“Σκηνοθετημένη προβοκάτσια” βλέπουν οι Τούρκοι πίσω από τη φυγάδευση του Τραμπ

Περισσότερες λεπτομέρειες βλέπουν το φως της δημοσιότητας για την κρυφή αλλαγή αεροσκάφους του Τραμπ κατά την αναχώρησή του από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία τον περασμένο μήνα, λόγω μιας πιθανής απειλής.

Σημειώνεται πως, η αποκάλυψη ήρθε μετά από δημοσιεύματα, σύμφωνα με τα οποία ο Τραμπ επιβιβάστηκε στις 8 Ιουλίου στο Air Force One, μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες, προτού μεταφερθεί σε στρατιωτικό αεροσκάφος με τη βοήθεια ενός οχήματος τροφοδοσίας.

Η αλλαγή της τελευταίας στιγμής προκάλεσε ερωτήματα σχετικά με το εάν όσοι παρέμειναν στο αεροσκάφος-δόλωμα τέθηκαν σε κίνδυνο. Ο Τραμπ, ωστόσο, υποστήριξε την Τρίτη ότι το στρατιωτικό αεροσκάφος στο οποίο επιβιβάστηκε βρισκόταν σε «μεγαλύτερο κίνδυνο».

Το Middle East Eye φέρνει στο φως μια παρασκηνιακή διαμάχη μυστικών υπηρεσιών που εκτυλίχθηκε στην τουρκική πρωτεύουσα. Τούρκοι αξιωματούχοι εκτιμούν πλέον πως η δραματική προειδοποίηση του Ισραήλ περί επικείμενου ιρανικού χτυπήματος κατά του Αμερικανού προέδρου δεν ήταν παρά ένα καλοστημένο τέχνασμα της κυβέρνησης Νετανιάχου, με στόχο να τορπιλίσει την ειρηνευτική συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν και τη διπλωματική προσέγγιση Ουάσινγκτον-Άγκυρας.

Το χρονικό

Ήταν γύρω στις 2 το μεσημέρι της 8ης Ιουλίου όταν έγινε αντιληπτό στους δημοσιογράφους ότι οι τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας ανέπτυσσαν εσπευσμένα πρόσθετες δυνάμεις στο αεροδρόμιο της Άγκυρας, όπου βρισκόταν σταθμευμένο το Air Force One, εκείνο που μετέφερε τον Ντόναλντ Τραμπ.

Η Άγκυρα βρισκόταν σε κατάσταση απόλυτου συναγερμού λόγω της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ. Δρόμοι και πεζοδρόμια είχαν αποκλειστεί, οι δημόσιοι υπάλληλοι είχαν λάβει άδεια και η πόλη θύμιζε έρημο τοπίο. Για τις ανάγκες των ηγετών, η στρατιωτική βάση Ετιμεσγούτ (επισήμως γνωστή ως αεροδρόμιο της Άγκυρας) είχε διαμορφωθεί κατάλληλα ώστε οι μετακινήσεις προς τον χώρο της συνόδου να διαρκούν μόλις 10 λεπτά.

Μέσα σε αυτό το κλίμα αυστηρότατων μέτρων ασφαλείας, Αμερικανοί αξιωματούχοι ενημέρωσαν εκτάκτως τους Τούρκους ομολόγους τους για μια απόρρητη αναφορά των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών: Το Ιράν ετοίμαζε χτύπημα κατά του Τραμπ.

Σύμφωνα με πηγές του Middle East Eye, το ισραηλινό σήμα προειδοποιούσε ότι μια μυστική ομάδα κρούσης της Τεχεράνης σχεδίαζε να χτυπήσει το ολοκαίνουργιο Air Force One, την ώρα που βρισκόταν κοντά στο αεροδρόμιο.

«Η εκτίμηση ήταν ότι οι Ιρανοί θα μπορούσαν να εκτοξεύσουν φορητούς αντιαεροπορικούς πυραύλους από ακτίνα ενός χιλιομέτρου», ανέφερε πρόσωπο με γνώση του περιστατικού.

Καθώς το συγκεκριμένο αεροδρόμιο περιβάλλεται από κατοικίες -ορισμένες σε απόσταση μόλις 500 μέτρων από τον διάδρομο προσγείωσης- οι τουρκικές αρχές ενέτειναν αμέσως τα μέτρα.

Την ίδια στιγμή, οι Μυστικές Υπηρεσίες των ΗΠΑ βρίσκονταν σε κατάσταση απόλυτου πανικού. Άλλαξε αμέσως το σημείο αναχώρησης του Τραμπ στο διεθνές αεροδρόμιο Εσένμπογκα, το οποίο διαθέτει μεγαλύτερη περίμετρο ασφαλείας, ενώ απέσυρε το νέο αεροσκάφος επαναφέροντας το παλαιότερο μοντέλο Air Force One, επειδή διέθετε ειδικά συστήματα αντιπυραυλικής αμυνας.

