ΟΙ 30ΑΡΗΔΕΣ, ΠΟΥ ΖΟΥΝ ΣΑΝ 20ΑΡΗΔΕΣ, ΑΛΛΑ ΝΙΩΘΟΥΝ 50ΑΡΗΔΕΣ
Οι σημερινοί 30άρηδες συνεχίζουν να ζουν με συνήθειες και οικονομικές συνθήκες που θυμίζουν φοιτητικά χρόνια, αλλά κουβαλούν την ψυχική και σωματική κόπωση μιας πολύ μεγαλύτερης ηλικίας.
Στην Ελλάδα, κάποτε τα 30 ήταν το πρώτο μεγάλο σύνορο της «κανονικής ζωής». Μια ηλικία που ερχόταν με μια σχεδόν αυτονόητη υπόσχεση: σταθερή δουλειά, οικονομική ανεξαρτησία, ίσως ένα σπίτι, ίσως μια οικογένεια, σίγουρα πάντως μια αίσθηση ότι τα πράγματα μπαίνουν σε τάξη.
Για τους σημερινούς 30άρηδες, τίποτα από αυτά δεν θεωρείται δεδομένο.
Είναι η γενιά που μεγάλωσε με την ιδέα ότι η προσπάθεια ανταμείβεται, αλλά ενηλικιώθηκε μέσα σε συνεχείς οικονομικές κρίσεις, επισφαλείς δουλειές, πανδημία, ασταμάτητη πληροφορία και μια καθημερινότητα που γίνεται όλο και πιο ακριβή και ψυχοφθόρα.
Οι περισσότεροι συνεχίζουν να ζουν με συνθήκες που θυμίζουν τα φοιτητικά τους χρόνια. Συγκατοικήσεις, μετακομίσεις, ενοίκια που απορροφούν τον μισό μισθό, πρόχειρα γεύματα, δουλειές χωρίς σταθερότητα. Κι όμως, την ίδια στιγμή νιώθουν ήδη εξαντλημένοι.
Οι 30άρηδες σήμερα απέχουν αρκετά από την εικόνα που είχαν γι’ αυτούς οι προηγούμενες γενιές. Μεγαλώνουν με περισσότερη πρόσβαση στη γνώση και την εκπαίδευση, μεγαλύτερη επίγνωση γύρω από την ψυχική υγεία και πιο ανοιχτές αντιλήψεις, αλλά ταυτόχρονα συχνά περιγράφουν μια καθημερινότητα που χαρακτηρίζεται από πίεση, αστάθεια και συνεχή αβεβαιότητα για το μέλλον.
Τέσσερις άνθρωποι λίγο πριν ή λίγο μετά τα 30 μιλούν στο NEWS 24/7 για μια γενιά που εξακολουθεί να ζει με συνήθειες των 20, αλλά περιγράφει μια καθημερινότητα πιο απαιτητική και κουραστική απ’ όσο περίμενε.
«Στα 32 μου νιώθω ότι απλώς επιβιώνω» – Ευαγγελία, 32
«Αν με ρωτούσες στα 18 πώς φανταζόμουν τον εαυτό μου στην ηλικία των 32, θα έλεγα ότι θα έχω σταθερή δουλειά, οικονομική άνεση και μια ζωή πιο ήρεμη από αυτή που έχω σήμερα.
Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Δουλεύω σχεδόν δέκα χρόνια στην Αθήνα, έχω αλλάξει τέσσερις δουλειές και κάθε μήνα κάνω τους ίδιους υπολογισμούς: ενοίκιο, λογαριασμοί, σούπερ μάρκετ. Αποταμίευση δεν υπάρχει καν στο τραπέζι, μοιάζει πολυτέλεια. Έτσι ήμουν και πριν 10 χρόνια…
Εξωτερικά όλα μοιάζουν “νεανικά”. Βγαίνουμε για ποτό, κανονίζουμε ταξίδια και λέμε “θα τη βρούμε την άκρη”. Απλώς εγώ νιώθω συνέχεια κουρασμένη.
Οι περισσότεροι φίλοι μου κάνουν ψυχοθεραπεία. Και οι πιο συχνές συζητήσεις μας αφορούν το burnout, το άγχος, την εξάντληση. Λιγότερο σχέδια, περισσότερο διαχείριση.
