσει περαιτέρω την κρίση στο νησί.

27 Φεβρουαρίου

Μία ημέρα πριν ξεκινήσει ο πόλεμος στο Ιράν, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονταν σε συνομιλίες με την Αβάνα και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας «φιλικής ανάληψης της Κούβας», χωρίς όμως να δώσει λεπτομέρειες.

Ο Τραμπ είπε ότι ο Ρούμπιο βρισκόταν σε συνομιλίες με Κουβανούς ηγέτες «σε πολύ υψηλό επίπεδο».

Δεν διευκρίνισε τα σχόλιά του, αλλά φάνηκε να υπονοεί ότι η κατάσταση με την Κούβα —έναν από τους πιο μακροχρόνιους αντιπάλους της Ουάσιγκτον— είχε φτάσει σε κρίσιμο σημείο.

Κάποια στιγμή τον Φεβρουάριο

Ο Ραούλ Γκιγιέρμο Ροντρίγκες Κάστρο, εγγονός του Κάστρο και γνωστός ως «Ραουλίτο», συναντήθηκε μυστικά με τον Ρούμπιο στο περιθώριο συνόδου της Κοινότητας της Καραϊβικής στο Σεντ Κιτς.

13 Μαρτίου

Ο Ντίας-Κανέλ δήλωσε ότι η Κούβα και οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν συνομιλίες, επιβεβαιώνοντας για πρώτη φορά τις ευρέως διαδεδομένες εικασίες περί επαφών με την κυβέρνηση Τραμπ εν μέσω ενεργειακής κρίσης.

Είπε ότι οι συνομιλίες «αποσκοπούσαν στην εξεύρεση λύσεων μέσω διαλόγου για τις διμερείς διαφορές μεταξύ των δύο εθνών μας. Διεθνείς παράγοντες διευκόλυναν αυτές τις ανταλλαγές».

31 Μαρτίου

Ένα ρωσικό πετρελαιοφόρο υπό κυρώσεις έφτασε στην Κούβα, η πρώτη φορά εδώ και τρεις μήνες που καύσιμα έφτασαν στο νησί.

9 Απριλίου

Ο Ντίας-Κανέλ δήλωσε ότι δεν θα παραιτηθεί.

12 Απριλίου

Σε συνέντευξή του, ο Ντίας-Κανέλ επανέλαβε ότι δεν θα αποχωρήσει από την εξουσία και ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν κανέναν βάσιμο λόγο να πραγματοποιήσουν στρατιωτική επίθεση εναντίον της Κούβας ή να επιχειρήσουν την ανατροπή του.

Μιλώντας στην εκπομπή «Meet the Press» του NBC, ο πρόεδρος δήλωσε ότι μια εισβολή στην Κούβα θα είχε μεγάλο κόστος και θα επηρέαζε την περιφερειακή ασφάλεια.

16 Απριλίου

Ο Ντίας-Κανέλ μίλησε σε συγκέντρωση εκατοντάδων ανθρώπων για την 65η επέτειο από τη διακήρυξη του σοσιαλιστικού χαρακτήρα της Κουβανικής Επανάστασης.

«Η συγκυρία είναι εξαιρετικά δύσκολη και απαιτεί από εμάς, για άλλη μια φορά όπως στις 16 Απριλίου 1961, να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε σοβαρές απειλές, συμπεριλαμβανομένης στρατιωτικής επιθετικότητας. Δεν το θέλουμε, αλλά είναι καθήκον μας να προετοιμαστούμε ώστε να το αποτρέψουμε και, αν γίνει αναπόφευκτο, να το νικήσουμε», δήλωσε.

17 Απριλίου

Έγινε γνωστό ότι αμερικανική αντιπροσωπεία είχε πρόσφατα συναντηθεί με Κουβανούς αξιωματούχους, σηματοδοτώντας νέα διπλωματική προσπάθεια. Αυτή ήταν τουλάχιστον η τρίτη συνάντηση με τον Ροντρίγκες Κάστρο.

Ανώτερος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ συναντήθηκε μαζί του νωρίτερα μέσα στον μήνα, σύμφωνα με κυβερνητικό αξιωματούχο που μίλησε ανώνυμα λόγω της ευαισθησίας του θέματος.

Ο αξιωματούχος δεν αποκάλυψε ποιος συμμετείχε στην αμερικανική αποστολή που επισκέφθηκε την Αβάνα. Ένας δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι ο Ρούμπιο δεν συμμετείχε.

