Γιατί κατέρρευσε η πολυκατοικία στα Πετράλωνα – Τα σενάρια που εξετάζονται

Τυχεροί μέσα στην ατυχία τους ήταν οι ένοικοι της πολυκατοικίας που κατέρρευσε το μεσημέρι της Τρίτης (30/6) στα Πετράλωνα, οι οποίοι γλίτωσαν από θαύμα – κάποιοι από αυτούς την τελευταία στιγμή ή ακόμη και… εν αγνοία τους.

Την ίδια ώρα πολλά είναι τα ερωτήματα που προκύπτουν γύρω από τις συνθήκες της παραλίγο τραγωδίας ενώ στα χέρια της ΕΛ.ΑΣ βρίσκονται ο ιδιοκτήτης της διπλανής οικοδομής, ο εργολάβος, ο υπεύθυνος μηχανικός και δύο εργάτες, σε βάρος των οποίων σχηματίστηκε δικογραφία για παράβαση του άρθρου 286 του Ποινικού Κώδικα, που αφορά πολεοδομικές παραβάσεις.

Δίπλα στην πολυκατοικία πραγματοποιούνταν εργασίες κατεδάφισης ενός διώροφου κτιρίου, προκειμένου να ανεγερθεί νέα πενταώροφη πολυκατοικία

Η άδεια κατεδάφισης για το κτίριο εκδόθηκε για πρώτη φορά τον Νοέμβριο του 2024 και είχε λάβει την έγκριση του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κεντρικού Τομέα.

Αφορούσε την κατεδάφιση υφιστάμενου διώροφου κτίσματος με ισόγειο κατάστημα και ισόγεια αποθήκη, εμβαδού 213 τμ. Σύμφωνα με την άδεια, το κτίριο είχε ανεγερθεί το 1956.

Η άδεια κατεδάφισης ανανεώθηκε μισό έτος αργότερα, τον Ιούλιο του 2025 καθώς η ιδιοκτησία άλλαξε χέρια. Κατόπιν τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους εκδόθηκε αρχικά η προέγκριση και κατόπιν (τον Μάρτιο του 2026) η οικοδομική άδεια για την ανέγερση πενταώφορης πολυκατοικίας με υπόγειο και σοφίτα, στη θέση του παλαιότερου κτιρίου.

Οι έρευνες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, με τους ειδικούς να εστιάζουν στις συνθήκες των εργασιών, στα μέτρα αντιστήριξης που ελήφθησαν και στην κατάσταση του παλαιού κτιρίου πριν από την κατάρρευσή του.

Ειδικός εξηγεί στο NEWS 24/7

Ο πολιτικός μηχανικός Θωμάς Χουλιάρας, με ειδίκευση στην στατικότητα εξηγεί στο NEWS 24/7 πόσο απειλούμαστε όσοι ζούμε δίπλα σε σκάμματα, για την ανέγερση νέων οικοδομών.

«Όταν κάνεις μια καινούργια πολυκατοικία ανάμεσα σε κάποιες άλλες, θα πρέπει να ξέρεις τις διπλανές αν έχουν υπόγειο, αν δεν έχουν. Αν πας με τη δικιά σου να κατέβεις ένα επίπεδο πιο κάτω -από πολυκατοικία που δεν έχει υπόγειο- πρέπει να κάνεις μια αντιστήριξη.

Να την στηρίξεις δηλαδή, με τρόπο, υπάρχουν διάφορες τεχνικές μέθοδοι που δεν είναι της παρούσης, ώστε να εξασφαλίσεις το ήδη υπάρχον κτίριο.

Βέβαια, παίζει ρόλο και το έδαφος που θα συναντήσεις. Αν είναι βραχώδες μειώνεται πολύ η πιθανότητα να υπάρξουν κάποιες καθιζήσεις. Αν είναι πιο χαλαρό το έδαφος, πρέπει να κάνεις εργασίες αντιστήριξης».

Οι παραπάνω γνώσεις είναι απαραίτητες για την σύνταξη εκ των προτέρων από τον Μηχανικό μιας μελέτης αντιμετώπισης της πιθανότητας καθιζήσεων στις υπάρχουσες οικοδομές και μελέτη αντιστήριξης του ανοικτού σκάμματος σε όλες τις περιπτώσεις (ακόμη και σε βραχώδες έδαφος), διότι ο λόγος είναι ότι αυτό που αστοχεί είναι το έδαφος.

Εν προκειμένω πιθανολογείται ότι υπήρχε καθίζηση -υποχώρηση- σε κάποιο σημείο, πράγμα που σημαίνει ότι «πιθανόν η κατασκευή να είχε και θέματα στατικότητας, καθώς ήταν και παλιά κι έτσι έγινε το κακό».

Ο ειδικός εξηγεί πως μια καθίζηση δεν είναι πάντα ομοιόμορφη. «Αν “κάτσει” στη μια πλευρά της η κατασκευή με αστοχίες φερόντων στοιχείων η ένταση ανακατανέμεται σε άλλες περιοχές της κατασκευής με πιθανά σοβαρές συνέπειες για το σύνολο του φορέα.

Αν δείτε στην Αθήνα όπου υπάρχουν πολλά σκάμματα, συνήθως οι μηχανικοί που κάνουν τις μελέτες παίρνουν μέτρα πρόληψης εκ των προτέρων, γνωρίζοντας περίπου ποιο είναι το διπλανό κτίριο που θα μείνει και περίπου τι έδαφος μπορεί να συναντήσει κανείς.

