Δ. Μάνη: Οι 300 άδειες το χρόνο, τα αυθαίρετα και η ανάγκη ρύθμισης
Διαβάζεται σε 9'
Ενα οδοιπορικό του NEWS 24/7 στην πανέμορφη Δυτική Μάνη που χτίζεται με φρενήρεις ρυθμούς χωρίς το Υπουργείο Περιβάλλοντος να ξεκαθαρίζει το στάτους της εκτός σχεδίου δόμησης.
- 19 Νοεμβρίου 2026 06:10
Είναι αργά πρωί, λίγο πριν τις 12 στη Δυτική Μάνη, Νοέμβριο μήνα. Εχοντας απαλλαχθεί από τον τουριστικό ζυγό του καλοκαιριού, η φύση της περιοχής βγάζει τον καλύτερο εαυτό της. Με το αυτοκίνητο ανεβαίνουμε στον οικισμό του Πύργου, πάνω από το Νεοχώρι, απ’ όπου η θέα στη θάλασσα κόβει την ανάσα, είναι κάτι μαγικό.
Ο ήχος όμως που κυριαρχεί στο περιβάλλον δεν είναι φυσικός. Δεσπόζει ο θόρυβος που κάνουν οι μπετονιέρες. Η περιοχή χτίζεται με φρενήρεις ρυθμούς. Όχι μόνο στον Πύργο ή στο Νεοχώρι αλλά σχεδόν σε όλη τη Δυτική Μάνη. Η οικοδομή και οι αγοραπωλησίες ακινήτων είναι μία από τις κυριότερες οικονομικές δραστηριότητες σ’ αυτήν (εξαιρετικά προικισμένη σε φυσικό κάλλος) γωνιά της χώρας.
Σ’ ένα δήμο με συνολική έκταση λίγο μεγαλύτερη από 400 τετραγωνικά χιλιόμετρα, εκδίδονται περίπου 300 οικοδομικές άδειες το χρόνο. Στην περιοχή δραστηριοποιούνται τουλάχιστον 9 κτηματομεσιτικά γραφεία εκ των οποίων τα 3, όπως μάθαμε, είναι ιδιαίτερα δραστήρια. Τα περισσότερα από αυτά άνοιξαν και άρχισαν να λειτουργούν τα τελευταία 5-6 χρόνια.
Ακόμα όμως και μ’ αυτά τα δεδομένα, το γεγονός ότι στην ατμόσφαιρα κυριαρχεί ο ήχος της μπετονιέρας είναι περίεργο. Η εικόνα από το Νεοχώρι μέχρι το Κοτρώνι, μία απόσταση γύρω στα 5 χιλιόμετρα, επιβεβαιώνει την αρχική αίσθηση. Οι οικοδομές είναι πάρα πολλές, είναι ολοφάνερο ότι υπάρχει ένας οργασμός ανέγερσης νέων κατοικιών, πολλές από τις οποίες είναι ιδιαίτερα καλαίσθητες, πολυτελείς θα μπορούσε να πει κανείς, μ’ αυτήν την χαρακτηριστική πέτρα που χρησιμοποιείται στις οικοδομές της Μάνης.
Στο Κοτρώνι, όπου η εικόνα είναι η ίδια, κάνει εντύπωση το γεγονός ότι ένας από τους δρόμους που διασχίζουν τον οικισμό βρίσκεται σε πολύ κακή κατάσταση. Έχουμε να κάνουμε μ’ έναν μη δρόμο στην ουσία, με πολύ χώμα και πέτρα. Ένα συμβατικό αυτοκίνητο όπως αυτό που χρησιμοποιούμε για τη μετακίνησή μας είναι δύσκολο να ανταπεξέλθει, το κάνει οριακά. Παρόλα αυτά σε κάθε στενό ξεπηδούν οικοδομές, οι χτίστες δουλεύουν σε φουλ ρυθμούς.
