Μπήκαμε στον Τιτανικό: Το παγόβουνο, VR στον βυθό και η ορχήστρα που έπαιζε μέχρι τέλους

Διαβάζεται σε 11'
Μπήκαμε στον Τιτανικό: Το παγόβουνο, VR στον βυθό και η ορχήστρα που έπαιζε μέχρι τέλους
Titanic: An Immersive Voyage

Βρεθήκαμε στην έκθεση για τον Τιτανικό στο Γουδί και μάθαμε όσα δεν ξέραμε για το πιο διάσημο ναυάγιο στον κόσμο. Αν αγαπάς την οσκαρική ταινία του Τζέιμς Κάμερον, μην τη χάσεις.

Για πολλούς από εμάς, η λέξη «Τιτανικός» φέρνει αμέσως στο μυαλό τα 11 Όσκαρ του Τζέιμς Κάμερον, για την ταινία που καθιέρωσε τον Λεονάρντο Ντι Κάπριο το 1997. Η Ρόουζ ανοίγει τα χέρια στην πλώρη, ο Τζακ τη στηρίζει από πίσω και για λίγο ξεχνάμε πόσο τραγικά θα τελειώσει αυτό το ταξίδι. Το όνομα του πλοίου έχει γίνει πια συνώνυμο της καταστροφής. Όμως έφερε μαζί του και κάποια θετικά. Το ναυάγιο του 1912 άλλαξε τους κανόνες με τους οποίους ταξιδεύουμε στους ωκεανούς. Οδήγησε στην πρώτη διεθνή σύμβαση για την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα και στη συστηματική επιτήρηση των πάγων στον Βόρειο Ατλαντικό.

Πάνω από έναν αιώνα μετά, επιστρέφουμε ακόμη στην ιστορία των ανθρώπων που βρίσκονταν στον Τιτανικό. Άλλοι είχαν πληρώσει για την πολυτέλεια της πρώτης θέσης, άλλοι έφευγαν για να βρουν δουλειά στην Αμερική. Όταν ήρθε η ώρα να μπουν στις σωσίβιες λέμβους, η θέση που έγραφε το εισιτήριό τους εξακολουθούσε να μετράει. Στην πρώτη θέση σώθηκε περίπου το 62% των επιβατών, ενώ στην τρίτη, μόλις το 25%.

Titanic: An Immersive Voyage

Παρασκευή απόγευμα στο Γουδί, δεν φανταζόμασταν ότι θα βρίσκαμε τόσο κόσμο στην immersive έκθεση «Titanic: An Immersive Voyage». Στην είσοδο του Digital Theater, μπροστά στην αναπαράσταση της περίφημης πλώρης, οι επισκέπτες περίμεναν υπομονετικά για μια φωτογραφία. Μόλις έφταναν στο κιγκλίδωμα, έπαιρναν γελώντας τη στάση της Γουίνσλετ και του ΝτιΚάπριο.

Παρότι έχουν περάσει περισσότερα από 110 χρόνια από το ναυάγιο, η ιστορία του Τιτανικού αποτελεί ένα διαχρονικό φαινόμενο της ποπ κουλτούρας. Μέχρι σήμερα, έχουν δημιουργηθεί τουλάχιστον 73 ταινίες, ντοκιμαντέρ και τηλεοπτικά επεισόδια εμπνευσμένα από την τραγωδία του. Έχουν εκδοθεί περισσότερα από 150 βιβλία, υπάρχουν τουλάχιστον 18 επιτραπέζια παιχνίδια και 5 σημαντικά βιντεοπαιχνίδια, με το πρώτο να κυκλοφορεί το 1989.

Η διαδρομή μας στην έκθεση ξεκίνησε από την κατασκευή και την καθέλκυση του Τιτανικού. Εκεί παίρνεις μια πρώτη ιδέα για το τεράστιο μέγεθός του. Με μήκος περίπου 269 μέτρα, ήταν το μεγαλύτερο επιβατηγό πλοίο της εποχής του. Ύστερα η έκθεση ακολουθεί μια παράλληλη διαδρομή, εκείνη του παγόβουνου που θα χτυπούσε το πλοίο που είχε αποκτήσει τη φήμη του “αβύθιστου”. Περπατήσαμε στις αναπαραστάσεις των διαδρόμων του Τιτανικού, είδαμε αντικείμενα από τα σαλόνια του, στις διαδραστικές οθόνες ψάξαμε στοιχεία των επιβατών, ενώ βρεθήκαμε και στη γέφυρα του πλοίου στιγμή της πρόσκρουσης. Βήμα-βήμα σκέφτεσαι ότι για να γίνει μια τραγωδία πρέπει να πάνε στραβά πολλά πράγματα μαζί.

