Έτσι θα εφαρμοστεί η Πατριωτική Εισφορά που εξάγγειλε ο Τσίπρας

Η περίφημη «Πατριωτική Εισφορά» που εξήγγειλε από την Θεσσαλονίκη ο Αλέξης Τσίπρας, αποτελεί -ίσως- την καρδιά του οικονομικού σχεδίου της ΕΛ.Α.Σ για την επόμενη 4ετία. Παράλληλα έναν βασικό άξονα στο τρόπο που το δεύτερο κόμμα των δημοσκοπήσεων απαντά στην κριτική που δέχεται σχετικά με το «που θα βρεθούν τα λεφτά» για το συνολικό πρόγραμμα που εξάγγειλε ύψους (τουλάχιστον) 7.39 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Στην σχετική ανακοίνωση που έκανε την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου ο Αλέξης Τσίπρας ξεκαθάρισε πως η εισφορά αυτή αφορά «το ισχυρότερο 1% των Ελλήνων». Αποσαφηνίζοντας έτσι ότι δεν σχετίζεται με γενικευμένη δέσμη φορολογικών μέτρων. Πιο συγκεκριμένα είπε ότι θα ανέλθει σε «ένα ευρώ τον χρόνο για κάθε εκατό ευρώ καθαρής περιουσίας, σε αντικατάσταση των άλλων γενικών επιβαρύνσεων πάνω στην ίδια περιουσία. Ένα τοις εκατό στο ισχυρότερο ένα τοις εκατό. Για το εκατό τοις εκατό της κοινωνίας».

Τι θα χρηματοδοτήσει

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Αλέξης Τσίπρας έχει παρουσιάσει αναλυτικά τους στόχους της νομοθετικής αυτής ρύθμισης που προτείνει ήδη από τον περασμένο Απρίλιο. Δηλαδή πριν καν την ίδρυση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης. Συγκεκριμένα μιλώντας στο Φόρουμ των Δελφών στις 23 Απριλίου είχε επισημάνει πως «η πατριωτική εισφορά δεν είναι ένας φόρος για να καλύψουμε τρύπες στον προϋπολογισμό. Είναι μια εθνική προσπάθεια για να χρηματοδοτήσουμε την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, την ανασύσταση του κοινωνικού κράτους και τη στήριξη της νέας γενιάς».

Μια διεθνής συζήτηση

Δεν είναι κρυφό ότι έμπνευση για την πρόταση αυτή που κατατέθηκε από την ΕΛ.Α.Σ αποτελεί η διεθνής συζήτηση που διεξάγεται σχετικά με τα ζητήματα της φορολόγησης του μεγάλου πλούτου. Ιδίως με βάση τις επεξεργασίες που έχουν καταθέσει οικονομολόγοι όπως ο Τομά Πικετί ή ο Γκάμπριελ Ζούκμαν ο οποίος έχει προτείνει σε διεθνές επίπεδο την θεσμοθέτηση ενός ελάχιστου φόρου στους δισεκατομμυριούχους ο οποίος και συζητήθηκε στην πρόσφατη ατζέντα των G20.

Τα έσοδα και οι προϋποθέσεις

Όσον αφορά την συγκεκριμένη «φορολογητέα ύλη» για την Ελλάδα βασίζεται στις εκτιμήσεις του World Inequality Database που για το 2024 εκτιμούσε ότι το 1% του πληθυσμού της χώρας διαθέτει το 24,2% του πλούτου, ο οποίος προσδιορίζεται περίπου στα 200 δισεκατομμύρια με την παράλληλη επισήμανση πως το ανώτερο 10% διαθέτει το 61% του πλούτου που προσδιορίζεται στα 500 περίπου δισεκατομμύρια. Με βάση αυτά τα δεδομένα η ΕΛ.Α.Σ καταλήγει στην εκτίμηση ότι τα δημόσια έσοδα που μπορούν να αντληθούν θα αγγίξουν τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ.

Από το οικονομικό επιτελείο της ΕΛ.Α.Σ επισημαίνεται πως «το 1% των πιο ισχυρών Ελλήνων θα καταβάλει για τη πατρίδα σε μόνιμη βάση το 1% της αξίας της περιουσίας του, υπό τη προϋπόθεση ότι δε θα καταβάλει άλλη εισφορά που θα αφορά τη περιουσία του και ότι το ποσό αυτό θα είναι ένα κλασματικό υποσύνολο από την απόδοση της αξιοποίησής της».