Στην περιοχή, όπως έχει καταγράψει το NEWS 24/7, βρίσκεται σε εξέλιξη μία σοβαρή διαμάχη της οποίας η απόληξη ήταν ο εκβιασμός της Διευθύντριας Πολεοδομίας Καλαμάτας με γραπτή επιστολή που είδε το φως της δημοσιότητας. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος δεν ξεκαθαρίζει τι ισχύει για την εκτός σχεδίου δόμηση στην Δυτική Μάνη παρά τις συνεχείς οχλήσεις από την Πολεοδομία Καλαμάτας.
Η περιοχή, την ίδια ώρα, στερείται ειδικού χωροταξικού σχεδίου. Το πολεοδομικό χάος είναι δεδομένο. Η στάση Πόντιου Πιλάτου από την πολιτεία χειροτερεύει τα πράγματα. Και τα τοπικά real estate συμφέροντα αρχίζουν να αντιδρούν αφού διαπιστώνουν ότι με τα υπάρχοντα δεδομένα η δραστηριότητά τους περιορίζεται ή και σταματά.
Δύο τάσεις στους κατοίκους
Κατευθυνόμαστε στα Ρίγκλια, οικισμό που βρίσκεται μεταξύ του Νεοχωρίου και του Κοτρωνίου. Οι κάτοικοι ανησυχούν και προβληματίζονται. Υπάρχουν αυτοί που αναγνωρίζουν ότι αυτό το καθεστώς της αβεβαιότητας δεν μπορεί να συνεχιστεί και ότι θα πρέπει να μπουν συγκεκριμένοι κανόνες στη δόμηση, ειδικά στην εκτός σχεδίου. Υπάρχουν άλλοι που ισχυρίζονται ότι στην περιοχή έχουν γίνει πολεοδομικά “εγκλήματα” που μπορεί να στοιχίσουν ακριβά στην επόμενη πλημμύρα.
Διαπιστώσαμε, είναι η αλήθεια, ότι ρέματα της περιοχής έχουν μπαζωθεί με ό,τι κινδύνους μπορεί να εγκυμονεί αυτό. Επίσης, δρόμος μέσα στον οικισμό έχει την ίδια εικόνα μ’ αυτόν που είχαμε αντικρίσει μερικές ώρες πιο πριν στο Κοτρώνι. Βρίσκεται σε πολύ κακή κατάσταση, με χώμα και πέτρα. Αλλά και εκεί, όπως και στο Κοτρώνι, οι νέες οικοδομές δίνουν και παίρνουν. Ένα σκηνικό που αν μην τι άλλο φαντάζει παράδοξο.
Για την περασμένη Παρασκευή στο Δήμο Δυτικής Μάνης είχε προγραμματιστεί έκτακτο δημοτικό Συμβούλιο με μοναδικό ζήτημα το πολεοδομικό. Εν τέλει αυτό το ΔΣ ματαιώθηκε, ωστόσο την Κυριακή έλαβε χώρα στην Στούπα, όπως είχε προγραμματιστεί, συνάντηση με βασικό θέμα το ίδιο: Τα όρια δόμησης στο Δήμο. Τη συνάντηση-ημερίδα διοργάνωσε η “Ανεξάρτητη Πρωτοβουλία Πολιτών”. Η συμμετοχή ήταν μάλλον περιορισμένη. Άκρη δεν βγήκε και δεν θα μπορούσε να βγει καθώς δεν υπάρχει συγκεκριμένη ντιρεκτίβα από το Υπουργείο. Δεν είναι λίγοι οι κάτοικοι που ζητούν από το Δήμο να πάρει πρωτοβουλίες έτσι ώστε να ξεκαθαριστεί η κατάσταση.
