Ένας στους τέσσερις πιλότους πετά εξαντλημένος – Πόσοι έχουν αποκοιμηθεί στο πιλοτήριο
Διαβάζεται σε 6'
Ένας στους τέσσερις πιλότους στην Ευρώπη συνεχίζει να πετά παρά την εξάντληση. Έρευνα σε σχεδόν 7.200 πιλότους καταγράφει στιγμές που αποκοιμήθηκαν μέσα στο πιλοτήριο και φόβο για πιθανές συνέπειες αν δηλώσουν ότι δεν είναι σε θέση να πετάξουν.
- 26 Οκτωβρίου 2026 17:03
Τρεις στους τέσσερις πιλότους αεροπορικών εταιρειών στην Ευρώπη έχουν αποκοιμηθεί έστω και για λίγο μέσα στο πιλοτήριο, ενώ σχεδόν ένας στους τέσσερις συνεχίζει συστηματικά να πετά παρότι είναι υπερβολικά κουρασμένος για να εργαστεί, σύμφωνα με νέα έκθεση.
Τα ευρήματα βασίζονται σε έρευνα της European Cockpit Association (ECA) σε σχεδόν 7.200 κυβερνήτες και συγκυβερνήτες. Οι πιλότοι αναφέρουν ότι ο χρόνος ανάπαυσης δεν επαρκεί, δέχονται πιέσεις για παράταση του ωραρίου εργασίας και νιώθουν φόβο ότι θα υποστούν συνέπειες εάν δηλώσουν πως δεν είναι σε κατάσταση να πετάξουν.
Σχεδόν ένας στους τέσσερις πιλότους, ποσοστό 24%, παραδέχθηκε ότι συνήθως συνεχίζει να πετά αντί να δηλώσει ακατάλληλος για υπηρεσία εξαιτίας της κόπωσης, ενώ ένα επιπλέον 16,8% δήλωσε ότι προτιμά να αναφέρει ασθένεια.
Η κόπωση ως κίνδυνος για την ασφάλεια των πτήσεων
Στην αεροπορία, η κόπωση μπορεί να οφείλεται στις πολλές ώρες υπηρεσίας, στην ανεπαρκή ανάπαυση, στα ακανόνιστα ωράρια και στις πτήσεις μεταξύ διαφορετικών ζωνών ώρας, οι οποίες διαταράσσουν τον φυσικό κύκλο ύπνου του οργανισμού. Πρόκειται για σοβαρό ζήτημα ασφάλειας, καθώς μπορεί να επηρεάσει την κρίση των πιλότων, να επιβραδύνει τις αντιδράσεις τους, να μειώσει την εγρήγορσή τους και να δυσχεράνει την αντιμετώπιση απρόβλεπτων καταστάσεων.
Βάσει των ευρωπαϊκών κανονισμών για την ασφάλεια των αερομεταφορών, οι αεροπορικές εταιρείες οφείλουν να διαθέτουν συστήματα για τον εντοπισμό, την παρακολούθηση και τη διαχείριση της κόπωσης των πληρωμάτων.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο, έδειξε ότι τα τρία τέταρτα των ερωτηθέντων είχαν βιώσει τουλάχιστον ένα επεισόδιο σύντομου ύπνου –ένα σύντομο και ακούσιο επεισόδιο ύπνου– ενώ χειρίζονταν αεροσκάφος κατά τις προηγούμενες τέσσερις εβδομάδες.
Οι πιλότοι που εργάζονται σε αεροπορικές εταιρείες με έδρα την Ιρλανδία και τη Μάλτα κατέγραψαν τα υψηλότερα ποσοστά περιστατικών σύντομου ύπνου. Περισσότεροι από ένας στους τρεις δήλωσαν ότι δεν ξεκουράζονται αρκετά ώστε να αποτρέπεται η συσσώρευση κόπωσης με την πάροδο του χρόνου.
Οι μισοί πέταξαν ενώ θεωρούσαν ότι δεν θα έπρεπε
Παρά τη μεγάλη έκταση του προβλήματος, μόλις ένας στους τρεις πιλότους δήλωσε ότι συνήθως αναφέρει πως δεν είναι σε θέση να εκτελέσει υπηρεσία όταν είναι κουρασμένος. Οι μισοί παραδέχθηκαν ότι κατά το τρίμηνο πριν από την έρευνα είχαν πραγματοποιήσει πτήση ενώ θα έπρεπε να είχαν δηλώσει ότι ήταν υπερβολικά κουρασμένοι για να πετάξουν.
Σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες ανέφεραν ότι φοβούνται τις συνέπειες από τη διοίκηση εάν δηλώσουν ακατάλληλοι για υπηρεσία λόγω κόπωσης, ενώ μόλις το 11,9% δήλωσε ότι εμπιστεύεται το σύστημα αναφοράς κόπωσης της εταιρείας του.
Ο Ίαν Χόλντερ, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας συμβούλων αεροπορικής ασφάλειας Baines Simmons, δήλωσε ότι τα αποτελέσματα καταδεικνύουν τις επίμονες διαφορές στον τρόπο με τον οποίο οι αεροπορικές εταιρείες και οι εθνικές αρχές διαχειρίζονται την κόπωση.
«Η έρευνα αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο οι Ευρωπαίοι πιλότοι βιώνουν στην πράξη τη διαχείριση του κινδύνου κόπωσης», ανέφερε.
