Γαλλία: Αντίστροφη μέτρηση για το πολιτικό μέλλον της Λεπέν – Σήμερα η κρίσιμη δικαστική απόφαση

Σε τεντωμένο σχοινί βρίσκεται το πολιτικό μέλλον της Γαλλίδας ακροδεξιάς ηγέτιδας, Μαρίν Λεπέν, καθώς το Εφετείο του Παρισιού ανακοινώνει σήμερα, Τρίτη (07/07) την κρίσιμη ετυμηγορία που θα κρίνει το δικαίωμα συμμετοχής της στις επόμενες προεδρικές εκλογές.

Η απόφαση του τριμελούς δικαστικού συμβουλίου αναμένεται να ανακοινωθεί στις 1:30 μ.μ. ώρα Γαλλίας (2:30 μ.μ. ώρα Ελλάδας) και η ανάγνωσή της ενδέχεται να διαρκέσει αρκετές ώρες.

Η ετυμηγορία έχει τη δύναμη να αναδιαμορφώσει πλήρως το πολιτικό σκηνικό της χώρας ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027 για τη διαδοχή του Εμανουέλ Μακρόν, μιας κούρσας στην οποία η Λεπέν, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, κρατούσε μέχρι πρότινος τα ηνία. Ο Μακρόν, βάσει συντάγματος, δεν μπορεί να διεκδικήσει τρίτη συνεχόμενη θητεία.

Η πρωτόδικη καταδίκη

Η 57χρονη Λεπέν αντιμετωπίζει σήμερα το αποτέλεσμα της έφεσης, που άσκησε κατά της πρωτόδικης καταδικαστικής απόφασης του Μαρτίου του 2025.

Συγκεκριμένα, μετά από μια δίκη που διήρκεσε μήνες, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο είχε κρίνει την ίδια, το κόμμα της («Εθνικός Συναγερμός» / Rassemblement National) και ακόμη 23 συγκατηγορούμενους ένοχους για συστηματική κατάχρηση κονδυλίων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η υπόθεση ξεκίνησε από μια θεσμική καταγγελία που μετρά πάνω από μία δεκαετία. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, το κόμμα χρησιμοποιούσε ευρωπαϊκούς πόρους που προορίζονταν για τη μισθοδοσία βοηθών ευρωβουλευτών, προκειμένου να πληρώνει το δικό του προσωπικό, κατά το διάστημα 2004–2016.

Η πρωτόδικη ποινή που της επιβλήθηκε περιλάμβανε χρηματικό πρόστιμο, διετή φυλάκιση με αναστολή, η οποία επρόκειτο να εκτιθεί σε κατ’ οίκον περιορισμό (με ηλεκτρονική επιτήρηση) και άμεση πενταετή στέρηση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι, η οποία την έθετε αυτόματα εκτός της προεδρικής κούρσας.

Σύμφωνα με το Politico, στους πολιτικούς κύκλους συζητείται έντονα ότι οι Βρυξέλλες μοιάζουν έτοιμες για μια θεσμική «εκδίκηση» (payback) απέναντι σε μια από τις πιο σφοδρές επικρίτριες του μπλοκ των 27 κρατών-μελών.

Σήμερα, οι πιθανότητές της να ανατρέψει πλήρως την πρωτόδικη απόφαση και να εξασφαλίσει μια καθαρή υποψηφιότητα για τις εκλογές του επόμενου έτους θεωρούνται μάλλον ισχνές.

Τα πθανά σενάρια

Το Εφετείο του Παρισιού έχει πλέον στα χέρια του την τύχη της Λεπέν, με τις επιλογές του να κινούνται σε τρία βασικά σενάρια:

1. Πλήρης επικύρωση της ποινής: Αν διατηρηθεί η πενταετής απαγόρευση και διαταχθεί η άμεση ισχύς της, η Λεπέν αποκλείεται οριστικά από το 2027.
2. Μείωση της ποινής: Το δικαστήριο μπορεί να μειώσει τη στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων στα δύο έτη ή λιγότερο. Σε αυτή την περίπτωση, η ποινή θα έληγε πριν από τον πρώτο γύρο των εκλογών του Απριλίου του 2027, επιτρέποντάς της να είναι υποψήφια.
3. Απαλλαγή ή απουσία απαγόρευσης: Η πλήρης δικαίωση ή η μη επιβολή στερήσεων, που θα της άνοιγε διάπλατα τον δρόμο για την τέταρτη προεδρική της απόπειρα.