Δεν είναι, επίσης, μυστικό ότι προ ημερών ο Δήμαρχος Δυτικής Μάνης, Γιώργος Χιουρέας και ο Δήμαρχος Καλαμάτας, Θανάσης Βασιλόπουλος πέρασαν το κατώφλι του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στην Αθήνα μετά από πρωτοβουλία που πήρε ο βουλευτής Μεσσηνίας της Νέας Δημοκρατίας, Μίλτος Χρυσομάλλης. Τους τρεις άνδρες υποδέχθηκε η υφυπουργός Μαριλένα Σούκουλη. Προκάλεσε αίσθηση ότι σ’ αυτήν τη συνάντηση δεν κλήθηκε να συμμετάσχει η Διευθύντρια της Πολεοδομίας Καλαμάτας, Σταυρούλα Αγρίου που γνωρίζει άριστα το ζήτημα και τον τελευταίο καιρό έχει μπει στο μάτι του κυκλώνα.
Ρωτήσαμε σχετικά τον Δήμαρχο Καλαμάτας. Μάς απάντησε τα εξής: “Στη συνάντηση που είχαμε στο Υπουργείο τούς ζήτησα να απαντήσουν όσο το δυνατόν πιο σύντομα. Οφείλει το Υπουργείο να μας δώσει μία απάντηση. Μας τονίστηκε ότι η απάντηση θα έρθει το αμέσως επόμενο διάστημα. Θεωρώ όμως ότι αυτό το διάστημα έχει ήδη περάσει”.
Στην ερώτηση γιατί δεν προσκλήθηκε η καθ’ ύλην αρμόδια Διευθύντρια της Πολεοδομίας Καλαμάτας απάντησε πως “η συνάντηση-σύσκεψη στο Υπουργείο δεν την προγραμμάτισα εγώ. Την προγραμμάτισε ο βουλευτής Χρυσομάλλης. Εγώ εν συνεχεία έφερα σε επαφή την κα Αγρίου με την αρμόδια υφυπουργό στην Καλαμάτα”.
Τα ίδια ερωτήματα υποβάλλαμε και στο Δήμο Δυτικής Μάνης χωρίς όμως να λάβουμε κάποια απάντηση.
Τα ερωτήματα της Πολεοδομίας προς το Υπουργείο και οι πλαστές άδειες
Το ότι το Υπουργείο Περιβάλλοντος δεν έχει δώσει, μέχρι στιγμής, τουλάχιστον τις απαραίτητες διευκρινίσεις που ζητά η Πολεοδομία Καλαμάτας προκαλεί εύλογες απορίες.
Τα ζητούμενα είναι συγκεκριμένα, όπως έχουν καταγραφεί στη σχετική αλληλογραφία.
Η Πολεοδομία ζητά από το Υπουργείο (στις 9 Οκτωβρίου του 2026):
Να εκδώσει άμεσα εγκύκλιο ή οδηγία προς την Υπηρεσία Δόμησης σχετικά με την εφαρμογή του Π.Δ. 6.12.1982 στους στάσιμους οικισμούς της Δυτικής Μάνης κατά τη μεταβατική περίοδο.
1.Να διευκρινίσει τη διαδικασία απόδειξης του νομίμως υφιστάμενου κοινόχρηστου χαρακτήρα των οδών καθώς και το πλάτος αυτών.
2.Να καθορίσει το αρμόδιο όργανο, τη διαδικασία και το ελάχιστο περιεχόμενο της ειδικής τεχνικής μελέτης του άρθρου 251 του Ν. 5306/2026.
3. Να διευκρινίσει με ποιον τρόπο αντιμετωπίζονται οι αιτήσεις έκδοσης οικοδομικών αδειών και οι βεβαιώσεις οικοδομησιμότητας όταν η οδός δεν έχει ακόμη κυρωθεί.
4.Να καθοριστεί ενιαίο πλαίσιο για την αντιμετώπιση υφιστάμενων οικοδομικών αδειών για τις οποίες αμφισβητείται μεταγενέστερα το απαιτούμενο πρόσωπο σε κοινόχρηστη οδό.
