Πώς να προστατευτείτε από τους καπνούς και το τοξικό νέφος – Τι συστήνουν οι ειδικοί

Ανησυχία προκαλούν οι πυκνοί καπνοί και το τοξικό νέφος που προκλήθηκαν από τη φωτιά που ξέσπασε το πρωί της Πέμπτης (09/07) στον Ασπρόπυργο, λόγω των επικίνδυνων για την ανθρώπινη υγεία ουσιών και σωματιδίων που απελευθερώθηκαν στην ατμόσφαιρα.

Ο αριθμός των τραυματιών από τη φωτιά ανέρχεται στους έντεκα, ενώ τρεις εξ αυτών νοσηλεύονται διασωληνωμένοι.

Παράλληλα, υπάρχει φόβος για φορτηγό με δεξαμενή προπανίου που βρίσκεται κοντά στο σημείο της φωτιάς.

Καθώς η φωτιά εκδηλώθηκε σε επιχείρηση ανταλλακτικών, κάηκαν εκατοντάδες αντικείμενα, “πνίγοντας” την περιοχή στους μαύρους καπνούς και δημιουργώντας μια αποπνικτική ατμόσφαιρα.

Οι αρχές συνιστούν στους πολίτες να διατηρούν κλειστά τα παράθυρα και να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους, ιδιαίτερα όσοι ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, όπως ηλικιωμένοι, παιδιά και άτομα με αναπνευστικά προβλήματα, εξαιτίας της πιθανής τοξικότητας του καπνού.

Τι συστήνουν οι ειδικοί για πυκνούς καπνούς και τοξικό νέφος

Με αφορμή την μεγάλη φωτιά στο Ωραιόκαστρο προ ημερών, κατά τη διάρκεια της οποίες είχε δημιουργηθεί τοξικό νέφος, οι ειδικοί είχαν προχωρήσει σε οδηγίες και συστάσεις για προστασία της υγείας μας.

Ο καθηγητής Αναλυτικής Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκος Θωμαΐδης, είχε δηλώσει ότι από την καύση υλικών εργοστασίων (όπως πχ εργοστάσιο ανακύκλωσης) παράγονται χιλιάδες επικίνδυνες χημικές ουσίες και είχε εξηγήσει ότι στο νέφος περιλαμβάνονται ουσίες με ιδιαίτερα υψηλή τοξικότητα, ενώ ορισμένες χαρακτηρίζονται και καρκινογόνες.

«Η καύση τέτοιων υλικών παρέχει χιλιάδες ουσίες. Υπάρχουν κατηγορίες που χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα τοξικές και κάποιες καρκινογόνες», ανέφερε, σημειώνοντας ότι μεταξύ αυτών βρίσκονται πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες, διοξίνες, πτητικές οργανικές ενώσεις, μέταλλα και άλλες επικίνδυνες ουσίες.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα αιωρούμενα σωματίδια PM2.5, τα οποία είναι εισπνεόμενα και, όπως είπε, αποτελούν την πρώτη και σημαντικότερη επιβάρυνση για την υγεία.

Ο κ. Θωμαΐδης στάθηκε κυρίως στις ευπαθείς ομάδες και σε όσους αντιμετωπίζουν αναπνευστικά προβλήματα, τονίζοντας ότι δεν θα πρέπει να εκτίθενται στο νέφος.

«Οι άνθρωποι που έχουν σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα και γενικά οι ευπαθείς ομάδες δεν θα πρέπει να έρχονται καθόλου σε επαφή με τέτοια νέφη», υπογράμμισε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πολίτες στις περιοχές που επηρεάζονται θα πρέπει να παραμένουν σε κλειστούς χώρους, με κλειστά παράθυρα, ενώ ειδική προσοχή χρειάζεται και στη χρήση των κλιματιστικών.

Ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, Θοδωρής Βασιλακόπουλος, συνέστησε τη χρήση μάσκας για όσους βρίσκονται κοντά στις περιοχές όπου έχει αναπτυχθεί το τοξικό νέφος, σημειώνοντας ότι ιδανικά όλοι οι πολίτες στην πληγείσα ζώνη θα πρέπει να φορούν προστατευτική μάσκα μέχρι να καθαρίσει η ατμόσφαιρα.

Επισήμανε ότι ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται άτομα με αναπνευστικά και καρδιαγγειακά νοσήματα, τα οποία πρέπει να βρίσκονται σε επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό τους για πιθανή προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής. Παράλληλα τόνισε ότι συμπτώματα όπως βήχας, δύσπνοια και σφίξιμο στο στήθος δεν πρέπει να αγνοούνται, καθώς μπορεί να υποκρύπτουν υποκείμενα νοσήματα όπως άσθμα ή ΧΑΠ. Σε κάθε περίπτωση, συνέστησε παραμονή σε εσωτερικούς χώρους, χρήση κλιματιστικών σε λειτουργία ανακύκλωσης αέρα και μάσκες υψηλής προστασίας τύπου Ν95 για όσους χρειαστεί να κινηθούν εκτός σπιτιού.