Τόνισε ότι τα ευρήματα καταγράφουν τις προσωπικές εμπειρίες των πιλότων και δεν αποτελούν άμεση μέτρηση των επιπτώσεων στην αεροπορική ασφάλεια. Ωστόσο, σημείωσε ότι η επανάληψη αντίστοιχων αποτελεσμάτων επί τρία χρόνια αναδεικνύει τομείς που χρειάζονται παρέμβαση.
Ο Χόλντερ αναφέρθηκε στη Φινλανδία και την Ολλανδία ως παραδείγματα χωρών όπου έχει καταστεί εφικτή η δημιουργία ισχυρότερης κουλτούρας αναφοράς περιστατικών κόπωσης.
Πού καταγράφεται το μεγαλύτερο πρόβλημα
Οι πιλότοι που εργάζονται σε αεροπορικές εταιρείες με έδρα την Ιρλανδία και τη Μάλτα ήταν επίσης μεταξύ εκείνων που φοβούνται περισσότερο αντίποινα από τη διοίκηση και εμπιστεύονται λιγότερο τα συστήματα αναφοράς.
Το ποσοστό των πιλότων που δήλωσαν ότι συνεχίζουν να πετούν όταν είναι κουρασμένοι ήταν υψηλότερο στην Ισπανία, την Ιρλανδία και τη Γαλλία. Δύο στους πέντε πιλότους που εργάζονται σε αεροπορικές εταιρείες με έδρα την Ισπανία και ένας στους τρεις από εκείνους που εργάζονται σε εταιρείες με έδρα την Ιρλανδία και τη Γαλλία δήλωσαν ότι συνήθως πετούν παρά την κόπωση.
Το αντίστοιχο ποσοστό στους πιλότους αεροπορικών εταιρειών με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν μόλις ένας στους δέκα.
Μόνο το 15,6% των πιλότων που εργάζονται σε αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους θεωρεί ότι η εταιρεία του διαχειρίζεται σωστά τους κινδύνους που σχετίζονται με την κόπωση. Το ποσοστό φτάνει στο 18,6% στους φορείς ACMI ή wet lease, δηλαδή σε εταιρείες που παρέχουν σε άλλες αεροπορικές αεροσκάφη, πλήρωμα, συντήρηση και ασφάλιση.
Πίεση για παράταση του ωραρίου
Σχεδόν δύο στους πέντε πιλότους δήλωσαν ότι είχαν κάνει χρήση της λεγόμενης «διακριτικής ευχέρειας κυβερνήτη» τουλάχιστον μία φορά κατά τον μήνα πριν από την έρευνα. Πρόκειται για πρόβλεψη που επιτρέπει στους κυβερνήτες, σε εξαιρετικές περιστάσεις, να παρατείνουν το ωράριο εργασίας του πληρώματος ή να μειώσουν τον χρόνο ανάπαυσης.
Ωστόσο, σχεδόν το 70% εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο να αρνηθεί μια τέτοια παράταση της υπηρεσίας, γεγονός που υποδηλώνει ότι ένα μέτρο το οποίο προορίζεται για εξαιρετικές περιπτώσεις ενδέχεται στην πράξη να συνοδεύεται από σημαντικές πιέσεις προς τα πληρώματα.
Οι μεγαλύτερες ανησυχίες καταγράφηκαν μεταξύ των πιλότων αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους και εταιρειών wet lease, καθώς και μεταξύ όσων εργάζονται σε αεροπορικές εταιρείες καταχωρισμένες στην Ιρλανδία και τη Μάλτα.
«Δεν μπορούν οι πιλότοι να σηκώνουν μόνοι τους το βάρος της ασφάλειας»
Η κυβερνήτης Τάνια Χάρτερ, πρόεδρος της ECA, δήλωσε ότι οι αεροπορικές εταιρείες και οι ρυθμιστικές αρχές πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη, αντί να αφήνουν τους ίδιους τους πιλότους να διαχειρίζονται τους κινδύνους.
«Αυτό δεν μπορεί απλώς να βαραίνει μόνο εμάς, τους πιλότους, να πρέπει να το διαχειριστούμε ενώ βρισκόμαστε στο πιλοτήριο και να περιμένοτυν από εμάς να μεταφέρουμε τους επιβάτες με ασφάλεια στον προορισμό τους», δήλωσε.
Κάλεσε τον Οργανισμό Ασφάλειας της Αεροπορίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αυστηροποιήσει τους κανόνες για τη διαχείριση της κόπωσης και να διασφαλίσει ότι οι αεροπορικές εταιρείες τηρούν τις απαιτήσεις για αναφορές χωρίς τιμωρητικές συνέπειες και για σωστή χρήση της διακριτικής ευχέρειας του κυβερνήτη.
«Το να περιμένουμε άλλα τρία χρόνια για να διαπιστώσουμε ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει απλώς δεν αποτελεί επιλογή», δήλωσε η Χάρτερ.
«Τα προβλήματα έχουν εντοπιστεί, οι λύσεις υπάρχουν και εμείς, ως ευρωπαϊκή κοινότητα πιλότων, είμαστε έτοιμοι να συμβάλουμε. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι η πολιτική βούληση για να υπάρξει δράση».