23 Απριλίου

Κουβανός διπλωμάτης στον ΟΗΕ δήλωσε ότι η Αβάνα δεν θα αποδεχθεί αμερικανικά «τελεσίγραφα» για την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων στο πλαίσιο των νέων συνομιλιών.

Σε συνέντευξή του στο Associated Press, ο πρέσβης της Κούβας στον ΟΗΕ, Ερνέστο Σομπερόν Γκουσμάν, δήλωσε ότι τα εσωτερικά ζητήματα που αφορούν κρατουμένους «δεν βρίσκονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».

Η απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων αποτελούσε βασικό αίτημα των ΗΠΑ στις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στην Κούβα για πρώτη φορά εδώ και μία δεκαετία.

28 Απριλίου

Οι Ρεπουμπλικάνοι στη Γερουσία απέρριψαν νομοσχέδιο των Δημοκρατικών που θα απαιτούσε από τον Τραμπ να τερματίσει τον ενεργειακό αποκλεισμό της Κούβας, εκτός αν λάμβανε έγκριση από το Κογκρέσο.

Η ψηφοφορία έδειξε ότι οι Ρεπουμπλικάνοι συνεχίζουν να στηρίζουν τον Τραμπ καθώς ενεργεί μονομερώς σε διάφορες διεθνείς συγκρούσεις, συμπεριλαμβανομένων της Βενεζουέλας, του Ιράν και της Κούβας.

7 Μαΐου

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι ΗΠΑ δεν εξετάζουν άμεση στρατιωτική δράση κατά της Αβάνας, παρά τις επανειλημμένες απειλές του Τραμπ ότι «η Κούβα είναι η επόμενη» και ότι αμερικανικά πολεμικά πλοία που είχαν αναπτυχθεί στη Μέση Ανατολή για τη σύγκρουση με το Ιράν θα μπορούσαν να επιστρέψουν μέσω της Κούβας.

Οι αξιωματούχοι που συμμετείχαν στις προκαταρκτικές συνομιλίες με την Κούβα δήλωσαν επίσης στο AP ότι δεν είναι αισιόδοξοι πως η κομμουνιστική κυβέρνηση θα αποδεχθεί προσφορά δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων σε ανθρωπιστική βοήθεια, δύο ετών δωρεάν πρόσβασης στο διαδίκτυο μέσω Starlink για όλους τους Κουβανούς, αγροτική βοήθεια και στήριξη υποδομών.

Ωστόσο, ανέφεραν ότι η Κούβα δεν έχει απορρίψει επισήμως την πρόταση, η οποία συνοδεύεται από όρους που η κυβέρνηση επί χρόνια αρνείται να δεχθεί.

14 Μαΐου

Αμερικανοί και Κουβανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, συναντήθηκε με Κουβανούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου του εγγονού του Ραούλ Κάστρο, κατά τη διάρκεια υψηλού επιπέδου επίσκεψης στο νησί.

Ο Ράτκλιφ συναντήθηκε με τον Ροντρίγκες Κάστρο, τον υπουργό Εσωτερικών Λάζαρο Άλβαρες Κάσας και τον επικεφαλής των κουβανικών μυστικών υπηρεσιών, συζητώντας θέματα συνεργασίας πληροφοριών, οικονομικής σταθερότητας και ασφάλειας. Αξιωματούχος της CIA επιβεβαίωσε τις συναντήσεις στο AP.

15 Μαΐου

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ προετοιμάζεται να ζητήσει την απαγγελία κατηγοριών κατά του Κάστρο, σύμφωνα με τρία άτομα που γνωρίζουν την υπόθεση και μίλησαν στο AP.

Ένα από τα πρόσωπα ανέφερε ότι η πιθανή δίωξη συνδέεται με τον φερόμενο ρόλο του Κάστρο στην κατάρριψη τεσσάρων αεροσκαφών της αντικαθεστωτικής οργάνωσης Brothers to the Rescue το 1996. Ο Κάστρο ήταν τότε υπουργός Άμυνας.

Και τα τρία πρόσωπα μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, καθώς δεν είχαν άδεια να σχολιάσουν δημόσια μια εν εξελίξει έρευνα. Η κουβανική κυβέρνηση δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού σχετικά με την πιθανή δίωξη, η οποία είχε μεταδοθεί νωρίτερα από το CBS.