Η απειλή φάνηκε αρχικά πειστική στους Αμερικανούς, καθώς το Ιράν είχε κατηγορηθεί για δύο ακόμα απόπειρες στο παρελθόν: τη σύλληψη του Πακιστανού Ασίφ Μέρτσαντ τον Ιούλιο του 2024 και τις κατηγορίες κατά του Αφγανού Φαρχάντ Σακερί τον Νοέμβριο του ίδιου έτους, κατηγορίες που η Τεχεράνη αρνείται σταθερά.

Ο συναγερμός ήταν τόσο μεγάλος που, σύμφωνα με τη Washington Post, ο Τραμπ φυγαδεύτηκε μυστικά: αφού επιβιβάστηκε στο παλαιό Air Force One, μεταφέρθηκε κρυφά με όχημα τροφοδοσίας σε ένα συνοδευτικό αεροσκάφος τύπου C-32.

Τούρκος αξιωματούχος επιβεβαίωσε στο MEE ότι οι Αμερικανοί ζητούσαν πανικόβλητοι άδειες προσγείωσης της τελευταίας στιγμής, αφήνοντας στους Τούρκους την αίσθηση ότι κάτι περίεργο συνέβαινε.

Το πολιτικό παρασκήνιο και οι διπλωματικές ισορροπίες

Η ισραηλινή προειδοποίηση, ωστόσο, έφτασε στην πιο κρίσιμη καμπή των διαπραγματεύσεων. Ο Τραμπ βρισκόταν ένα βήμα πριν από μια ιστορική συμφωνία με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Στη συνάντησή του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωνε με αυτοπεποίθηση ότι ο πόλεμος είχε ουσιαστικά τελειώσει, εκφράζοντας την αισιοδοξία του για τις συνομιλίες.

Και φυσικά, κάτι τέτοιο θα έκανε πραγματικότητα τον χειρότερο εφιάλτη του Νετανιάχου, ο οποίος πίεζε για κλιμάκωση των στρατιωτικών πληγμάτων στις ιρανικές υποδομές και για νέο κύμα δολοφονιών Ιρανών αξιωματούχων.

“Ένα καλοστημένο ψέμα”

Σήμερα, Τούρκοι αναλυτές και αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η ισραηλινή αναφορά ήταν μια σκηνοθετημένη προβοκάτσια. Στόχος του Νετανιάχου ήταν να εμφανιστεί ως ο “σωτήρας” του Τραμπ, να καταστρέψει τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν και να τορπιλίσει την επαναπροσέγγιση Ουάσινγκτον-Άγκυρας.

Μία μόλις ημέρα πριν από το περιστατικό, ο Τραμπ είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ναάρει τις αμερικανικές κυρώσεις κατά της Τουρκίας για τους ρωσικούς S-400 και να ανάψει το «πράσινο φως» για την πώληση μαχητικών F-35 στην Άγκυρα, μια προοπτική που το Ισραήλ απορρίπτει κατηγορηματικά, θεωρώντας ότι ανατρέπει την ποιοτική στρατιωτική του υπεροχή στην περιοχή.

«Αντιμετωπίσαμε το σήμα με τη δέουσα σοβαρότητα, αλλά για εμάς ήταν ξεκάθαρο από την πρώτη στιγμή: δεν υπήρχε καμία περίπτωση να ευσταθεί αυτή η αναφορά», ανέφερε τουρκική πηγή.

Παρότι το Ιράν έχει εκτελέσει στο παρελθόν αντικαθεστωτικούς επί τουρκικού εδάφους, δεν έχει επιχειρήσει ποτέ μια τόσο σύνθετη στρατιωτική επιχείρηση. Η μεταφορά πυραύλων Manpads μέσα από εκατοντάδες σημεία ελέγχου στην αστακοποιημένη Άγκυρα θα ήταν πρακτικά αδύνατη.

Επιπλέον, μια τέτοια ενέργεια θα έφερνε την Τεχεράνη σε ευθεία ρήξη με την Τουρκία, τη στιγμή που η ιρανική ηγεσία ευχαριστούσε δημόσια την Άγκυρα επειδή δεν υποστήριξε τα αμερικανοϊσραηλινά σχέδια για υποκίνηση εξεγέρσεων στα δυτικά της χώρας.

Πηγή από τους τουρκικούς κύκλους ασφαλείας σχολίασε καυστικά στο MEE τη διαρροή της επιχείρησης έναν μήνα μετά: «Φαίνεται πως κάποιοι χρειάζονταν να κατασκευάσουν ήρωες για μια επίθεση που δεν έγινε ποτέ και που, κατά πάσα πιθανότητα, δεν σχεδιάστηκε ποτέ».