To EMΣΤ στους τελικούς του Ευρωπαϊκού Βραβείου Μουσείων

Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης ανακοινώνει με χαρά την παρουσία του στη βραχεία λίστα για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Μουσείων (Εuropean Art Museum Award), ένα βραβείο που θέτει στο επίκεντρο τον κοινωνικό ρόλο των μουσείων τέχνης και επιδιώκει να αναδείξει και να επιβραβεύσει κατεξοχήν καινοτόμες πρακτικές και νέες ιδέες και απονέμεται ετησίως από το European Museum Academy (Ευρωπαϊκή Ακαδημία Μουσείων).  Μαζί με το ΕΜΣΤ στη λίστα βρίσκονται διακεκριμένα ευρωπαϊκά μουσεία διεθνούς βεληνεκούς όπως το Rijksmuseum (Άμστερνταμ, Ολλανδία), το νέο Μουσείο Μετανάστευσης FENIX (Ρότερνταμ, Ολλανδία) και η Εθνική Πινακοθήκη της Σλοβενίας (Λιουμπλιάνα).  Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Μουσείων, ο φετινός διαγωνισμός διακρίθηκε για το ιδιαίτερα υψηλό επίπεδό του και η εννεαμελής κριτική επιτροπή ειδικών του μουσειακού χώρου από ολόκληρη την Ευρώπη ήρθε αντιμέτωπη με μια εξαιρετικά δύσκολη επιλογή προκειμένου να αναδείξει στη βραχεία λίστα μόλις έξι από τους «εξαιρετικούς υποψηφίους».

Σύμφωνα με τον Samuel Gallacher, Πρόεδρο της Κριτικής Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Βραβείου Μουσείων, η κριτική επιτροπή «αναζητά κάθε χρόνο μουσεία τέχνης που δεν περιορίζονται στο να μας εντυπωσιάσουν επιφανειακά, αλλά επιδιώκουν μια ουσιαστική και διαρκή σύνδεση με το κοινό τους. […] Ανεξάρτητα από το αν οι συλλογές τους περιλαμβάνουν ιστορικά έργα μεγάλων καλλιτεχνών, εκπροσώπων του Μοντερνισμού ή νέων, αναδυόμενων καλλιτεχνών, η επιμελητική πρακτική και των έξι μουσείων που συμπεριλήφθηκαν στη βραχεία λίστα αποτελεί πρότυπο αριστείας και διακρίνεται για την ουσιαστική της συνάφεια με τα ζητήματα που απασχολούν τη σύγχρονη κοινωνία – στοιχεία τα οποία είμαστε υπερήφανοι που αναγνωρίζουμε και προβάλλουμε μέσω του Art Museum Award».

Η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Μουσείων είναι ένα μη κερδοσκοπικό ίδρυμα που συστάθηκε για να εκπροσωπεί τα μουσεία σε διεθνές επίπεδο, να προάγει την έρευνα στη μουσειογραφία και τη μουσειολογία ως πολιτιστικές δραστηριότητες υψηλής αναγκαιότητας και κύρους, να ασκεί εποικοδομητική κριτική, να τροφοδοτεί τον διάλογο γύρω από νέες εκθέσεις και μουσεία, καθώς και να διαχέει τη μουσειολογική γνώση και τις νέες ιδέες μεταξύ των επαγγελματιών του κλάδου. Στόχος της είναι η στήριξη της δημιουργίας και ανάπτυξης νέων αλλά και παλαιότερων μουσείων ως φορέων κοινωνικής αλλαγής. Στον οργανισμό της εκπροσωπούνται επί του παρόντος σαράντα χώρες.

Με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Μουσείων, η ΕΑΜ επιχειρεί να αναδείξει τον κοινωνικό ρόλο των μουσείων τέχνης. Το βραβείο τιμά μουσειακά εγχειρήματα που εντάσσουν την τέχνη σε καινοτόμα, πρωτοποριακά και δημιουργικά πλαίσια, προκειμένου να προσεγγίσουν κριτικά σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα. Θεμελιώνεται, δε, πάνω σε δημοκρατικές και ανθρωπιστικές αξίες, συμπεριλαμβανομένων της κοινωνικής δικαιοσύνης, της συμμετοχικότητας, της συμπερίληψης, της ισότητας των φύλων, της φυλετικής δικαιοσύνης, της ενδυνάμωσης των κοινοτήτων, της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας. Σύμφωνα με την ΕΑΜ, οι αξίες αυτές οφείλουν να αποτελούν την κινητήριο δύναμη πίσω από τις νέες μουσειολογικές πρακτικές για τον 21ο αιώνα.
Σκοπός του Ευρωπαϊκού Βραβείου Μουσείων είναι η ανάδειξη νέων προτύπων και παραδειγμάτων που μπορούν να λειτουργήσουν ως πηγή έμπνευσης για τον κοινωνικό ρόλο των μουσείων τέχνης.

Ο νικητής του Ευρωπαϊκού Βραβείου Μουσείων 2026 πρόκειται να ανακοινωθεί στις 26 Σεπτεμβρίου 2026.

Την κριτική επιτροπή του Βραβείου αποτελούν οι: Bernhart Schwenk, Danièle Wagener, Delphine Munro, John Leighton, Karen Holdaway Grøn, Louisa Leventis, Samuel Gallacher (Πρόεδρος) και Tijana Palkovljević Bugarski.