ΙΕΛΚΑ: Το 8,9% κέρδος που αποδίδουν οι καταναλωτές στα σούπερ μάρκετ
Διαβάζεται σε 7'
Τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ καταγράφουν απόσταση ανάμεσα στην αντίληψη των καταναλωτών για την κερδοφορία των αλυσίδων και στα πραγματικά μεγέθη. Την ίδια στιγμή, τα νοικοκυριά ζητούν χαμηλότερες καθημερινές τιμές, περισσότερες προσφορές και μεγαλύτερη διαφάνεια.
- 18 Νοεμβρίου 2026 23:29
Οι καταναλωτές εκτιμούν ότι το καθαρό περιθώριο κέρδους των σούπερ μάρκετ φτάνει το 8,9%, ενώ το πραγματικό ποσοστό ανέρχεται σε 1,39%, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το ΙΕΛΚΑ. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 1.500 ατόμων και προβλέπεται να επαναλαμβάνεται περιοδικά, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους.
Παράλληλα, το 56% θεωρεί δικαιολογημένη μια αύξηση τιμής όταν αυξάνεται το κόστος παραγωγής. Ωστόσο, όταν ερωτάται ποιες αλλαγές θα ήθελε να δει στον τρόπο λειτουργίας των σούπερ μάρκετ, το 69% επιλέγει τις χαμηλότερες καθημερινές τιμές.
Η εικόνα αποτυπώνει την πίεση στα νοικοκυριά, αλλά και την πρόκληση για τον κλάδο να ανταποκριθεί στις προσδοκίες για πιο προσιτές αγορές.
Η αντίληψη για τα κέρδη των σούπερ μάρκετ
Το 8,9% που αποδίδουν οι καταναλωτές στα σούπερ μάρκετ είναι πάνω από έξι φορές υψηλότερο από το πραγματικό καθαρό περιθώριο κέρδους, το οποίο διαμορφώνεται στο 1,39%. Ως «λογικό» περιθώριο κέρδους για ένα σούπερ μάρκετ, οι ερωτώμενοι αναφέρουν κατά μέσο όρο το 5,1%.
Η συχνότερη εκτίμηση, από το 38,5%, βρίσκεται στην περιοχή του 3%-5%. Ποσοστό 18,9% θεωρεί εύλογο περιθώριο 6%-7%, ενώ 18,1% επιλέγει το 1%-2%. Στο 16,8% ανέρχεται το ποσοστό όσων θεωρούν λογικό περιθώριο 8%-10% και στο 7,6% εκείνων που το τοποθετούν πάνω από 10%.
Το κόστος παραγωγής και η ενέργεια ως αιτίες ανατιμήσεων
Η αύξηση του κόστους παραγωγής είναι ο βασικός λόγος που καθιστά, κατά την άποψη των καταναλωτών, δικαιολογημένη μια αύξηση τιμής. Την επιλέγει το 56%, ενώ το 39% αναγνωρίζει ως σχετικό παράγοντα την αύξηση του ενεργειακού κόστους. Μικρότερα ποσοστά συνδέουν την ανατίμηση με τη βελτίωση της ποιότητας (26%) ή με την αύξηση του μισθολογικού κόστους (14%). Το 15% απαντά ότι καμία αύξηση δεν είναι δικαιολογημένη.
Η αναγνώριση του κόστους ως αιτίας ανατιμήσεων δεν μεταφράζεται, πάντως, σε αποδοχή της ακρίβειας. Οι χαμηλότερες καθημερινές τιμές αναδεικνύονται σταθερά ως πρώτη προτεραιότητα.
Χαμηλότερες τιμές, περισσότερες προσφορές και διαφάνεια
Στην ερώτηση για τις δύο αλλαγές που θα ήθελαν να δουν στον τρόπο λειτουργίας των σούπερ μάρκετ, το 69% επιλέγει τις χαμηλότερες καθημερινές τιμές. Ακολουθούν οι περισσότερες και μεγαλύτερες προσφορές, με 37%, και η μεγαλύτερη διαφάνεια στις τιμές, με 28%.
Ποσοστό 22% ζητά περισσότερα οικονομικά προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, ενώ το 19% επιλέγει την καλύτερη ποιότητα προϊόντων. Η καλύτερη εξυπηρέτηση συγκεντρώνει 6% και άλλες απαντήσεις 1%. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η πίεση στην τιμή παραμένει κυρίαρχη, αλλά οι προσδοκίες αφορούν επίσης τις προσφορές και τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι τιμές στα ράφια.
Οι πιθανοί συμβιβασμοί για χαμηλότερες τιμές
Οι χαμηλότερες τιμές ενδέχεται, σύμφωνα με τις απαντήσεις, να συνοδευτούν από αλλαγές στην προσφορά των καταστημάτων. Το 34% θα δεχόταν λιγότερες επώνυμες μάρκες, ενώ το 16% λιγότερες προσφορές και το 13% μικρότερη ποικιλία προϊόντων. Μόλις το 4% αναφέρει ως αποδεκτή επιλογή τις μικρότερες συσκευασίες.
Από την άλλη πλευρά, το 33% δηλώνει ότι δεν θα δεχόταν καμία αλλαγή. Οι απαντήσεις αναδεικνύουν τη δυσκολία εξισορρόπησης ανάμεσα στη μείωση των τιμών και στη διατήρηση της ποικιλίας και των επιλογών που οι καταναλωτές θεωρούν μέρος της αξίας του σούπερ μάρκετ.
Η αντίληψη για τις αυξήσεις των τελευταίων 12 μηνών
Οι καταναλωτές εκτιμούν ότι οι τιμές αυξήθηκαν περισσότερο από όσο δείχνουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ σε αρκετές κατηγορίες. Για το σύνολο των προϊόντων, η εκτίμησή τους είναι αύξηση 10,3%, έναντι 5% που καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ.
