Λίβανος: Σοβαρές καταστροφές σε αρχαιότητες και μνημεία της UNESCO από ισραηλινούς βομβαρδισμούς

Ανεπανόρθωτες ζημιές σε μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς στον νότιο Λίβανο έχει προκαλέσει η τετράμηνη στρατιωτική επιχείρηση του Ισραήλ, με τις λιβανέζικες αρχές να καταγγέλλουν τη συστηματική ισοπέδωση ιστορικών οικισμών.

Ένα κιονόκρανο αποκολλήθηκε από αρχαίο κίονα στον προστατευόμενο από την UNESCO αρχαιολογικό χώρο της Τύρου, ενώ ένας θρησκευτικός τόπος προσκυνήματος για χριστιανούς και μουσουλμάνους καταστράφηκε ολοσχερώς σε άλλη πόλη του νότου.

Παράλληλα, οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί έπληξαν την ιστορική αγορά της εποχής των Μαμελούκων στη Ναμπατιέ, ενώ μεθοριακά χωριά αιώνων ισοπεδώθηκαν.

Όπως δήλωσε στο Reuters ο Υπουργός Πολιτισμού του Λιβάνου, Γασάν Σαλαμέ, η αεροπορική και επίγεια εκστρατεία του Ισραήλ -η οποία είχε ως δεδηλωμένο στόχο την ένοπλη οργάνωση Χεζμπολάχ- επέφερε καίρια πλήγματα σε ανεκτίμητα ιστορικά μνημεία.

Παρά την εκεχειρία που τέθηκε σε ισχύ προ ημερών, η πλήρης αποτίμηση της κατάστασης είναι αδύνατη, καθώς τα ισραηλινά στρατεύματα διατηρούν ακόμη υπό την κατοχή τους μια ζώνη βάθους 10 χιλιομέτρων εντός του Λιβάνου, η οποία παραμένει αποκλεισμένη για τους πολίτες της χώρας.

«Δεν μπορούμε να εργαστούμε υπό τη σκιά της κατοχής», υπογράμμισε ο κ. Σαλαμέ.

Η συγκεκριμένη αποκλεισμένη ζώνη περιλαμβάνει το μεσαιωνικό Κάστρο Μποφόρ, καθώς και χωριά με ιστορία αιώνων, όπου συνυπήρχαν χριστιανοί, σιίτες και σουνίτες μουσουλμάνοι.

«Υπάρχουν χωριά που έχουν ισοπεδωθεί πλήρως από μπουλντόζες», πρόσθεσε ο υπουργός, εκφράζοντας παράλληλα φόβους για ζημιές στο σταυροφορικό φρούριο της πόλης Τεμπνίν.

Απαντώντας σε ερωτήσεις του Reuters, ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε ότι δεν στοχεύει στην πρόκληση υπερβολικών ζημιών σε πολιτικές υποδομές και ότι επιχειρεί αποκλειστικά με γνώμονα τη στρατιωτική αναγκαιότητα και την ασφάλεια των πολιτών του στο βόρειο Ισραήλ.

Επιπλέον, ισχυρίστηκε ότι λαμβάνει υπόψη την ύπαρξη ευαίσθητων τοποθεσιών, εφαρμόζοντας αυστηρές διαδικασίες έγκρισης, ενώ κατηγόρησε τη Χεζμπολάχ ότι χρησιμοποιούσε το Κάστρο Μποφόρ για την αποθήκευση οπλισμού, ισχυρισμό τον οποίο διαψεύδουν κατηγορηματικά οι αρχές του Λιβάνου.

Αρχαία ερείπια 5.000 ετών στο επίκεντρο της καταστροφής

Ο σύγχρονος Λίβανος αποτελεί ένα διαχρονικό σταυροδρόμι πολιτισμών (Φοινίκων, Βυζαντινών, Μαμελούκων και Σταυροφόρων). Η αρχαία Τύρος, με ιστορία σχεδόν 5.000 ετών και σπουδαία ρωμαϊκά ερείπια, υπέστη σοβαρά πλήγματα.

Σήμερα, μεγάλο μέρος της πόλης έχει μετατραπεί σε ερείπια, με τα προστατευτικά αναχώματα που είχαν τοποθετηθεί για τη θωράκιση των μνημείων να έχουν σκορπιστεί από τις εκρήξεις.

«Δείτε τη ζημιά, είναι σαν να εξεράγησαν όλα από κάτω, σαν να σημειώθηκε ισχυρός σεισμός», δήλωσε ο Αντνάν Ιστανμπούλι, αξιωματούχος του τμήματος αρχαιοτήτων του Λιβάνου, δείχνοντας ένα κατεστραμμένο ρωμαϊκό ψηφιδωτό.

Από την πλευρά του, ο αντιδήμαρχος της Τύρου, Αλουάν Σαραφεντίν, τόνισε ότι η πόλη θα έπρεπε να τυγχάνει απόλυτης διεθνούς προστασίας και να μην αποτελεί ποτέ στόχο σε καμία πολεμική σύρραξη.

Σε πρόσφατη ανακοίνωσή της, η UNESCO εξέφρασε την έντονη ανησυχία της για την κατάσταση διατήρησης της Τύρου, η οποία τελεί υπό καθεστώς ενισχυμένης προστασίας, καταδικάζοντας τις παράνομες επιθέσεις κατά πολιτιστικών αγαθών. Παρόμοιες ανησυχίες είχε εκφράσει ο οργανισμός και τον περασμένο Μάρτιο για ιστορικές τοποθεσίες στο Ιράν.

Λόγω της κρισιμότητας της κατάστασης, ο Λιβανέζος Υπουργός Πολιτισμού ζήτησε από την UNESCO να εντάξει την Τύρο στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς σε Κίνδυνο, προκειμένου να κινητοποιηθεί άμεσα η διεθνής κοινότητα, αίτημα που προς το παρόν εκκρεμεί.

Ο ίδιος εξέφρασε τον φόβο ότι η στρατιωτική εκστρατεία του Ισραήλ αποσκοπεί στη μόνιμη διαγραφή αιώνων ιστορίας του Λιβάνου μέσω μιας συστηματικής καταστροφής ολόκληρων οικισμών και πόλεων.