Ισραήλ: Ο Νετανιάχου παίζει το τελευταίο του χαρτί – Πόσο πιθανές είναι νέες εκλογές

Ο βασικός αντίπαλος του Νετανιάχου, Γκάντι Άιζενκοτ, έχει λάβει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, διαθέτοντας θεωρητικά τη στήριξη 67 από τους 120 βουλευτές της Κνεσέτ.

Ωστόσο, οι έδρες αυτές κατανέμονται σε έξι κόμματα με σημαντικές ιδεολογικές διαφορές, γεγονός που δυσκολεύει τις διαπραγματεύσεις.

Ο Νετανιάχου, από την πλευρά του, έχει τη στήριξη μόλις 46 βουλευτών, αριθμό πολύ μικρότερο από τις 61 έδρες που απαιτούνται για την εξασφάλιση κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.

Παρά την εκλογική του αποδυνάμωση, παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός μέχρι να ορκιστεί νέα κυβέρνηση.

Το σχέδιο του Άιζενκοτ για κυβέρνηση μειοψηφίας

Όπως αναφέρει το CNN, το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον Άιζενκοτ είναι ότι τα κόμματα που αντιτίθενται στον Νετανιάχου δεν συμφωνούν στον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν να συνεργαστούν.

Από τις 67 έδρες της αντιπολίτευσης, οι 19 ανήκουν σε δύο αραβικά κόμματα, την Κοινή Λίστα και το Ράαμ, τα οποία αναδεικνύονται σε καθοριστικούς παράγοντες για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Ωστόσο, αρκετοί Ισραηλινοί πολιτικοί, ακόμη και από το στρατόπεδο της αντιπολίτευσης, αρνούνται να συμμετάσχουν σε κυβέρνηση που θα εξαρτάται από την υποστήριξη αραβικών κομμάτων.

Ο Άιζενκοτ προτείνει τον σχηματισμό μιας «κυβέρνησης εθνικής έκτακτης ανάγκης», στην οποία θα συμμετέχουν τέσσερα κόμματα της εβραϊκής αντιπολίτευσης, με συνολικά 48 έδρες.

Πρόκειται για το δικό του κόμμα, Γιασάρ, το κόμμα «Μαζί» των πρώην πρωθυπουργών Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ, το Ισραέλ Μπεϊτένου του Άβιγκντορ Λίμπερμαν και τους Δημοκράτες του Γιαΐρ Γκολάν.

Σύμφωνα με το σχέδιο, τα αραβικά κόμματα δεν θα συμμετέχουν στο υπουργικό συμβούλιο, αλλά θα προσφέρουν εξωτερική κοινοβουλευτική στήριξη, με αντάλλαγμα συγκεκριμένες παραχωρήσεις.

Μια τέτοια λύση θα επέτρεπε τον σχηματισμό κυβέρνησης μειοψηφίας, η οποία θα μπορούσε να διατηρηθεί στην εξουσία χάρη στις ψήφους βουλευτών που δεν συμμετέχουν στον κυβερνητικό συνασπισμό.

Το Ισραήλ έχει κυβερνηθεί και στο παρελθόν από κυβερνήσεις μειοψηφίας, αλλά ποτέ δεν έχει σχηματιστεί τέτοια κυβέρνηση αμέσως μετά από εκλογές.

Ο Λίμπερμαν μπλοκάρει τη συμφωνία

Το βασικό εμπόδιο στο σχέδιο του Άιζενκοτ είναι ο Άβιγκντορ Λίμπερμαν, πρώην υπουργός Άμυνας, Εξωτερικών και Οικονομικών.

Ο Λίμπερμαν αρνείται να συμμετάσχει σε κυβέρνηση που θα εξαρτάται από τα αραβικά κόμματα, υποστηρίζοντας ότι ένα τέτοιο σχήμα θα είναι ασταθές και τελικά θα ενισχύσει πολιτικά τον Νετανιάχου.

Αντίθετα, προτείνει τη συγκρότηση συνασπισμού 61 εδρών με τη συμμετοχή υπερορθόδοξων εβραϊκών κομμάτων, αποκλείοντας τα αραβικά.

Εκτιμά μάλιστα ότι, εάν σχηματιστεί μια τέτοια κυβέρνηση, ορισμένοι βουλευτές του Λικούντ θα μπορούσαν να εγκαταλείψουν τον Νετανιάχου και να προσχωρήσουν στη νέα πλειοψηφία.