Ακόμα όμως και αν της επιτραπεί νομικά η υποψηφιότητα, η ίδια έχει ξεκαθαρίσει ότι άλλοι δικαστικοί περιορισμοί (όπως η ηλεκτρονική επιτήρηση με βραχιολάκι ή περιοριστικοί όροι) θα καθιστούσαν αδύνατη την προεκλογική της εκστρατεία:

“Αν μου επιτραπεί να είμαι υποψήφια, αλλά ουσιαστικά εμποδίζομαι να κάνω ελεύθερα προεκλογική εκστρατεία, τότε καταλαβαίνετε ότι αυτό δεν θα ήταν δυνατό”, είχε δηλώσει.

Το Plan B

Η σημερινή έφεση αποτελεί μια εξίσου καθοριστική στιγμή για τον πρόεδρο του «Εθνικού Συναγερμού», Ζορντάν Μπαρντελά. Ο 30χρονος πολιτικός θα μάθει επιτέλους αν οι δικαστικές περιπέτειες της προκατόχου του θα τον ωθήσουν στην πρώτη γραμμή της προεδρικής κούρσας.

Από την άνοιξη του 2025, όταν επιβλήθηκε η πρωτόδικη απαγόρευση στη Λεπέν, οι δυο τους επιδίδονται σε εγκάρδιες αλλά προσεκτικές δηλώσεις γύρω από το ζήτημα της διαδοχής, με τον Μπαρντελά να παρουσιάζεται αυστηρά ως το «Σχέδιο Β» της παράταξης. Καθώς, όμως, πλησιάζουμε στις εκλογές, αυτή η εσωκομματική ισορροπία γίνεται όλο και πιο περίπλοκη.

Η Λεπέν έχει ξεκαθαρίσει πως, αν η έφεσή της αποτύχει, θα παραχωρήσει επίσημα τη σκηνή στον “νεαρό αστέρα” της γαλλικής ακροδεξιάς, ο οποίος θα κληθεί να διεκδικήσει το ύπατο αξίωμα της χώρας σε ηλικία μόλις 30 ετών.

Αν και οι δύο πολιτικοί παρουσιάζονταν επί σειρά ετών ως «αδιαίρετο δίδυμο» με κοινή γραμμή, πρόσφατα άρχισαν να εμφανίζονται οι πρώτες ιδεολογικές αποκλίσεις, κυρίως στην οικονομική πολιτική.

Από τη μία η Μαρίν Λεπέν φαίνεται να παραμένει πιστή σε μια πιο λαϊκιστική ατζέντα, δεσμευόμενη να διατηρήσει το όριο συνταξιοδότησης στη Γαλλία στα 62 έτη ενώ ο Ζορντάν Μπαρντελά εμφανίζεται πιο πραγματιστής και ανοιχτός στην αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης.

«Η Λεπέν θέλει να ολοκληρώσει την ατζέντα του πατέρα της, δηλαδή να καταλάβει την εξουσία και να κυβερνήσει με τους δικούς της όρους», εξηγεί ο Φιλίπ Μαρλιέρ, καθηγητής Γαλλικής και Ευρωπαϊκής Πολιτικής στο University College του Λονδίνου (UCL). «Ο Μπαρντελά, αντίθετα, εμφανίζεται πιο πρόθυμος να οικοδομήσει μια ευρύτερη συμμαχία με την παραδοσιακή δεξιά».

Το επόμενο βήμα

Εάν η σημερινή απόφαση του Εφετείου είναι καταδικαστική, η Λεπέν δεν θα έχει εξαντλήσει όλα τα νομικά της όπλα, καθώς διατηρεί το δικαίωμα ύστατης προσφυγής στο Ακυρωτικό Δικαστήριο (Cour de Cassation), το ανώτατο δικαστικό όργανο της Γαλλίας.

Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν οι ανώτατοι δικαστές θα αναστείλουν την εκτέλεση της ποινής (και της απαγόρευσης) εν αναμονή της τελικής τους κρίσης.

Το Ακυρωτικό Δικαστήριο έχει ήδη διαμηνύσει πως, αν του ζητηθεί να εξετάσει την υπόθεση, θα καταβάλει κάθε προσπάθεια να εκδώσει την τελική του απόφαση πριν από τις κάλπες του 2027, ώστε να μην υπάρχει καμία θεσμική εκκρεμότητα που θα μπορούσε να τινάξει τις εκλογές στον αέρα.