Η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει τη δημιουργία επενδυτικού ταμείου 300 δισ. δολαρίων για το Ιράν

Η κυβέρνηση Τραμπ είναι διατεθειμένη να προχωρήσει στη δημιουργία ενός επενδυτικού ταμείου ύψους 300 δισ. δολαρίων για το Ιράν, εφόσον η Τεχεράνη συμφωνήσει σε μια οριστική διευθέτηση για τον τερματισμό του πολέμου, η οποία θα περιλαμβάνει και συμφωνία για το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στους Financial Times ότι η Ουάσιγκτον έχει συζητήσει το ενδεχόμενο άρσης κυρώσεων και τη δημιουργία «ενός μεγάλου ταμείου 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση της χώρας». Τα κίνητρα αυτά θα συνδέονται με την «απόδοση» του Ιράν ως προς τη συμμόρφωσή του με το Μνημόνιο Κατανόησης (MoU), το οποίο πρόκειται να υπογραφεί επισήμως στην Ελβετία την Παρασκευή.

Από εταιρείες η χρηματοδότηση του ταμείου για το Ιράν

Πρόσωπο που έχει ενημερωθεί για τις συνομιλίες ανέφερε στους FT ότι η σύσταση του ταμείου θα εξαρτηθεί από μια τελική συμφωνία που θα αποτελεί μέρος του Μνημονίου Κατανόησης και θα ακολουθήσει παράταση της εκεχειρίας κατά 60 ημέρες, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και περαιτέρω διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Το ίδιο πρόσωπο πρόσθεσε ότι το ταμείο δεν θα χρηματοδοτηθεί από κυβερνήσεις, αλλά θα δημιουργηθεί για εταιρείες που ενδιαφέρονται να επενδύσουν στη χώρα των 90 εκατομμυρίων κατοίκων, η οποία διαθέτει άφθονους ενεργειακούς πόρους. Η δομή και η διαχείριση του ταμείου δεν είχαν ακόμη αποσαφηνιστεί.

«Υπάρχει ενδιαφέρον από πολλές επιχειρήσεις στην Ευρώπη, πολλές στην Ασία, στη Νότια Κορέα, στην Ιαπωνία κ.λπ., καθώς και από αμερικανικές εταιρείες και επιχειρήσεις», δήλωσε η ίδια πηγή. «Εάν αρθούν οι κυρώσεις, το ταμείο αυτό θα έχει πολύ σημαντικό ύψος κεφαλαίων και θα είναι τεράστιο».

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε στο CBS News ότι το ταμείο ανοικοδόμησης των 300 δισ. δολαρίων είναι «το είδος των πόρων στους οποίους [το Ιράν] θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση… εφόσον τηρεί τις δικές του υποχρεώσεις».

Η έκταση των οικονομικών κινήτρων που οι ΗΠΑ έχουν προτείνει προς το Ιράν αποτελεί αμφιλεγόμενο ζήτημα στις διαπραγματεύσεις. Πρόκειται επίσης για ένα από τα πιο πολιτικά ευαίσθητα θέματα για τον Ντόναλντ Τραμπ, καθώς δεν επιθυμεί να εμφανιστεί ότι επιβραβεύει το ισλαμικό καθεστώς, υπογραμμίζει το δημοσίευμα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ασκήσει έντονη κριτική στην απόφαση της κυβέρνησης Μπαράκ Ομπάμα να συμμετάσχει μαζί με άλλες παγκόσμιες δυνάμεις στην υπογραφή της πυρηνικής συμφωνίας του 2015 με το Ιράν, η οποία προέβλεπε ευρεία άρση κυρώσεων. Ο Τραμπ είχε κατηγορήσει τότε την κυβέρνηση Ομπάμα ότι έστελνε στην Τεχεράνη «παλέτες με μετρητά».

Οι επικριτές του Μνημονίου Κατανόησης υποστηρίζουν ότι τα οικονομικά κίνητρα που συζητούνται σήμερα είναι πολύ μεγαλύτερα από εκείνα που είχαν συμφωνηθεί επί Ομπάμα.

Ανώτερος αξιωματούχος δήλωσε τη Δευτέρα σε δημοσιογράφους ότι «μηδέν» δολάρια έχουν καταλήξει στο Ιράν από τότε που ο Τραμπ, ο Βανς και ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, υπέγραψαν εξ αποστάσεως το έγγραφο.

Όλα θα εξαρτηθούν από την πρόοδο των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα

Σύμφωνα με τους όρους του Μνημονίου Κατανόησης, οποιαδήποτε άρση κυρώσεων —συμπεριλαμβανομένης της αποδέσμευσης ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στο εξωτερικό— θα πραγματοποιείται σταδιακά και θα εξαρτάται από την πρόοδο των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα και την επίτευξη τελικής συμφωνίας, σύμφωνα με την πηγή που έχει γνώση των συζητήσεων.

Ωστόσο, ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσαν ότι οι ΗΠΑ θα προσφέρουν «μικρές χειρονομίες» οικονομικής ελάφρυνσης «στην αρχή», ως μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

Αμερικανοί αξιωματούχοι άφησαν επίσης να εννοηθεί ότι οι αποφάσεις για την πρόσβαση του Ιράν στο μεγαλύτερο πακέτο κεφαλαίων θα βασίζονται σε υποκειμενική αξιολόγηση και όχι σε συγκεκριμένα, προκαθορισμένα κριτήρια ή ορόσημα.

«Η άρση των κυρώσεων δεν συνδέεται συγκεκριμένα με κάποια συγκεκριμένη ενέργεια ή συμπεριφορά», δήλωσε τη Δευτέρα σε δημοσιογράφους ανώτερος αξιωματούχος. «Συνδέεται γενικά με το να συμπεριφέρονται με τον κατάλληλο τρόπο. Και προφανώς το ζήτημα που μας ενδιαφέρει περισσότερο είναι το πυρηνικό πρόγραμμα».

Στο πλαίσιο του Μνημονίου Κατανόησης, η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον συμφώνησαν να επιλύσουν το ζήτημα της διαχείρισης του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου μέσω ενός συμφωνημένου μηχανισμού. Η ελάχιστη δέσμευση προβλέπει ότι όλο το ουράνιο θα αραιωθεί (θα υποβαθμιστεί ο βαθμός εμπλουτισμού του) εντός του Ιράν, υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), σύμφωνα με πρόσωπο που έχει ενημερωθεί για τις συνομιλίες.

Το πρόγραμμα αυτό «έχει ήδη καταστραφεί συστηματικά», δήλωσε ο αξιωματούχος, αναφερόμενος στους αμερικανικούς βομβαρδισμούς εναντίον των τριών κύριων πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου του Ισραήλ με την Ισλαμική Δημοκρατία τον περασμένο Ιούνιο.

Ωστόσο, η αμερικανική κυβέρνηση θα επιθυμούσε να ληφθούν μέτρα που θα διασφαλίζουν ότι «δεν θα το ανακατασκευάσουν».

Το Ιράν διαθέτει απόθεμα άνω των 9.000 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου. Το μεγαλύτερο μέρος του είναι εμπλουτισμένο σε χαμηλά επίπεδα, όμως περίπου 440 κιλά έχουν εμπλουτιστεί σε βαθμό που προσεγγίζει τα επίπεδα που απαιτούνται για την κατασκευή πυρηνικών όπλων — ποσότητα την οποία ο Τραμπ περιγράφει ως «πυρηνική σκόνη» (nuclear dust).