Ωστόσο, αυτή η επιλογή δημιουργεί ένα άλλο σοβαρό πρόβλημα.

Τα υπερορθόδοξα κόμματα επιδιώκουν τη διατήρηση της εξαίρεσης των υπερορθόδοξων ανδρών από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία, ενώ ο Άιζενκοτ, ο Λίμπερμαν και άλλοι ηγέτες της αντιπολίτευσης έχουν δεσμευτεί για καθολική στράτευση.

Επομένως, οποιαδήποτε συμφωνία θα απαιτούσε σημαντικές πολιτικές υποχωρήσεις.

Το υπερορθόδοξο κόμμα “Σας” παραμένει στο πλευρό του Νετανιάχου. Αντίθετα, ο “Ενωμένος Ιουδαϊσμός” της Τορά, που παραδοσιακά τον στήριζε, δεν τον υποστήριξε στις μετεκλογικές διαβουλεύσεις, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με την αντιπολίτευση.

Παρά τις διαφωνίες τους, Άιζενκοτ και Λίμπερμαν συνεχίζουν να συντονίζουν τις κινήσεις τους.

Η αντιπολίτευση σχεδιάζει επίσης να αξιοποιήσει την κοινοβουλευτική της πλειοψηφία για να αντικαταστήσει τον πρόεδρο της Κνεσέτ και άλλους αξιωματούχους που είχαν τοποθετηθεί επί Νετανιάχου.

Ο Νετανιάχου ζητά κυβέρνηση εθνικής ενότητας

Την ίδια ώρα, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επιχειρεί να επηρεάσει τις εξελίξεις, ασκώντας πιέσεις εναντίον της συνεργασίας εβραϊκών και αραβικών κομμάτων.

Τις τελευταίες ημέρες δημοσίευσε δύο βίντεο, ζητώντας τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας.

Ωστόσο, θέτει ως προϋπόθεση να παραμείνει ο ίδιος πρωθυπουργός και να συμμετάσχει στον συνασπισμό ολόκληρο το δεξιό και υπερορθόδοξο μπλοκ του.

Ο Άιζενκοτ απέρριψε την πρόταση, χαρακτηρίζοντάς την «αξιοθρήνητο επικοινωνιακό τέχνασμα».

Όπως υποστήριξε, εάν ο Νετανιάχου επιθυμεί πραγματικά συνεργασία, θα πρέπει να απομακρυνθεί από τους ακραίους κυβερνητικούς εταίρους του και να συμμετάσχει σε κυβέρνηση υπό την ηγεσία του Άιζενκοτ.

Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι ο Νετανιάχου ενδέχεται να δεχθεί την απομάκρυνση του υπουργού Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, αλλά δύσκολα θα εγκαταλείψει τον υπουργό Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς και τα υπερορθόδοξα κόμματα.

Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει δείξει πρόθεση να προχωρήσει σε τέτοιες παραχωρήσεις.

Τα χρονικά περιθώρια και το ενδεχόμενο νέων εκλογών

Ο Άιζενκοτ έχει στη διάθεσή του 28 ημέρες για να ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις σχετικά με τη σύνθεση και το πρόγραμμα της νέας κυβέρνησης.

Μπορεί επίσης να ζητήσει παράταση 14 ημερών.

Εάν δεν καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση, η εντολή θα περάσει σε άλλον υποψήφιο για διάστημα 28 ημερών.

Σε περίπτωση που την αναλάβει ο Νετανιάχου, αναμένεται να επιχειρήσει να προσελκύσει κόμματα ή μεμονωμένους βουλευτές της αντιπολίτευσης.

Ωστόσο, οι Άιζενκοτ, Μπένετ, Λίμπερμαν και Γκολάν έχουν ήδη δηλώσει ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχουν σε κυβέρνηση υπό την ηγεσία του.

Με 46 βουλευτές στο πλευρό του, ο Νετανιάχου απέχει 15 έδρες από την απαιτούμενη πλειοψηφία, γεγονός που καθιστά δύσκολη την προσπάθειά του.

Εάν αποτύχουν οι προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης, η Κνεσέτ θα έχει ακόμη 14 ημέρες για να προτείνει νέο υποψήφιο.

Αν δεν προκύψει λύση ούτε τότε, το Ισραήλ θα οδηγηθεί σε νέες εκλογές.

Μέχρι να σχηματιστεί νέα κυβέρνηση, ο Νετανιάχου θα παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός, παρά την απώλεια της κοινοβουλευτικής του πλειοψηφίας.