Ο “fashion archaeologist” που έντυσε τη Μαρία Κάλλας – Τα κοστούμια της ταινίας στο Μπενάκη

Η φωνή της άφησε ιστορία στην όπερα. Η εικόνα της έγινε σύμβολο κομψότητας και καλλιτεχνικής αφοσίωσης.  Η Μαρία Κάλλας εξακολουθεί να ασκεί μια σχεδόν μαγνητική γοητεία δεκαετίες μετά τον θάνατό της. Η φωνή της σημάδεψε την ιστορία της όπερας, η σκηνική της παρουσία επανακαθόρισε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη λυρική τέχνη και η εικόνα της παραμένει συνώνυμη της κομψότητας, του πάθους και της καλλιτεχνικής αφοσίωσης. Η ζωή της έχει εμπνεύσει βιβλία, ντοκιμαντέρ, θεατρικές παραστάσεις και κινηματογραφικές παραγωγές, επιβεβαιώνοντας πως ο μύθος της συνεχίζει να συγκινεί πολύ πέρα από τα όρια του κόσμου της όπερας.

Αυτή τη διαχρονική παρουσία της μεγάλης ντίβας φωτίζει η έκθεση «Maria La Callas. Η ιταλική τέχνη των κοστουμιών της ταινίας», που φιλοξενείται στο Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού έως τις 13 Σεπτεμβρίου 2026. Η έκθεση αποτελεί συνδιοργάνωση της Πρεσβείας της Ιταλίας στην Αθήνα και του Μουσείου Μπενάκη και παρουσιάζει για πρώτη φορά ως αυτόνομη εκθεσιακή ενότητα δεκαοκτώ κοστούμια από την ταινία Maria του Pablo Larraín, με την Angelina Jolie στον ρόλο της Μαρίας Κάλλας.

Την επιμέλεια υπογράφει ο διεθνώς αναγνωρισμένος Ιταλός ενδυματολόγος Massimo Cantini Parrini, δύο φορές υποψήφιος για Όσκαρ και πολυβραβευμένος με έξι βραβεία David di Donatello, ο οποίος συνεργάστηκε για την έκθεση με φοιτητές της Διεύθυνσης Μόδας της φημισμένης σχολής Polimoda της Φλωρεντίας. Ο Parrini, που συχνά αποκαλείται «fashion archaeologist» λόγω της εμμονής του με την ιστορική αυθεντικότητα, αντιμετωπίζει τα κοστούμια ως ιστορικά τεκμήρια και όχι ως απλά στοιχεία styling.

Ο Massimo Cantini Parrini μεγάλωσε στη Φλωρεντία και η σχέση του με τα ρούχα ξεκίνησε πολύ πριν βρεθεί στα κινηματογραφικά πλατό. Η γιαγιά του ήταν μοδίστρα και από παιδί περνούσε ώρες ανάμεσα σε υφάσματα, πατρόν και παλιά ενδύματα. Στα 13 του άρχισε να συλλέγει ιστορικά ρούχα από παζάρια και αντικερί, μια συνήθεια που εξελίχθηκε σε ένα εντυπωσιακό αρχείο με περισσότερα από 4.500 ενδύματα και χιλιάδες αξεσουάρ από διαφορετικές εποχές. Αυτή η εμμονή με τη διάσωση και τη μελέτη του παρελθόντος είναι που του χάρισε το προσωνύμιο «fashion archaeologist». Για τον Cantini Parrini, κάθε φόρεμα κρύβει μια ανθρώπινη ιστορία και κάθε κοστούμι αποτελεί έναν τρόπο να ανασυνθέσει μια ζωή, μια εποχή και έναν χαρακτήρα. Αυτή ακριβώς η φιλοσοφία διαπερνά και τη δουλειά του στην ταινία Maria, όπου προσέγγισε τη Μαρία Κάλλας ως άνθρωπο και όχι μόνο ως θρύλο.

Η ταινία εστιάζει στα τελευταία χρόνια της ζωής της Κάλλας στο Παρίσι της δεκαετίας του 1970, όταν η σπουδαία σοπράνο αναμετριέται με τις αναμνήσεις, τη φθορά και το βάρος της καλλιτεχνικής της κληρονομιάς. Αυτή η εσωτερική διαδρομή αποτυπώνεται και στα κοστούμια της έκθεσης, τα οποία φωτίζουν διαφορετικές πτυχές της προσωπικότητάς της: τη θριαμβεύτρια της σκηνής, τη διεθνή σταρ, τη γυναίκα της κοσμικής ζωής αλλά και τον πιο ιδιωτικό άνθρωπο πίσω από τον μύθο.

Η δημιουργία των περίπου 60 κοστουμιών που σχεδιάστηκαν αποκλειστικά για την Angelina Jolie βασίστηκε σε εκτεταμένη έρευνα φωτογραφιών, αρχειακού υλικού, ηχογραφήσεων και δημόσιων εμφανίσεων της Κάλλας από τη δεκαετία του 1940 έως τη δεκαετία του 1970. Ιδιαίτερη πρόκληση αποτέλεσε η αναδημιουργία εμβληματικών εμφανίσεών της από παραστάσεις όπερας, φωτογραφήσεις και εξώφυλλα δίσκων που έχουν περάσει πλέον στην ιστορία της μουσικής και της εικόνας.

Θρυλικά κοστούμια όπερας συνυπάρχουν με δημιουργίες που παραπέμπουν στη λάμψη της κοσμικής ζωής της εποχής, συνθέτοντας ένα πορτρέτο της «La Divina» και ταυτόχρονα μια διαδρομή στην ιστορία της ιταλικής μόδας. Μέσα από τα εκθέματα αναδεικνύεται η αισθητική και κοινωνική εξέλιξη των δεκαετιών του 1950, του 1960 και του 1970, μιας περιόδου κατά την οποία το Made in Italy καθιερώθηκε ως παγκόσμιο σημείο αναφοράς στον χώρο της μόδας και της πολυτέλειας.

Παράλληλα, η έκθεση προσφέρει μια ενδιαφέρουσα ματιά στην ιστορία της ιταλικής μόδας. Μέσα από τα εκθέματα αναδεικνύεται η αισθητική εξέλιξη των δεκαετιών του 1950, του 1960 και του 1970, μιας περιόδου κατά την οποία η Ιταλία καθιερώθηκε ως μία από τις σημαντικότερες δυνάμεις της διεθνούς μόδας. Έτσι, η έκθεση λειτουργεί ταυτόχρονα ως φόρος τιμής στη Μαρία Κάλλας, ως παρασκήνιο μιας σύγχρονης κινηματογραφικής παραγωγής και ως αφήγηση της δημιουργικής πορείας του ιταλικού design και της υψηλής ραπτικής.