Titanic: An Immersive Voyage

Στην προθήκη με το εισιτήριο υπ’ αριθμόν 401 διαβάζουμε την ημερομηνία της καθέλκυσης στο Μπέλφαστ, 31 Μαΐου 1911. Το εισιτήριο έχει ακόμη το αριθμημένο απόκομμά του. Το ένα μέρος το παρέδιδες στην πύλη του ναυπηγείου, το άλλο το κρατούσες για να μπεις στην εξέδρα. Η λεζάντα εξηγεί ότι κυκλοφορούσαν δύο τύποι εισιτηρίων. Με το λευκό έβλεπες την καθέλκυση από την εξέδρα με την καλύτερη θέα. Με το ροζ την παρακολουθούσες όρθιος. Ακόμη και για να δεις τον Τιτανικό να μπαίνει στο νερό είχε σημασία τι εισιτήριο κρατούσες.

Στη Harland and Wolff, όπως διαβάζουμε στην έκθεση, περισσότεροι από 30 σχεδιαστές εργάστηκαν σχεδόν δύο χρόνια υπό την καθοδήγηση του Αλεξάντερ Καρλάιλ και του Τόμας Άντριους. Στα σχέδια έπρεπε να χωρέσουν ο διπλός πυθμένας, το μηχανοστάσιο και μια σκάλα πρώτης θέσης που ένωνε έξι καταστρώματα. Στις καμπίνες της πρώτης θέσης είχε προβλεφθεί μέχρι και η μάρκα του σαπουνιού. Ήταν Vinolia και η εταιρεία το διαφήμιζε με το όνομα του πλοίου.

Ο Τιτανικός έφυγε από το Σαουθάμπτον στις 10 Απριλίου 1912 με προορισμό τη Νέα Υόρκη. Στο Χερβούργο, οι επιβάτες έφτασαν στο υπερωκεάνιο με τα βοηθητικά πλοία Nomadic και Traffic. Τελευταία στάση ήταν το Κουίνσταουν, το σημερινό Κοβ της Ιρλανδίας.

Library of Congress/Public domain

Στην αναπαράσταση της κεντρικής σκάλας αναγνωρίσαμε το σκαλισμένο ρολόι δίπλα στο οποίο ο Τζακ περίμενε τη Ρόουζ. Οι ιστορικές φωτογραφίες που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε ως φωτογραφίες της σκάλας του Τιτανικού δείχνουν στην πραγματικότητα τη σκάλα του σχεδόν πανομοιότυπου αδελφού του πλοίου, του Olympic. Η δρύινη κουπαστή, ο γυάλινος θόλος και το ρολόι με τις δύο σκαλιστές μορφές, την Τιμή και τη Δόξα που στέφουν τον Χρόνο.

Πριν αποπλεύσει ο Τιτανικός, το παγόβουνο ταξίδευε ήδη

Titanic: An Immersive Voyage
Titanic: An Immersive Voyage

Τη διαδρομή του πλοίου την περιμέναμε. Εκείνο που δεν είχαμε σκεφτεί ποτέ ήταν να παρακολουθήσουμε τη διαδρομή του παγόβουνου. Όσο στο Μπέλφαστ ναυπηγούνταν ο Τιτανικός, στη Γροιλανδία ένα κομμάτι πάγου αποσπάστηκε από τον παγετώνα και μπήκε στη θάλασσα. Η έκθεση αφηγείται τις δύο ιστορίες παράλληλα. Το 1912, ψυχροί άνεμοι και το Ρεύμα του Λαμπραντόρ βοήθησαν να φτάσει πάγος νοτιότερα από ό,τι συνήθως για την εποχή, μέσα στις διαδρομές των υπερωκεανίων.

Μια επιστημονική ανακατασκευή τοποθετεί την πιθανή αποκόλληση του συγκεκριμένου παγόβουνου στη νοτιοδυτική Γροιλανδία, το φθινόπωρο του 1911. Η ακριβής πορεία του συγκεκριμένου παγόβουνου παραμένει εκτίμηση, η σκέψη όμως ότι την ίδια στιγμή που “επίπλωναν” τα σαλόνια του Τιτανικού, έτριζαν γιγάντια κομμάτια πάγου έτοιμα να το βουλιάξουν είναι κάτι που πρώτη φορά μας απασχολεί.