Δεν το λέω σαν προσωπική αποτυχία. Το βλέπω πιο συλλογικά. Σαν να λειτουργούμε όλοι με τον ίδιο τρόπο. Nα κυνηγάμε μια σταθερότητα που όλο μετακινείται πιο πέρα και τελικά να μην έρχεται ποτέ. Δεν με φοβίζει ότι μεγαλώνω. Με φοβίζει ότι κουράστηκα πριν προλάβω να νιώσω πραγματικά ήρεμη.»
«Δεν ζω σαν ενήλικας, απλώς έχω περισσότερες υποχρεώσεις» – Κωνσταντίνος, 30
«Στα 30 υποτίθεται ότι “τα βρίσκεις” με τον εαυτό σου. Εγώ νιώθω ότι απλώς έχω μεγαλύτερο άγχος απ’ ό,τι στα 20. Δουλεύω full time σε εταιρεία επικοινωνίας και σχεδόν όλη μου η μέρα είναι μπροστά σε μια οθόνη. Ξυπνάω, ανοίγω laptop, απαντάω σε mails, τελειώνω δουλειά και μετά συνεχίζω να χαζεύω στο κινητό μέχρι να κοιμηθώ. Είναι σαν να μην ξεκουράζεται ποτέ το μυαλό μου.
Το αστείο είναι ότι η ζωή μας μοιάζει ακόμα φοιτητική. Παραγγέλνω φαγητό στις 11 το βράδυ, βλέπω TikTok για ώρες και βγαίνω για “ένα χαλαρό ποτό” που καταλήγει να με διαλύει για δύο μέρες. Μόνο που τώρα, αντί να έχω την ανεμελιά των 20, κουβαλάω και μια μόνιμη αγωνία για το μέλλον.
Οι γονείς μας στην ηλικία μας είχαν μια αίσθηση σταθερότητας. Εμείς έχουμε μια αίσθηση προσωρινής κατάστασης σε όλα -δουλειές, σχέσεις, σπίτια, σχέδια. Και νομίζω αυτό μας εξαντλεί περισσότερο απ’ όλα. Δεν ξέρεις ποτέ αν αυτό που χτίζεις θα υπάρχει σε δύο χρόνια.
Πολλές φορές δεν νιώθω μεγάλος ηλικιακά. Νιώθω ψυχικά κουρασμένος. Σαν να τρέχει συνέχεια το μυαλό μου χωρίς διακοπή. Η γενιά μας έμαθε να είναι συνεχώς διαθέσιμη, συνεχώς παραγωγική και συνεχώς online. Και κάποια στιγμή αυτό σε αδειάζει.
Το καταλαβαίνω ακόμα περισσότερο όταν συναντιόμαστε με φίλους. Ενώ είμαστε 30, οι συζητήσεις μας θυμίζουν ανθρώπους πολύ μεγαλύτερης ηλικίας. Μιλάμε για εξάντληση, για εξετάσεις αίματος, για αυχενικά, για το πόσο δύσκολο είναι να “κλείσει” το μυαλό το βράδυ. Και μετά, μέσα στην ίδια συζήτηση, κάποιος θα στείλει ένα meme ή θα πει να πάμε για ποτό Τρίτη βράδυ λες και είμαστε ακόμα φοιτητές.
Υπάρχει μια περίεργη αντίφαση στη γενιά μας. Από τη μία καθυστερούμε όλα τα παραδοσιακά βήματα της ενηλικίωσης και από την άλλη αισθανόμαστε ήδη εξαντλημένοι. Ίσως γιατί μεγαλώσαμε σε μια εποχή που δεν σταμάτησε ποτέ να μας ζητά περισσότερα. Περισσότερη δουλειά, περισσότερη προσαρμογή, περισσότερη αντοχή. Και κάπου εκεί χάσαμε την αίσθηση ότι μπορούμε απλώς να ηρεμήσουμε χωρίς να νιώθουμε ενοχές».
«Μεγαλώσαμε με υποσχέσεις που δεν πραγματοποιήθηκαν» – Ανδρέας, 34
«Νομίζω οι περισσότεροι άνθρωποι στα 30+ σήμερα κουβαλάμε μια μόνιμη διάψευση. Μεγαλώσαμε με την ιδέα ότι αν σπουδάσεις, δουλέψεις και προσπαθήσεις, θα χτίσεις μια σταθερή ζωή. Αλλά η πραγματικότητα αποδείχθηκε πολύ πιο ρευστή.
Είμαι 34 και ακόμα νιώθω ότι όλα γύρω μου είναι κάπως μάταια, όσο κι αν προσπαθείς πολύ και συνεχώς. Δουλειές που αλλάζουν, ενοίκια που ανεβαίνουν κάθε χρόνο, σχέσεις που δυσκολεύονται να αντέξουν την πίεση της καθημερινότητας.
