Βανς και Ρούμπιο: Οι δύο (αντικρουόμενες) όψεις της πολιτικής Τραμπ για το Ιράν

Στην προσπάθειά του να κλείσει μια συμφωνία ειρήνης με το Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει έναν πιο διαλλακτικό σύμβουλο στο πρόσωπο του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, που βρίσκεται πάνω στον έναν νοητό του ώμο, και έναν πιο σκληροπυρηνικό, τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, στον άλλο, σε μια προσπάθεια να ισορροπήσει τα ανταγωνιστικά συμφέροντα στο Ιράν, το Ισραήλ και τον Λίβανο.

«Σκεφτείτε τον Μάρκο και τον Τζέι Ντι ως εκφάνσεις της προσωπικότητας και της πολιτικής του προέδρου», δήλωσε στο Axios ανώτερος σύμβουλος του Τραμπ. «Υπάρχει μια πιο φιλοϊσραηλινή πλευρά, και αυτή είναι του Ρούμπιο. Και υπάρχει μια πιο σκεπτικιστική απέναντι στο Ισραήλ πλευρά. Αυτή είναι του Τζέι Ντι».

Ο Βανς και ο Ρούμπιο διαφώνησαν κατά τις εσωτερικές διαβουλεύσεις της κυβέρνησης για το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν στις 17 Ιουνίου ΗΠΑ και Ιράν.

Ο Βανς διαπραγματεύτηκε τη συμφωνία με τους απεσταλμένους του Τραμπ Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, και ο αντιπρόεδρος θεώρησε ότι ο Τραμπ έπρεπε να την εγκρίνει για να τερματιστεί ο πόλεμος, να επαναλειτουργήσουν τα Στενά του Ορμούζ και να σταθεροποιηθεί η οικονομία πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, σύμφωνα με αρκετές πηγές στις ΗΠΑ.

Ο Ρούμπιο, μαζί με τον διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ και τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ήταν επιφυλακτικός σχετικά με το μνημόνιο και το κατά πόσο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια συνολική πυρηνική συμφωνία.

Κατά το ταξίδι του στην περιοχή του Κόλπου την περασμένη εβδομάδα, ο Ρούμπιο συζήτησε με περιφερειακούς ομολόγους του την ανάγκη αύξησης της πίεσης προς το Ιράν, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις συνομιλίες.

Ωστόσο, ο Ρούμπιο δεν προσπαθεί να υπονομεύσει τη συμφωνία με το Ιράν. Ο ίδιος και ο Γουίτκοφ ενημέρωσαν μέλη του Κογκρέσου τη Δευτέρα, προσπαθώντας να «πουλήσουν» τη συμφωνία σε σκεπτικιστές βουλευτές.

«Μην τους σκέφτεστε ως δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος», είπε σύμβουλος της κυβέρνησης για τον Ρούμπιο και τον Βανς. «Είναι περισσότερο σαν διαφορετικά εργαλεία ενός ελβετικού σουγιά». Και ο Τραμπ χειρίζεται τον σουγιά.

Όσον αφορά στην περίπτωση του Ρούμπιο, οι πλευρές εργάστηκαν για να αποτρέψουν την ανάμιξη του Ιράν στον Λίβανο. Όμως η πελυρά Βανς έδωσε στο Ιράν ρόλο στην εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ.

Το ζήτημα ήταν τόσο περίπλοκο που Ισραηλινοί και Λιβανέζοι διαπραγματευτές ζήτησαν διευκρινίσεις για το ποια από τις δύο γραμμές αποτελεί την πολιτική της κυβέρνησης.

Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Βανς και ο Τραμπ ενέκριναν τη συμφωνία του Ρούμπιο.

Το μνημόνιο των 14 σημείων της 17ης Ιουνίου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν υπονοεί ότι το Ισραήλ θα αποσυρθεί από τον Λίβανο ως μέρος μιας τελικής συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν.

Όμως η συμφωνία της Παρασκευής προβλέπει πιο σταδιακή αποχώρηση του Ισραήλ και την εξαρτά από τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ.

Η Χεζμπολάχ και οι σύμμαχοί της στον Λίβανο αντέδρασαν έντονα, χαρακτήρισαν τη συμφωνία του Ρούμπιο άκυρη και απαίτησαν να εφαρμοστεί το μνημόνιο ΗΠΑ–Ιράν που διαπραγματεύτηκε ο Βανς.

Ο Τρίτα Πάρσι, αντιπρόεδρος του Quincy Institute, ανέφερε στο X ότι η συμφωνία Ισραήλ–Λιβάνου απειλεί να υπονομεύσει το μνημόνιο και έχει προκαλέσει αναταραχές στη Βηρυτό.

Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος είπε ότι το μνημόνιο αναφέρεται ρητά στην «κυριαρχία του Λιβάνου» και ότι η συμφωνία του Ρούμπιο συνάδει με αυτό.

Άλλος αξιωματούχος δήλωσε ότι οι συμφωνίες δεν συγκρούονται κατά την αμερικανική ανάγνωση, αλλά εξαρτάται από την ερμηνεία των όρων.

Ωστόσο, ακόμη κι αν υπάρχουν αντιφάσεις, πηγές της κυβέρνησης δεν θεωρούν ότι εμποδίζουν τον Τραμπ. «Αυτό αφορά την πορεία προς την ειρήνη», είπε αξιωματούχος. «Όσο περισσότερες συμφωνίες ειρήνης, τόσο το καλύτερο».

Ο ίδιος αξιωματούχος απέρριψε την ιδέα σύγκρουσης Βανς–Ρούμπιο, λέγοντας ότι συνεργάζονται.

Ορισμένοι αξιωματούχοι λένε ότι οι εξελίξεις μπορεί να έχουν πολιτικές συνέπειες για την εσωτερική πολιτική σκηνή και την προεδρική υποψηφιότητα του 2028.

Ένας αξιωματούχος είπε ότι ο Ρούμπιο δεν μπήκε μπροστά στις διαπραγματεύσεις «για έναν λόγο: περιμένει να δει αν ο Βανς θα αποτύχει». Άλλος αξιωματούχος χαρακτήρισε αυτόν τον ισχυρισμό «λανθασμένο».

«Υπάρχει ένα στρατόπεδο — το στρατόπεδο του προέδρου Τραμπ — και όλη η κυβέρνηση στηρίζει πλήρως τις προσπάθειες του προέδρου ώστε το Ιράν να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι.