Ο Ρουβίκωνας και η ντροπή της Θεσσαλονίκης

Όταν η Θεσσαλονίκη ήταν υπό γερμανική κατοχή, ο δήμος της πόλης ζήτησε ένα ρουσφέτι από τους ναζί: να ξηλωθεί το εβραϊκό νεκροταφείο που ήταν στο χώρο όπου σήμερα βρίσκεται το Πανεπιστήμιο. Οι ναζί έκαναν την εξυπηρέτηση με προθυμία.

Αρκετές από τις ταφόπλακες μεταφέρθηκαν στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, που είναι και ο πολιούχος της Θεσσαλονίκης. Και σήμερα τις πατούν οι πιστοί και οι επίσημοι, όταν εορτάζεται η απελευθέρωση της πόλης από τους Οθωμανούς.

Οι ναζί έκαναν και άλλες «διευκολύνσεις» προς την τοπική κοινωνία που δυσφορούσε από την παρουσία των Εβραίων. Ήταν άλλωστε και πολλοί αυτοί που ζούσαν στην «Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων». Έτσι έγινε υφαρπαγή περιουσιών, σπίτια άλλαζαν χέρια την ώρα που ο ιδιοκτήτης του έμπαινε στο τρένο για το Αουσβιτς, βιοτεχνίες και εμπορικά καταστήματα λεηλατήθηκαν. Κάποιοι λίγοι επέστρεψαν ζωντανοί. Ακόμα και αν διεκδίκησαν τις περιουσίες τους, ελάχιστοι δικαιώθηκαν.

Όλα αυτά τα περιγράφει πολύ ωραία ο Μαρκ Μαζάουερ στο βιβλίο του «Θεσσαλονίκη, η πόλη των φαντασμάτων». Όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο ξεσήκωσε διαμαρτυρίες και προσωπικότητες της πόλης, όπως ο Παναγιώτης Ψωμιάδης και ο Στέλιος Παπαθεμελής, το έριξαν στην «πυρά» του αναθέματος. Βλέπετε η ιστορία των Εβραίων της πόλης έμενε ουσιαστικά κρυφή για δεκαετίες. Έπρεπε να εκλεγεί δήμαρχος ο Γιάννης Μπουτάρης για να αποδώσει τις πρέπουσες τιμές στα αδικοχαμένα παιδιά της Σαλονίκης. Αλλά και τότε κάποιοι δυσφόρησαν.

Βλέπω τις φωτογραφίες με την ομάδα του Ρουβίκωνα που βγήκε σε «αντισιωνιστική περιπολία» στη Θεσσαλονίκη. Μαυροφορεμένοι. Με τη σημαία της Παλαιστίνης στις μπλούζες τους. Βγήκαν για να κυνηγήσουν τουρίστες και επενδυτές. «Ούτε τουρίστες, ούτε επενδυτές. Φάπες και κλωτσιές στους σιωνιστές».

Δεν ξέρω αν τα παλικάρια έχουν γνώση του παρελθόντος, αλλά οι τελευταίοι που βγήκαν για «αντισιωνιστική περιπολία» στη Θεσσαλονίκη ήταν κάτι αποβράσματα που σήμερα θα αποκαλούσαμε «εθνοφασίστες». Και σε εκείνους μάλιστα άρεσαν τα μαύρα ρούχα. Αλλά και οι χρυσαυγίτες δεν λάτρευαν το μαύρο;

Την έχει αυτήν την παρακρατική παράδοση η πατρίδα μου. Κάποτε ήταν οι φασίστες που εκτέλεσαν το πογκρόμ στη συνοικία Κάμπελ. Μετά οι σπιούνοι των ναζί που κατέδιδαν Εβραίους για να τους πάρουν το σπίτι. Και αργότερα οι παρακρατικοί, όπως εκείνοι που δολοφόνησαν τον Λαμπράκη.

Και τώρα είναι ο Ρουβίκωνας. Είναι παρακρατική οργάνωση; Όχι δεν είναι, με την παλιά έννοια. Είναι μία σύγχρονη εκδοχή του παρακράτους, αυτόνομη από τους κεντρικούς μηχανισμούς εξουσίας. Με δικά της κέντρα αποφάσεων και δράσης. Η ντροπή, όμως, πέφτει πάνω σε όλη την πόλη σαν ένα φάντασμα που τη στοιχειώνει.