Και παράλληλα υπάρχει μια αόρατη πίεση να είμαστε διαρκώς καλύτεροι. Να προσέχουμε το σώμα μας, να εξελισσόμαστε επαγγελματικά, να έχουμε κοινωνική ζωή, να κάνουμε ταξίδια, να είμαστε δημιουργικοί και ψυχολογικά ισορροπημένοι. Είναι εξαντλητικό όλο αυτό.
Κάποιες φορές νιώθω ότι η γενιά μας δεν πρόλαβε ποτέ να χαλαρώσει πραγματικά. Περάσαμε από την οικονομική κρίση στην πανδημία και μετά σε μια μόνιμη ανασφάλεια για τα πάντα.
Κι όμως, συνεχίζουμε να λειτουργούμε σαν να είμαστε ακόμα νέοι. Βγαίνουμε μέχρι αργά, ακούμε την ίδια μουσική που ακούγαμε στα 20, κάνουμε αστεία σαν φοιτητές. Ίσως γιατί δεν υπήρξε ποτέ εκείνη η στιγμή μετάβασης που είχαν οι προηγούμενες γενιές.».
«Η εξάντληση έχει γίνει φυσιολογική κατάσταση» – Χρύσα, 28
«Είμαι 28 και αυτό που με τρομάζει περισσότερο είναι ότι η κούραση έχει γίνει baseline. Δεν είναι κάτι που περνάει, είναι η κατάσταση στην οποία λειτουργώ τα τελευταία χρόνια.
Δουλεύω στην εστίαση και τα ωράρια αλλάζουν συνεχώς, οπότε δεν έχω ποτέ πραγματικά σταθερή ρουτίνα. Κάποιες μέρες ξεκινάω πρωί, άλλες τελειώνω αργά το βράδυ και στο ενδιάμεσο προσπαθώ απλώς να προλάβω να ζήσω τα βασικά: φαγητό, ύπνο, μετακινήσεις.
Ζω με συγκάτοικο γιατί αλλιώς δεν βγαίνουν τα έξοδα, αλλά ακόμα κι έτσι κάθε μήνας έχει άγχος. Ενοίκιο, ρεύμα, σούπερ μάρκετ, όλα έχουν γίνει ένα συνεχές άγχος. Δεν υπάρχει χώρος για “θα δω τι θα κάνω”, υπάρχει μόνο “πρέπει να βγει”.
Αυτό που με έχει αλλάξει περισσότερο δεν είναι μόνο η οικονομική πίεση, αλλά το ότι σταδιακά συνηθίζεις να ζεις έτσι. Να ζεις με το στρες, να ζεις με φόβους για τα πάντα. Και ξεκινάς να θεωρείς φυσιολογικό να είσαι πάντα λίγο κουρασμένος, λίγο αγχωμένος, λίγο πίσω από αυτά που πρέπει να κάνεις. Και αυτό γίνεται ο κανόνας , όχι η εξαίρεση.
Το πιο δύσκολο δεν είναι η δουλειά. Είναι ότι όταν γυρνάω σπίτι δεν νιώθω ότι ξεκουράζομαι πραγματικά. Ακόμα και η ξεκούραση είναι σπασμένη… Λίγο κινητό, λίγο Netflix, ύπνος που δεν φτάνει ποτέ.
Δεν νιώθω ότι ζω μια νεανική ανεμελιά, όπως λένε. Νιώθω ότι προσπαθώ να κρατηθώ σε ισορροπία μέσα σε μια καθημερινότητα που δεν σταματάει ποτέ να πιέζει. Και το περίεργο είναι ότι όλοι γύρω μου λειτουργούν λίγο έτσι. Σαν να έχουμε συμφωνήσει κάπως ότι αυτό είναι το φυσιολογικό. Ότι η κούραση είναι απλώς μέρος της ζωής, όχι κάτι που μπορεί να αλλάξει εύκολα.
Κάποιες φορές το σκέφτομαι και φοβάμαι ότι αν συνεχίσω έτσι για χρόνια, δεν θα θυμάμαι πώς είναι να νιώθεις πραγματικά ξεκούραστη. Όχι απλώς να κοιμάσαι, αλλά να επανέρχεσαι. Να έχεις ενέργεια χωρίς να τη μετράς συνέχεια. Και αυτό, νομίζω, είναι που κάνει όλη αυτή την κατάσταση πιο βαριά από όσο φαίνεται απ’ έξω.»
