Στην Υεμένη οι εκτοπισμένοι ζουν χωρίς νερό

Από τον Σεπτέμβριο του 2026, η στρατιωτική κλιμάκωση στην Υεμένη έχει βυθίσει και πάλι τον πληθυσμό στην αβεβαιότητα. Περισσότεροι από 230.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από τις δυτικές ακτές της Υεμένης, αναζητώντας καταφύγιο όσο το δυνατόν πιο μακριά από τη γραμμή του μετώπου, εν μέσω ανασφάλειας και αβεβαιότητας για την εξέλιξη της κατάστασης.

Για πολλούς, αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους για να σώσουν τη ζωή τους από την έναρξη του πολέμου το 2015. Η ιστορία επαναλαμβάνεται σε μια χώρα που βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ολοένα επιδεινούμενη και χρόνια υποχρηματοδοτούμενη ανθρωπιστική κρίση, με τον υποσιτισμό και τη χολέρα να αυξάνονται.

Ο Maher ήταν ψαράς στη Mocha, προτού αναγκαστεί να φύγει τον περασμένο μήνα, μαζί με άλλες πέντε οικογένειες. «Καταφέραμε να φύγουμε από θαύμα· οι δρόμοι είχαν ήδη κλείσει», λέει. «Η απόσταση ήταν μεγάλη. Περπατούσαμε σχεδόν μιάμιση μέρα και στη συνέχεια πήραμε λεωφορείο».

Ο Maher διαμένει σήμερα στον καταυλισμό εκτοπισμένων Atira, στο κυβερνείο Lahj, περίπου 250 χιλιόμετρα από τη Mocha. «Αναζητήσαμε καταφύγιο στον καταυλισμό, αλλά δεν υπήρχαν σκηνές», λέει. «Μείναμε κάτω από τα δέντρα για σχεδόν μία εβδομάδα, εκτεθειμένοι στον άνεμο, μέχρι να μπορέσουν να μας δώσουν μια σκηνή».

Στον καταυλισμό Atira κατασκευάστηκε μια επέκταση για τη φιλοξενία των 150 οικογενειών που εκτοπίστηκαν πρόσφατα. Σήμερα, περίπου 310 οικογένειες, οι οποίες έχουν εκτοπιστεί κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας πολέμου, ζουν μαζί σε αυτή την ερημική περιοχή, χιλιόμετρα μακριά από οποιαδήποτε υποδομή και εκτεθειμένες στον καυτό ήλιο.

«Οι εκτοπισμένοι έχουν επείγουσα ανάγκη από ιατρική και ανθρωπιστική υποστήριξη», δηλώνει η Itta Helland-Hansen, συντονίστρια του προγράμματος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στην Υεμένη. «Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα πραγματοποιούν αξιολογήσεις των αναγκών και υλοποιούν ιατρικές δράσεις σε διάφορους άτυπους οικισμούς και καταυλισμούς εκτοπισμένων, όπου διαπιστώνουν τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες διαβίωσης των ανθρώπων».

«Βλέπουμε εγκύους που δεν είχαν πρόσβαση ούτε σε μία προγεννητική εξέταση και αναγκάστηκαν να γεννήσουν σε χώρους χωρίς τον απαραίτητο εξοπλισμό και χωρίς στοιχειώδεις συνθήκες υγιεινής. Εξακολουθούμε να παραπέμπουμε παιδιά με οξύ υποσιτισμό σε νοσοκομεία που έχουν ήδη φτάσει στα όρια της δυναμικότητάς τους. Παράλληλα, διαπιστώνουμε ότι οι ιατρικές επιπλοκές αυξάνονται εξαιτίας της περιορισμένης πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη», αναφέρει η Helland-Hansen.

Πολλοί εκτοπισμένοι βλέπουν τα αποθέματα των φαρμάκων τους να εξαντλούνται, ιδιαίτερα όσοι ζουν με χρόνιες παθήσεις. «Οι ομάδες μας συναντούν ασθενείς που κρατούν άδεια κουτιά φαρμάκων για την επιληψία, την υπέρταση και τον διαβήτη και ζητούν απεγνωσμένα περισσότερα φάρμακα», λέει η Helland-Hansen.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), έχουν εξασφαλιστεί μόλις 3,78 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ από τα 31 εκατομμύρια που απαιτούνται για τη χρηματοδότηση μιας έκτακτης παρέμβασης διάρκειας 90 ημερών στην Υεμένη. Ακόμη και πριν από την τελευταία στρατιωτική κλιμάκωση, οι προσπάθειες αντιμετώπισης της ευρύτερης ανθρωπιστικής κρίσης στη χώρα υποχρηματοδοτούνταν σοβαρά, καθώς είχε εξασφαλιστεί μόλις το 22% των αναγκαίων πόρων.

Η Fatima και τα οκτώ παιδιά της εγκατέλειψαν τη Mocha τη νύχτα, βιαστικά, εξαιτίας των βομβαρδισμών. Έφτασε στον καταυλισμό Atira έχοντας μαζί της σχεδόν τίποτα.

«Το μεγαλύτερο πρόβλημα εδώ είναι η πρόσβαση σε πόσιμο νερό», λέει. «Δεν έχω χρήματα για να αγοράσω εμφιαλωμένο νερό και τα παιδιά μου διψούν. Το νερό που υπάρχει στις δεξαμενές είναι αλμυρό. Είμαι εξαντλημένη· αντιμετωπίζω προβλήματα με την καρδιά μου και πάσχω από υπέρταση, ενώ αναγκάστηκα να σπρώχνω για μεγάλες αποστάσεις το παιδί μου, που χρησιμοποιεί αναπηρικό αμαξίδιο».

Στον καταυλισμό Atira δεν έχουν ακόμη εγκατασταθεί αποχωρητήρια για τους νεοεκτοπισμένους, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο εξάπλωσης της χολέρας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει προειδοποιήσει ότι τα κρούσματα έχουν τριπλασιαστεί τις τελευταίες τρεις εβδομάδες.

Στη Mocha, στη δυτική Υεμένη, η κατάσταση παραμένει ασταθής, καθώς οι συγκρούσεις συνεχίζονται. Οι ομάδες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα διατηρούν τις παιδιατρικές και μαιευτικές δραστηριότητές τους στο Γενικό Νοσοκομείο της Mocha και συνεχίζουν να υποστηρίζουν ένα κέντρο πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης στη Khokha, 50 χιλιόμετρα βόρεια της Mocha.

Από τις 15 Σεπτεμβρίου, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα έχουν πραγματοποιήσει περισσότερες από 1.000 ιατρικές εξετάσεις σε κινητές μονάδες υγείας στις επαρχίες Aden και Lahj. Οι συχνότερες παθήσεις που αντιμετώπισαν οι ομάδες, όπως οι λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος (245 περιστατικά), οι ουρολοιμώξεις (127 περιστατικά) και η γαστρίτιδα (79 περιστατικά), συνδέονταν με τις κακές συνθήκες διαβίωσης.