Ως προϋποθέσεις για την εφαρμογή του σχεδιασμού είναι «η ολοκλήρωση του περιουσιολογίου,  το ενιαίο μητρώο κινητής και ακίνητης περιουσίας κάθε φορολογουμένου, με αυτόματη άντληση από τις βάσεις του Δημοσίου,  η διασύνδεση με ταμειακά συστήματα, οι ηλεκτρονικές πληρωμές και τα ευρωπαϊκά μητρώα πραγματικών δικαιούχων,  όπως και η αυστηρή προστασία δεδομένων και αποκλειστική χρήση για φορολογικό έλεγχο».

Οι φάσεις της εφαρμογής

Αναλυτικά ο οδικός χάρτης της εφαρμογής της Πατριωτικής Εισφοράς έχει συνολική διάρκεια έως και 19 μηνών. Χωρίζεται, μάλιστα, σύμφωνα με το οικονομικό πρόγραμμα της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης σε 6 συγκεκριμένες φάσεις:

Φάση Α΄| Μήνες 1–5: Μελέτη & Χαρτογράφηση

Ανάθεση ειδικής μελέτης για την Ελλάδα στο EUTaxObservatory, με ρητή απαίτηση για εύρος σεναρίων εσόδων, όχι μία κεντρική εκτίμηση.

Χαρτογράφηση της πραγματικής κατανομής πλούτου και του αριθμού δυνητικών φορολογουμένων.

Καταγραφή της φορολογίας που ήδη καταβάλλουν οι υπόχρεοι.

Έναρξη χαρτογράφησης περιουσιολογίου και μητρώου πραγματικών δικαιούχων (beneficialownership) για συμμετοχές και περιουσιακά στοιχεία στην αλλοδαπή.

Φάση Β΄ | Μήνες 1–5 (παράλληλα ή με χρονική επέκταση 3 μηνών): Διόρθωση υφιστάμενης φορολογίας

Νομοθετικές παρεμβάσεις σε φορολογία, π.χ. φορολογία κληρονομιών/δωρεών, αντικειμενικών αξιών.

Κατάργηση/περιορισμός αδικαιολόγητων φοροαπαλλαγών.

Φάση Γ΄ | Μήνες 6–10 (έως μήνας 13 βάσει χρονικής επέκτασης): Τεχνικός σχεδιασμός του φόρου

Αναλυτική κατάρτιση περιουσιολογίου και μητρώου πραγματικών δικαιούχων (beneficialownership) για συμμετοχές και περιουσιακά στοιχεία στην αλλοδαπή.

Οριστικοποίηση ορίου εφαρμογής υψηλού πλούτου (υψηλό) και συντελεστή.

Κανόνες αποτίμησης μη εισηγμένων στοιχείων, γης, trusts.

Κανόνες anti-avoidance: μεταχείριση εταιρικών σχημάτων, trusts, offshore δομών.

Exittax και αναδρομική ισχύς περιουσιολογίου για αποφυγή αλλαγής έδρας.

Εξειδίκευση μηχανισμού καταβολής του φόρου σε μη άμεσα ρευστοποιήσιμες κινητές αξίες.

Μηχανισμός συμψηφισμού με ήδη καταβληθέντες φόρους.

Φάση Δ΄ | Μήνες 6–10(παράλληλα ή με επέκταση 3 μηνών): Διοικητική & πληροφοριακή υποδομή

Σύσταση εξειδικευμένης μονάδας μεγάλου κεφαλαίου στην ΑΑΔΕ, με επανενεργοποίηση και ενίσχυση του Σώματος Ορκωτών Εκτιμητών.

Πληροφοριακό σύστημα δηλώσεων περιουσίας και διασταυρώσεων.

Ενεργοποίηση συστηματικής διεθνούς ανταλλαγής πληροφοριών.

Φάση Ε΄ | Μήνες 10–12 (έως μήνας 18 βάσει χρονικών επεκτάσεων): Νομοθέτηση & δοκιμή

Ψήφιση του νόμου με ενσωματωμένη πιλοτική περίοδο και ρήτρα αξιολόγησης.

Dry-run: δοκιμαστικές δηλώσεις, αποτιμήσεις, διασταυρώσεις και υπολογισμός υποχρεώσεων σε δείγμα, χωρίς βεβαίωση φόρου.

Φάση ΣΤ΄ | Μήνας 13 (έως μήνας 19 βάσει χρονικών επεκτάσεων): Έναρξη πιλοτικής εφαρμογής

Πρώτο έτος πραγματικής διοικητικής λειτουργίας.