Έρχεται ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης – Τι θα ισχύσει για την πρώτη κατοικία

Στην τελική ευθεία εισέρχεται ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ο οποίος σύμφωνα με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και όσα είπε στο συνέδριο του Economist στα Χανιά αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του φθινοπώρου.

Ο νέος μηχανισμός αφορά ευάλωτα νοικοκυριά που βρίσκονται σε οικονομικό αδιέξοδο και κινδυνεύουν να χάσουν την κύρια κατοικία τους, καθώς αδυνατούν πλέον να εξυπηρετήσουν οποιαδήποτε ρύθμιση οφειλών.

Με βάση τα όσα έχουν αναφερθεί, η βασική φιλοσοφία του νέου σχήματος προβλέπει ότι ο Φορέας θα αποκτά την κύρια κατοικία του ευάλωτου οφειλέτη και στη συνέχεια θα του την επαναμισθώνει, επιτρέποντάς του να παραμείνει στο σπίτι του με επιδοτούμενο ενοίκιο. Η κρατική επιδότηση εκτιμάται ότι θα κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα, ενώ η διάρκεια της μίσθωσης θα μπορεί να φτάνει έως και τα 12 χρόνια.

Η “περίμετρος”

Το μέτρο δεν αφορά το σύνολο των δανειοληπτών, αλλά αποκλειστικά όσους πληρούν τα κριτήρια του «ευάλωτου οφειλέτη» και περνούν από τις σχετικές διαδικασίες πιστοποίησης και διασταύρωσης στοιχείων. Όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, πρόκειται για ένα στοχευμένο εργαλείο κοινωνικής προστασίας που απευθύνεται σε πολίτες οι οποίοι έχουν φτάσει στα όρια των οικονομικών δυνατοτήτων τους και αδυνατούν αντικειμενικά να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

Σύμφωνα με τον Κυριάκο Πιερρακάκη, στόχος είναι να μη μείνει κανείς χωρίς στέγη επειδή είναι οικονομικά ευάλωτος. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται και η δυνατότητα επαναγοράς της κατοικίας μετά το τέλος της περιόδου μίσθωσης, εφόσον ο οφειλέτης έχει βελτιώσει την οικονομική του κατάσταση. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να συνδυαστεί η προστασία της κατοικίας με μια ουσιαστική «δεύτερη ευκαιρία» για τον πολίτη.

Η πορεία

Σημειώνεται ότι η διαδικασία βρίσκεται πλέον στη φάση των δεσμευτικών προσφορών, με το οικονομικό επιτελείο να κάνει λόγο για το τελευταίο στάδιο πριν από την ενεργοποίηση του Φορέα. Εφόσον τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα, ο μηχανισμός θα αποτελέσει τη βασική θεσμική απάντηση για την προστασία της πρώτης κατοικίας των πραγματικά ευάλωτων, σε μια περίοδο κατά την οποία οι πιέσεις από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και τους πλειστηριασμούς εντείνονται.

Παράλληλα, από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επισημαίνεται ότι κατά τη μεταβατική περίοδο μέχρι την ολοκλήρωση του Φορέα παραμένει ενεργό το Ενδιάμεσο Πρόγραμμα, το οποίο προβλέπει πάγωμα πλειστηριασμών και κρατική επιδότηση για τη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών στην αποπληρωμή των οφειλών τους.

Αναλυτικά, σε συνέντευξή του στο πλαίσιο του συνεδρίου του  Economist και του powergame, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η κυβέρνηση διαμορφώνει «το πρώτο ολοκληρωμένο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων θα έχει λειτουργήσει μέχρι το τέλος του φθινοπώρου», προσθέτοντας ότι «κανένας πολίτης που θέλει να προστατεύσει την πρώτη του κατοικία εξυπηρετώντας τις υποχρεώσεις του δεν θα μείνει απροστάτευτος».

Ο υπουργός σημείωσε ακόμη ότι το νέο πλαίσιο στηρίζεται τόσο στον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης όσο και στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, μέσω του οποίου εξετάζεται η δυνατότητα ο οφειλέτης να προστατεύει αποκλειστικά την κύρια κατοικία του, πετυχαίνοντας μεγαλύτερο «κούρεμα» και χαμηλότερη μηνιαία δόση. Παράλληλα, υποστήριξε ότι το νέο σύστημα έρχεται να αντικαταστήσει τις «ασάφειες και πολυπλοκότητες» του νόμου Κατσέλη, δημιουργώντας ένα πιο λειτουργικό και στοχευμένο πλαίσιο προστασίας.

Βολές στο ΠΑΣΟΚ

Απαντώντας, επίσης, στις επικρίσεις του ΠΑΣΟΚ για τις καθυστερήσεις στην υλοποίηση του Φορέα, κυβερνητικές πηγές έκαναν λόγο για «οξύμωρη κριτική απέναντι σε ένα έργο που ολοκληρώνεται». Όπως υποστηρίζουν, ο Φορέας αποτελεί ένα εξαιρετικά σύνθετο εγχείρημα που συνδυάζει κοινωνική πολιτική, τραπεζική λειτουργία, διαχείριση χιλιάδων ακινήτων και ιδιωτική χρηματοδότηση, γεγονός που απαιτούσε πολύπλοκες διαγωνιστικές διαδικασίες και διαμόρφωση βιώσιμου χρηματοδοτικού μοντέλου.

Η κυβέρνηση απορρίπτει επίσης τους ισχυρισμούς περί ευρωπαϊκής υποχρέωσης επαναφοράς γενικού καθεστώτος προστασίας της πρώτης κατοικίας, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει σχετική ευρωπαϊκή οδηγία. Όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, σε συνδυασμό με τις αλλαγές στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό και τη λειτουργία του Ενδιάμεσου Προγράμματος, διαμορφώνεται πλέον ένα ολοκληρωμένο πλέγμα προστασίας για τους πραγματικά ευάλωτους οφειλέτες.