Αν πας να σκάψεις στην Κυψέλη, ξέρεις πως το έδαφος θα είναι βραχώδες. Στα Σεπόλια, τα πράγματα είναι διαφορετικά».

Σοκάρουν οι περιγραφές των ενοίκων

Σύμφωνα με την κόρης μιας ενοίκου, η μητέρα της άκουσε πολλά τριξίματα και είδε μία ρωγμή στον τοίχο του σπιτιού της, με αποτέλεσμα να πάρει αμέσως τηλέφωνο μία μηχανικό που γνώριζε. Εκείνη, όταν έφτασε στο σημείο είδε τον κίνδυνο και αποφάσισε μαζί με τη γυναίκα ότι το κτίριο πρέπει να εκκενωθεί αφού είχε πάρει κλίση.

Έτσι ειδοποίησαν και τους υπόλοιπους κατοίκους και βγήκαν όλοι από την πολυκατοικία, χωρίς κανένας να χρειαστεί να απεγκλωβιστεί.

Σώθηκαν από θαύμα

Μέσα στο σκηνικό του τρόμου, η ιστορία μιας γυναίκας που διέμενε στο υπερυψωμένο ισόγειο συγκλονίζει, καθώς γλίτωσε από βέβαιο θάνατο για ελάχιστα λεπτά, χάρη σε μια τυχαία απόφαση.

Η ένοικος του διαμερίσματος είχε κυριολεκτικά «άγιο», αφού βγήκε από το κτίριο λίγο πριν αυτό μετατραπεί σε μια μάζα από μπάζα και σκόνη.

«Για καλή της τύχη η κοπέλα είχε βγει από το σπίτι. Είχε πάει να πάρει κάτι συγκεκριμένα φάρμακα, αλλά είχε μείνει μέσα ο σκύλος της, παιδιά. Την πήραμε τηλέφωνο, είναι κάπου εδώ από πίσω», δήλωσε συγγενής της.

 

Αυτόπτες μάρτυρες περιγράφουν τις στιγμές τρόμου, καθώς κατέβηκαν από το κτίριο μόλις 10 λεπτά πριν την τραγωδία.

Οι κάτοικοι αναφέρουν ότι άκουσαν περίεργους θορύβους και αισθάνθηκαν δονήσεις πριν την κατάρρευση.

Το χρονικό της κατάρρευσης

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, κατά τις εργασίες εκσκαφής και αφαίρεσης υποστυλωμάτων στα θεμέλια της νέας οικοδομής, οι εργαζόμενοι αντιλήφθηκαν ότι το έδαφος άρχισε να υποχωρεί.

Όπως αναφέρθηκε, το υπέδαφος φέρεται να ήταν σαθρό, γεγονός που προκάλεσε έντονη ανησυχία.

Οι μηχανικοί και οι εργάτες που βρίσκονταν στο σημείο ενημέρωσαν άμεσα τους ενοίκους της γειτονικής πολυκατοικίας να εγκαταλείψουν το κτίριο. Οι κάτοικοι πρόλαβαν να απομακρυνθούν εγκαίρως και λίγη ώρα αργότερα κατέρρευσαν αρχικά τμήματα της υπό ανέγερση οικοδομής, τα οποία συμπαρέσυραν την παλαιά τετραώροφη πολυκατοικία με τα επτά διαμερίσματα.

Αμέσως μετά την κατάρρευση, στο σημείο έσπευσαν ισχυρές δυνάμεις της Πυροσβεστικής, στελέχη της 1ης ΕΜΑΚ, διασώστες με δύο ειδικά εκπαιδευμένους σκύλους έρευνας και διάσωσης, καθώς και δυνάμεις της Ελληνικής Αστυνομίας. Αρχικά υπήρξαν πληροφορίες για τέσσερα αγνοούμενα άτομα, γεγονός που κινητοποίησε μεγάλη επιχείρηση έρευνας στα συντρίμμια.

Ωστόσο, στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι οι τρεις από τους φερόμενους ως αγνοούμενους επικοινώνησαν με συγγενικά τους πρόσωπα, ενώ εντοπίστηκε και μία γυναίκα που βρισκόταν εκτός Αθηνών, στο Ναύπλιο, για διακοπές και δεν είχε απαντήσει στις πρώτες τηλεφωνικές κλήσεις.

Παρά το γεγονός ότι δεν υπήρχε ένδειξη για εγκλωβισμένα άτομα, οι έρευνες συνεχίστηκαν για αρκετές ώρες τόσο στα συντρίμμια της πολυκατοικίας όσο και στο γειτονικό εργοτάξιο, προκειμένου να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο παρουσίας ενοίκου ή εργαζομένου κάτω από τους τόνους των μπαζών.

Τι αναφέρουν αυτόπτες μάρτυρες στο NEWS 24/7

Οπως χαρακτηριστικά είπαν αυτόπτες μάρτυρες στο NEWS 24/7, «ουσιαστικά το κτίριο δεν κατέρρευσε ξαφνικά αλλά έγειρε τόσο πολύ μέχρι που υποχώρησε ολοκληρωτικά».

Μάλιστα, αναφέρουν ότι μετά την κλίση που είχε λάβει η πολυκατοικία ακολούθησαν προσπάθειες να αποσοβήσουν την κατάρρευση με τη ρίψη μπετόν.