Γραφείο Προϋπολογισμού Κράτους: Αναθεώρηση της ανάπτυξης για το 2026 – Κρίσιμη η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων

Αύξηση 2% του ΑΕΠ έναντι 0,3% στην Ευρωζώνη καταγράφει η ελληνική οικονομία το πρώτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με την Έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ), το οποίο, ωστόσο, προειδοποιεί ότι η διεθνής αβεβαιότητα και η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) καθιστούν αναγκαία τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας και την ενίσχυση των επενδύσεων.

Η ελληνική οικονομία διατηρεί ισχυρότερο ρυθμό ανάπτυξης από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, με το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) να αυξάνεται κατά 2% το πρώτο τρίμηνο του 2026 σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, έναντι αύξησης μόλις 0,3% στην Ευρωζώνη, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που παραθέτει το ΓΠΚΒ.

Στην ανάπτυξη συνέβαλαν κυρίως η αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης, των εξαγωγών και των επενδύσεων, με τις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου να καταγράφουν άνοδο 12,1%. Αντίθετα, αρνητική ήταν η συμβολή των εισαγωγών στον ρυθμό μεγέθυνσης της οικονομίας.

Αναθεώρηση της πρόβλεψης ανάπτυξης

Το ΓΠΚΒ αναθεωρεί οριακά προς τα κάτω την πρόβλεψή του για τον ρυθμό ανάπτυξης του 2026 στο 1,9%, από 2% στην έκθεση του Μαρτίου, εκτιμώντας ότι θα κινηθεί σε εύρος 1,7%-2,1%.

Η αναθεώρηση αποδίδεται κυρίως στις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η οποία προκάλεσε αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές και αύξησε την αβεβαιότητα για το διεθνές εμπόριο, τον πληθωρισμό και την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη. Παρότι η ένταση φαίνεται να αποκλιμακώνεται, το Γραφείο επισημαίνει ότι οι κίνδυνοι παραμένουν αυξημένοι.

«Κλειδί» οι ευρωπαϊκοί πόροι και οι επενδύσεις

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην περίοδο μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ).

Το ΓΠΚΒ τονίζει ότι η πλήρης αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, σε συνδυασμό με την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων για επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος θα πρέπει να αξιοποιείται με σύνεση και να κατευθύνεται σε παρεμβάσεις που ενισχύουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη, όπως:

• η μείωση του κόστους της μισθωτής εργασίας,
• η ενίσχυση των επενδυτικών κινήτρων,
• η βελτίωση της παραγωγικότητας.

Υψηλός ο πληθωρισμός

Σύμφωνα με την έκθεση, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε τον Μάιο στο 4,9%, σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (3,2%), γεγονός που εξακολουθεί να επηρεάζει αρνητικά την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.

Θετική εξέλιξη αποτελεί η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στα τρόφιμα, ο οποίος περιορίστηκε στο 2,6%.

Ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις

Το ΓΠΚΒ επισημαίνει ότι τα δημόσια οικονομικά παραμένουν σε θετική τροχιά.

Για το 2025, το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης ανήλθε στο 4,9% του ΑΕΠ, ενώ κατά το πρώτο τετράμηνο του 2026 το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 5,9 δισ. ευρώ, αυξημένο σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Αγορά εργασίας

Η ανεργία αυξήθηκε οριακά στο 9,5% το πρώτο τρίμηνο του 2026 από 9,3% ένα χρόνο πριν, εξέλιξη που, σύμφωνα με το ΓΠΚΒ, συνδέεται με την αύξηση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό.

Παράλληλα, η απασχόληση ενισχύθηκε κατά 1,4%, με την αύξηση να προέρχεται κυρίως από θέσεις πλήρους απασχόλησης.

Η αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Το ΓΠΚΒ υπογραμμίζει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει τη σημαντική πρόοδο της ελληνικής οικονομίας, επισημαίνοντας ότι η χώρα δεν αντιμετωπίζει πλέον μακροοικονομικές ανισορροπίες.

Η Επιτροπή αποδίδει την εξέλιξη αυτή στους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, τα διατηρήσιμα δημοσιονομικά πλεονάσματα και τη σταδιακή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.

Στο επίκεντρο το στεγαστικό

Ξεχωριστή ενότητα της έκθεσης αφιερώνεται στο στεγαστικό πρόβλημα.

Το ΓΠΚΒ επισημαίνει ότι η αύξηση των τιμών κατοικίας δεν οφείλεται μόνο στη χαμηλή οικοδομική δραστηριότητα, αλλά και στη μειωμένη αξιοποίηση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος.

Σύμφωνα με τη μελέτη του Γραφείου, η περιορισμένη πραγματική διαθεσιμότητα κατοικιών συνέβαλε στην αύξηση των πραγματικών τιμών έως και κατά 19,1% την περίοδο 2018-2025.

Αντίθετα, η σταδιακή επανένταξη ανενεργών κατοικιών στην αγορά θα μπορούσε, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να οδηγήσει σε μείωση των πραγματικών τιμών από 15,5% έως 24,6%.

Στις βασικές προτάσεις της έκθεσης περιλαμβάνονται:

• η επίλυση κληρονομικών και κτηματολογικών εκκρεμοτήτων,
• η παροχή κινήτρων για μακροχρόνιες μισθώσεις,
• η στοχευμένη ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων σε περιοχές υψηλής πίεσης,
• η ενίσχυση της κοινωνικής και προσιτής κατοικίας μέσω συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.