5.Να εξεταστεί η θέσπιση ειδικών μεταβατικών πολεοδομικών κριτηρίων για τις ζώνες των 800 μ. των στάσιμων οικισμών της Δυτικής Μάνης, με στόχο την αποτροπή δημιουργίας μη αναστρέψιμων καταστάσεων.
6.Να διαβιβαστεί άμεσα η ολοκληρωμένη μελέτη καταγραφής του οδικού δικτύου της Π.Ε. Μεσσηνίας στην αρμόδια Αποκεντρωμένη Διοίκηση για την έναρξη της διαδικασίας κύρωσης.
7. Να εξεταστεί η δυνατότητα κατά προτεραιότητα κύρωσης του οδικού δικτύου των στάσιμων οικισμών της Δυτικής Μάνης, λόγω της ιδιαίτερης οικιστικής πίεσης και της ανάγκης προστασίας του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος.
Η Πολεοδομία Καλαμάτας για όλες τις τελευταίες εξελίξεις έχει ενημερώσει εγγράφως την εισαγγελία Καλαμάτας. Εχουν, παράλληλα, εντοπιστεί και καταγραφεί τουλάχιστον έξι πλαστές οικοδομικές άδειες ή άδειες με ψευδή στοιχεία. Η σχετική έρευνα άρχισε όταν ξένος ιδιοκτήτης έκτασης επισκέφθηκε την Πολεοδομία Καλαμάτας για να μάθει ποιο ήταν το εμπόδιο να χτίσει δεδομένου ότι ο απέναντί του οικοδόμησε. Μετά από έλεγχο της πολεοδομίας διαπιστώθηκε ο απέναντι έχτιζε με οικοδομική άδεια με ψευδή στοιχεία αφού είχε χρησιμοποιήσει βεβαίωση όρων δόμησης από κτίριο στην Αθήνα. Επίσης, διαπιστώθηκε η ανέγερση αυθαίρετων κτιρίων χωρίς οικοδομική άδεια.
Για θέματα που άπτονται της αρμοδιότητάς της και σχετίζονται με την υπόθεση έχει ενημερώσει την Εισαγγελία Καλαμάτας και η Αρχαιολογική Υπηρεσία της Καλαμάτας.
Σε ότι αφορά την εκβιαστική-απειλητική επιστολή που δέχθηκε πριν από ένα περίπου μήνα στο γραφείο της η Διευθύντρια Πολεοδομίας Καλαμάτας Σταυρούλα Αγρίου, δεν έχει καταγραφεί νεότερο ως προς τις έρευνες.
Η Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ εξέδωσε ομόφωνα ψήφισμα στήριξη την κα Αγρίου ζητώντας με τη σειρά του από το Υπουργείο Περιβάλλοντος “τον τερματισμό της αβεβαιότητας γύρω από το καθεστώς της εκτός σχεδίου δόμησης, αλλά και των ζητημάτων που τυχόν προκύπτουν για τους στάσιμους οικισμούς, όπως στη ζώνη των 800μ. των οικισμών της Μάνης. Η έλλειψη σαφών κανονιστικών οδηγιών αφήνει εκτεθειμένους τους υπαλλήλους των ΥΔΟΜ σε αφόρητες πιέσεις, ενώ παράλληλα οδηγεί σε απόγνωση και επαγγελματικό αδιέξοδο εκατοντάδες αυτοαπασχολούμενους μηχανικούς και ιδιοκτήτες”.
Την ίδια στιγμή η κα Αγρίου προχώρησε σε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά της Προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου Δυτικής Μάνης Σωτηρίας Κολοκοτρώνη για αναρτήσεις της τελευταίας στο facebook. Το προφίλ της κα Κολοκοτρώνη στο εν λόγω μέσω κοινωνικής δικτύωσης φέρεται να έχει “κατέβει”. Το δικαστήριο εξέδωσε προσωρινή διαταγή υπέρ της κα Αγρίου και όρισε δικάσιμο για τις αρχές Ιανουαρίου.