Titanic: An Immersive Voyage

Τα μηνύματα που έφτασαν στη γέφυρα

Και ξαφνικά βρισκόμαστε στην αίθουσα της κεντρικής προβολής όπου νιώθουμε σαν να βρισκόμαστε στη γέφυρα τη νύχτα της πρόσκρουσης. Στο παρατηρητήριο, οι Φρέντερικ Φλιτ και Ρέτζιναλντ Λι προσπαθούσαν να διακρίνουν τον πάγο με γυμνό μάτι. Το βράδυ της 14ης Απριλίου δεν είχε φεγγάρι και η θάλασσα ήταν τόσο ήρεμη που έλειπε ακόμη κι ο αφρός από τα κύματα που θα πάφλαζαν στη βάση ενός παγόβουνου. Τα πλοία της εποχής βασίζονταν στους παρατηρητές τους και στις αναφορές που αντάλλασσαν μέσω ασυρμάτου. Στις 11.40 ο Τιτανικός χτύπησε στο παγόβουνο. Στις 02.20 της 15ης Απριλίου είχε βυθιστεί.

Titanic: An Immersive Voyage Linus Harwig

Πόσοι χωρούσαν στις βάρκες

Περπατήσαμε στον διάδρομο όπου η έκθεση αναπαριστά την εισροή του νερού. Ύστερα, μπροστά στον χάρτη με τις εθνικότητες των επιβατών και τις θέσεις τους μέσα στο πλοίο, σκεφτήκαμε πόσο διαφορετικά θα αντιλαμβανόσουν τον κίνδυνο ανάλογα με το πού βρισκόσουν. Σε μια καμπίνα χαμηλά μπορούσες να δεις το νερό να μπαίνει και να έχεις ακόμη δρόμο μέχρι το κατάστρωμα των λέμβων. Ψηλά, όσο το πλοίο έμοιαζε να στέκεται στη θέση του, έπρεπε να πειστείς να περάσεις το κιγκλίδωμα και να κατέβεις στη θάλασσα μέσα σε μια βάρκα.

Οι 20 λέμβοι χωρούσαν συνολικά 1.178 ανθρώπους. Ο Τιτανικός πληρούσε τους τότε κανονισμούς, παρότι οι θέσεις στις βάρκες επαρκούσαν για λίγο περισσότερους από τους μισούς επιβαίνοντες. Η άσκηση που, σύμφωνα με την έκθεση, είχε προγραμματιστεί για την Κυριακή δεν έγινε. Η λέμβος 7 κατέβηκε με 27 ανθρώπους αντί για 65. Στη λέμβο έκτακτης ανάγκης 1, που χωρούσε 40, μπήκαν 12. Το βρετανικό πόρισμα καταγράφει μεταξύ άλλων τον δισταγμό των επιβατών να εγκαταλείψουν το υπερωκεάνιο. Όταν άρχισαν να κατεβαίνουν οι πρώτες λέμβοι, η απόσταση από το κατάστρωμα μέχρι τη θάλασσα ήταν σχεδόν 20 μέτρα.

Titanic: An Immersive Voyage Linus Harwig

Η άσκηση με τις λέμβους που, σύμφωνα με την έκθεση, είχε προγραμματιστεί για εκείνη την Κυριακή δεν έγινε. Ορισμένες βάρκες κατέβηκαν με κενές θέσεις. Αργότερα, όταν το πλοίο είχε πια χαθεί, οι περισσότερες κράτησαν απόσταση από τους ανθρώπους που φώναζαν μέσα στο νερό, από φόβο μήπως ανατραπούν. Στο μεταξύ, ο Άρθουρ Ρόστρον, πλοίαρχος του Carpathia, είχε αλλάξει αμέσως πορεία μόλις έμαθε για το σήμα κινδύνου. Το πλοίο του πέρασε μέσα από την περιοχή των πάγων και έφτασε περίπου δύο ώρες μετά τη βύθιση. Περισυνέλεξε περισσότερους από 700 ανθρώπους.