Πώς πρέπει να λειτουργούν τα κλιματιστικά

Ο καθηγητής Νίκος Θωμαΐδης διευκρίνισε ότι τα κλιματιστικά θα πρέπει να λειτουργούν αποκλειστικά με ανακύκλωση του εσωτερικού αέρα και όχι με εισαγωγή αέρα από το εξωτερικό περιβάλλον.

Όπως εξήγησε, σε διαφορετική περίπτωση ο μολυσμένος αέρας μπορεί να περάσει μέσα στα σπίτια, αυξάνοντας την έκθεση των πολιτών στους ρύπους.

Ο σημείωσε ότι το νέφος δεν μένει στην περιοχή της Θεσσαλονίκης, αλλά μεταφέρεται μέσω της ατμόσφαιρας σε μεγάλες αποστάσεις.

Αναφερόμενος στις επιπτώσεις στην υγεία, ο καθηγητής εξήγησε ότι τα πρώτα σημάδια έκθεσης σε τέτοιου είδους νέφος είναι η έντονη οσμή και ο ερεθισμός.

Οδηγίες προστασίας για την εισπνοή καπνού από την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία

Σύμφωνα με την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία οι βασικές οδηγίες σε συνθήκες όπου η ατμόσφαιρα επιβαρύνεται από καπνό φωτιάς είναι:

• Άμεση απομάκρυνση από την εστία της φωτιάς.
• Πλήρης αποφυγή μετακινήσεων για τους ανθρώπους με σοβαρά υποκείμενα νοσήματα, τους ηλικιωμένους, τα παιδιά και τις εγκύους.
• Παραμονή όσο το δυνατόν σε κλειστούς χώρους με κλειστά παράθυρα και πόρτες. Η χρήση κλιματισμού ανακυκλώνει τον αέρα του δωματίου και ενθαρρύνεται σε συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος, με την προϋπόθεση ότι το δωμάτιο είναι και μπορεί να παραμείνει προστατευμένο από τον εξωτερικό αέρα. Σε διαφορετική περίπτωση προτείνεται η δημιουργία ενός προστατευμένου και κλιματιζόμενου δωματίου εντός της οικίας.

Παράλληλα, γίνεται ιδιαίτερος λόγος ώστε να αποφεύγονται οι δραστηριότητες οι οποίες επιδεινώνουν περισσότερο ποιότητα του εσωτερικού αέρα, και κυρίως το κάπνισμα. Συνεπώς συνιστάται να μην γίνεται χρήση κεριών για φωτισμό, μαγείρεμα σε ανοιχτή εστία, χρήση προϊόντων αεροζόλ και χρήση ηλεκτρικής σκούπας.

Επίσης, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία συστήνει:

• Αποφυγή άθλησης και σωματικής καταπόνησης.
• Εφ’ όσον η μετακίνηση κρίνεται απαραίτητη θα πρέπει να γίνεται χρήση μάσκας υψηλής αναπνευστικής προστασίας (FFP2 ή 3) με καλή εφαρμογή. Οι «χειρουργικές» ή υφασμάτινες μάσκες δεν προστατεύουν από την εισπνοή καπνού ή στάχτης. Οι μετακινήσεις θα πρέπει να γίνονται σε ώρες χαμηλότερου θερμικού φορτίου, π.χ το βράδυ.
• Για τους ασθενείς με άσθμα και ΧΑΠ, παθήσεις που κατεξοχήν επιδεινώνονται από την περιβαλλοντική επιβάρυνση, απαιτείται η αυστηρή τήρηση της φαρμακευτικής αγωγής.
• Ειδικά τις ημέρες με ιδιαίτερη επιβάρυνση της ατμόσφαιρας λόγω πυρκαγιών, οι πολίτες καλό θα ήταν να παρακολουθούν τις ανακοινώσεις των επίσημων φορέων για την ποιότητα του αέρα και να μην εμπιστεύονται μόνο την οσμή και την όρασή τους. Επίσης στο διαδίκτυο υπάρχουν δυναμικοί χάρτες με δεδομένα ατμοσφαιρικής ρύπανσης (κυρίως ΡΜ2.5) που ανανεώνονται σε πραγματικό χρόνο. Ενδεικτικά αναφέρονται η ιστοσελίδα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η ιστοσελίδα της ευρωπαϊκής πλατφόρμας μετρήσεων ποιότητας του αέρα, PurpleAir.

Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών: Οδηγίες για όσους βρίσκονται κοντά στις πυρκαγιές

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών εφιστά την προσοχή στους πολίτες και ειδικά σε όσους ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού που βρίσκονται κοντά σε περιοχές που έχουν πληγεί από πυρκαγιές.