Μεγαλύτερη είναι η απόκλιση στα φρέσκα φρούτα και λαχανικά: οι καταναλωτές εκτιμούν αύξηση 8,6%, ενώ τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν μείωση 2,3%. Στα άλλα τρόφιμα η εκτίμηση είναι αύξηση 8,8%, έναντι 0,6% στην ΕΛΣΤΑΤ, ενώ στα φρέσκα κρέατα τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 10,9% και 7%.
Στα απορρυπαντικά, καθαριστικά και χαρτικά, οι καταναλωτές εκτιμούν αύξηση 7,4%, όταν η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει μείωση 1,7%. Αντίθετα, στα καύσιμα και στην ενέργεια οι καταναλωτικές εκτιμήσεις είναι χαμηλότερες από τις επίσημες: 12,5% έναντι 23,2% στα καύσιμα και 10,7% έναντι 15% στην ενέργεια.
Τα σούπερ μάρκετ ανάμεσα στους κλάδους με χαμηλή ικανοποίηση
Η αξιολόγηση των καταναλωτών για τη σχέση τιμής και υπηρεσιών εμφανίζεται χαμηλή σε πολλούς κλάδους. Τα σούπερ μάρκετ συγκεντρώνουν βαθμολογία 2,29, κοντά στο λιανικό εμπόριο (2,30), την εστίαση (2,43) και τα ξενοδοχεία (2,41).
Χαμηλότερες βαθμολογίες καταγράφονται στις τράπεζες (1,66), στα καύσιμα (1,57) και στην ενέργεια και τον ηλεκτρισμό (1,79). Η κατάταξη αποτυπώνει τη δυσαρέσκεια για τη σχέση τιμής και παρεχόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών σε διαφορετικούς κλάδους της οικονομίας.
Η ποικιλία και η ευκολία αγορών ως πλεονεκτήματα
Η πρόσβαση σε μεγάλη ποικιλία προϊόντων αναδεικνύεται ως το σημαντικότερο πλεονέκτημα των σύγχρονων σούπερ μάρκετ, με ποσοστό 35%. Ακολουθεί η πρόσβαση σε χαμηλότερες τιμές σε σχέση με άλλα κανάλια αγορών, με 26%, και η ευκολία και άνεση των αγορών, με 17%.
Η συμβολή στην απασχόληση συγκεντρώνει 7% και η διασφάλιση της ποιότητας των προϊόντων 6%, ενώ το 7% δεν εντοπίζει κάποιο συγκεκριμένο πλεονέκτημα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η αντιλαμβανόμενη αξία του κλάδου συνδέεται κυρίως με την πρακτικότητα, την ποικιλία και τη σύγκριση τιμών με άλλα κανάλια.
Σύγχρονος και ποιοτικός κλάδος, με μέτρια αξιολόγηση
Οι καταναλωτές αποδίδουν στον κλάδο θετικά χαρακτηριστικά, χωρίς οι περισσότερες αξιολογήσεις να συγκεντρώνουν πλειοψηφική υψηλή βαθμολογία. Το 30% χαρακτηρίζει τα σούπερ μάρκετ πολύ ή πάρα πολύ σύγχρονα και το 38% τα αξιολογεί ως μέτρια σύγχρονα. Για την ποιότητα, τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 23% και 41%, ενώ για την ανταγωνιστικότητα 24% και 31%.
Στην αξιοπιστία, το 15% δίνει πολύ ή πάρα πολύ υψηλή αξιολόγηση και το 35% μέτρια. Για την καινοτομία, τα ποσοστά είναι 16% και 30%, ενώ στην προσβασιμότητα 15% και 31%. Στον προσανατολισμό στον πελάτη, το 15% δίνει υψηλή αξιολόγηση και το 29% μέτρια. Χαμηλότερα κινούνται η δίκαιη σχέση ποιότητας-τιμής (10% υψηλή, 29% μέτρια) και η διαφάνεια (9% υψηλή, 27% μέτρια).
Η συνεισφορά στην οικονομία και η ενημέρωση των καταναλωτών
Η συμβολή των σούπερ μάρκετ στην απασχόληση συγκεντρώνει 29% συμφωνία, ενώ το 59% κρατά ουδέτερη στάση. Για την εξυπηρέτηση καταναλωτών σε όλες τις περιοχές της χώρας, συμφωνεί το 44% και ουδέτερο παραμένει το 43%.
Στη συμβολή στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, το 36% συμφωνεί και το 47% δηλώνει ουδέτερο. Για την προώθηση προϊόντων ελληνικών εταιρειών και παραγωγών, τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 27% και 54%. Η προστασία του περιβάλλοντος συγκεντρώνει χαμηλότερη συμφωνία, στο 13%, ενώ το 54% τηρεί ουδέτερη στάση.
Τι θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση τιμών
Σε περίπτωση μείωσης τιμών κατά 5%, το 38% θεωρεί πιθανότερη αιτία τα μέτρα της Πολιτείας ή της κυβέρνησης και το 36% τον ανταγωνισμό μεταξύ των αλυσίδων. Την πίεση των καταναλωτών επιλέγει το 27%, ενώ το 21% θεωρεί πιθανή τη μείωση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων.
Παράλληλα, το 23% απαντά ότι μια τέτοια μείωση δεν μπορεί να συμβεί, ενώ μόλις το 9% τη συνδέει με υποχώρηση του κόστους παραγωγής. Οι καταναλωτές αποδίδουν, επομένως, μεγαλύτερο ρόλο στις παρεμβάσεις της Πολιτείας και στον ανταγωνισμό παρά στη μείωση του κόστους, όταν αναζητούν εξήγηση για πιθανή αποκλιμάκωση των τιμών.