Στις φωτογραφίες των επιβατών βλέπουμε τα πρόσωπα ανθρώπων για τους οποίους η Νέα Υόρκη ήταν η αρχή μιας άλλης ζωής. Η έκθεση συνεχίζει την ιστορία στη στεριά, με την πινακίδα για τους εράνους. Στην Αγγλία και την Ιρλανδία, οικογένειες μελών του πληρώματος έπρεπε ξαφνικά να ζήσουν χωρίς τον μισθό του ανθρώπου τους. Στη Νέα Υόρκη, ο Αμερικανικός Ερυθρός Σταυρός μίλησε με επιζώντες, κυρίως της τρίτης θέσης, για να μάθει τι χρειάζονταν πέρα από μια προσωρινή στέγη.

Titanic: An Immersive Voyage Linus Harwig

Με τα γυαλιά της εικονικής πραγματικότητας κατεβαίνουμε στο ναυάγιο

Με τα γυαλιά της εικονικής πραγματικότητας κατεβήκαμε στο ναυάγιο. Βρίσκεται σε βάθος περίπου 3.800 μέτρων, με την πλώρη και την πρύμνη να απέχουν γύρω στα 600 μέτρα. Στην είσοδο είχαμε δει πόσο εύκολα χωράει η πλώρη του Τιτανικού σε μια φωτογραφία. Στον βυθό, χρειάζεσαι πάνω από μισό χιλιόμετρο για να πας από το ένα μεγάλο κομμάτι του πλοίου στο άλλο.

Στη δική μας διαδρομή στην έκθεση, τον επίλογο έγραψε ένα… βιολί. Πίσω από την προθήκη, ένα πρωτοσέλιδο της εποχής απέδιδε τον θάνατο 1.595 ανθρώπων στη «μανία για ταχύτητα». Στη λεζάντα για το βιολί, η ιστορία του Γουάλας Χάρτλεϊ μάς γύρισε στη σκηνή του Κάμερον. Λέγεται ότι ο επικεφαλής της ορχήστρας σήκωσε για τελευταία φορά το βιολί του για να παίξει το «Nearer, My God, to Thee» («Πιο κοντά σ’ εσένα, Θεέ μου»). Οι μαρτυρίες διαφέρουν για το ποιο κομμάτι ακούστηκε τελευταίο. Κανένας από τους οκτώ μουσικούς δεν επέζησε. Όσο κατέβαιναν οι σωσίβιες λέμβοι, εκείνοι συνέχιζαν να παίζουν.

 

Στο Titanic: An Immersive Voyage, επτά Έλληνες καλλιτέχνες δίνουν φωνή σε πρόσωπα και στιγμές που σημάδεψαν την ιστορία του Τιτανικού. Η Πέμη Ζούνη ακούγεται στην κεντρική αφήγηση, ο Γιάννης Μπέζος, είναι ο εικονικός κυβερνήτης, που συνοδεύει την κατάδυση μέσω VR στο ναυάγιο. Ο Πυγμαλίων Δαδακαρίδης αφηγείται την ιστορία των τηλεγραφημάτων, των προειδοποιήσεων και των μηνυμάτων κινδύνου που ανταλλάχθηκαν εκείνη τη νύχτα, ενώ ο Σωτήρης Τσαφούλιας μεταφέρει τον επισκέπτη στο λεβητοστάσιο και στον σκληρό κόσμο των ανθρώπων που κρατούσαν το πλοίο σε λειτουργία. Ο Αιμίλιος Χειλάκης και ο Γιάννης Στάνκογλου δίνουν φωνή στους δύο παρατηρητές που εντόπισαν το παγόβουνο λίγες στιγμές πριν από τη σύγκρουση. Τέλος, η Κατερίνα Λέχου δίνει φωνή στο ίδιο το παγόβουνο.

Info

TITANIC: An Immersive Voyage
Digital Theater Γουδί
Παράταση έως και τις 31 Ιανουαρίου 2027

Εισιτήρια: https://www.ticketservices.gr/event/titanic/
Λόγω της αυξημένης ζήτησης, συνιστάται η έγκαιρη εξασφάλιση εισιτηρίων.

***Την παραγωγή υπογράφει η Exhibition Hub, παραγωγός και διανομέας μεγάλων immersive εκθέσεων διεθνώς, σε συμπαραγωγή με την Placebo Events, την ελληνική εταιρεία που τα τελευταία χρόνια φέρνει στην Αθήνα μεγάλες διεθνείς παραγωγές, όπως το Van Gogh: The Immersive Experience, που προσέλκυσε περισσότερους από 180.000 επισκέπτες.

Ροή Ειδήσεων

Περισσότερα