Στην ομάδα υψηλού κινδύνου είναι οι χρόνιοι πάσχοντες και ειδικά ηλικιωμένοι, οι έγκυες, μικρά παιδιά και όσοι πάσχουν από αναπνευστικά και καρδιαγγειακά νοσήματα(άσθμα, ΧΑΠ κ.τ.λ.)

Αναπνευστικά προβλήματα

Αναπνευστικά προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν αμέσως με την εκδήλωση πυρκαγιάς, σε μικρή ή μεγάλη ακτίνα από το σημείο της φωτιάς, τα οποία μπορεί να επιμένουν ανάλογα με την κατάσταση της υγείας των πολιτών και των ατόμων που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες, και μπορεί να προκαλέσουν :

• Βήχα
• Δυσχέρεια στην αναπνοή, δύσπνοια
• Εκδήλωση ασθματικής κρίσης
• Τσούξιμο στα μάτια
• Κάψιμο στο λαιμό
• Ρινική καταρροή
• Πονοκεφάλους
• Κόπωση
• Πόνο στο στήθος
• Ταχυκαρδία

Τα μέτρα προφύλαξης

Ας δούμε ποια είναι τα μέτρα προφύλαξης που πρέπει να λάβουν οι πολίτες:

• Η απομάκρυνση από την περιοχή είναι το βασικό μέτρο και εάν κάποιος μένει κοντά στις πληγείσες περιοχές, καλό είναι να έχει κλειστά τα παράθυρα του σπιτιού του, έτσι ώστε να περιοριστεί η είσοδος του καπνού στους εσωτερικούς χώρους.
• Ανεξαρτήτως εάν κάποιος είναι χρόνιος ασθενής με αναπνευστικά προβλήματα είτε όχι, εάν παρουσιαστούν συμπτώματα, όπως δύσπνοια, έντονος βήχας και αυξημένα πτύελα ή και ζάλη, θα πρέπει άμεσα να επικοινωνήσει με το γιατρό του.
• Η αποφυγή των άσκοπων μετακινήσεων είναι ένα ακόμη σημαντικό προληπτικό μέτρο. Σε περίπτωση που αυτό δεν είναι εφικτό, η οποιαδήποτε μετακίνηση πρέπει να γίνεται με το αυτοκίνητο και κλειστά παράθυρα, ενώ ο κλιματισμός πρέπει να βρίσκεται στην επιλογή της εσωτερικής ανακύκλωσης αέρα.
• Απαραίτητη είναι η χρήση μάσκας για την προστασία από το τοξικό μείγμα σωματιδίων και αερίων, το οποίο είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο.

Παράλληλα, χρειάζεται να υπάρχει συνεχής ενυδάτωση του οργανισμού με νερό. Εάν κάποιος χρειαστεί να βρεθεί σε μέτωπο πυρκαγιάς για να προσφέρει βοήθεια θα πρέπει να φροντίζει να έχει πρόσβαση σε νερό, να υγραίνει τα μάτια, τη μύτη και το στόμα του τακτικά.

Γενικές Οδηγίες

Κατά τη διάρκεια εκδήλωσης καπνού από τις πυρκαγιές:

• Παρακολουθείτε τις δημόσιες ανακοινώσεις και αναρτήσεις για την ποιότητα του αέρα.
• Αν παραμένετε στο σπίτι, αποφύγετε το μαγείρεμα, γιατί το τηγάνισμα ή η ψηστιέρα μπορεί να επιδεινώσουν τη ρύπανση του εσωτερικού αέρα. .Αγοράστε έτοιμα τρόφιμα ή κονσέρβες ώστε να μην χρειαστεί να μαγειρέψετε.
• Ακολουθήστε τις οδηγίες σχετικά με την δραστηριότητα σε εξωτερικούς χώρους ή την άθληση, και ιδιαιτέρα τις οδηγίες για τις ευαίσθητες ομάδες, όσο μακριά κι αν βρίσκεστε από τις εστίες της φωτιάς.
• Ακολουθήστε τις συμβουλές του γιατρού σας σχετικά με την διαχείριση του άσθματος αν πάσχετε από άσθμα.
• Εάν αντιμετωπίζετε δυσκολία στην αναπνοή ή άλλα συμπτώματα που επιμένουν χωρίς βελτίωση, αποφασίστε έγκαιρα να εκκενώσετε το σπίτι σας, χωρίς να βασίζεστε στις επίσημες οδηγίες για εκκένωση που εκδίδονται για τα σπίτια των σημείων και περιοχών που απειλούνται από το πύρινο μέτωπο.

Μετά από την πυρκαγιά

Ο καπνός μπορεί να παραμείνει στην ατμόσφαιρα για αρκετές ημέρες μετά την εκδήλωση πυρκαγιάς, συνεπώς συνεχίστε να ενημερώνεστε για την ποιότητα του αέρα στην περιοχή της κατοικίας σας ή όπου διαμένετε.

Μην επιστρέφετε στο σπίτι μέχρι να σας ανακοινωθεί ότι μπορείτε να το πράξετε με ασφάλεια.