ΕΤΕ: Επενδύσεις και κατανάλωση κράτησαν την ανάπτυξη κοντά στο 2% στο β’ τρίμηνο

Το γεγονός πως η οικονομική δραστηριότητα στην Ελλάδα επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα στους κραδασμούς που δημιούργησε η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η οποία προκάλεσε νέες δυσλειτουργίες στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και σημαντική αύξηση των τιμών ενέργειας και του πληθωρισμού από τον Μάρτιο, τάση που κορυφώθηκε το 2ο τρίμηνο του 2026, επισημαίνει η Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας στη νεότερη έκθεσή της για την ελληνική οικονομία.

Σύμφωνα με την έκθεση, επενδύσεις και κατανάλωση αψήφησαν τις γεωπολιτικές αναταραχές και την επιτάχυνση του πληθωρισμού, διατηρώντας την οικονομία σε τροχιά ανάπτυξης κοντά στο 2%, τόσο στο 2ο τρίμηνο όσο και για το σύνολο του έτους.

Όπως αναφέρεται, η αύξηση του ΑΕΠ σε σταθερές τιμές κυμάνθηκε στο 1,9% σε ετήσια βάση το 2ο τρίμηνο, υπεραποδίδοντας έναντι του μέσου όρου της ευρωζώνης (+1,2% ετησίως) για 20ό συνεχόμενο τρίμηνο. Η οικονομική δραστηριότητα όχι μόνο δεν αποδυναμώθηκε, αλλά αντιθέτως επιταχύνθηκε οριακά σε τριμηνιαία βάση, στο 0,3% το 2ο τρίμηνο του 2026 από 0,2% το 1ο τρίμηνο, παραμένοντας σε τροχιά συμβατή με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης πλησίον του 2,0% για το σύνολο του έτους.

Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου παρέμειναν, όπως αναμενόταν, ο βασικός πυλώνας ανάπτυξης το 1ο εξάμηνο του 2026, συνεισφέροντας 1,6 ποσοστιαίες μονάδες στην ετήσια αύξηση του ΑΕΠ την ίδια περίοδο. Συγκεκριμένα, ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου αυξήθηκε κατά 6,1% ετησίως (+2,2% σε τριμηνιαία βάση) το 2ο τρίμηνο του 2026, με τον λόγο επενδύσεων προς ΑΕΠ να διαμορφώνεται στο 18,7%, κοντά σε υψηλό 16 ετών.

Η αύξηση του Ακαθάριστου Σχηματισμού Παγίου Κεφαλαίου το 2ο τρίμηνο του 2026 τροφοδοτήθηκε κυρίως από τις επενδύσεις σε κατασκευές (+12,6% ετησίως), εξοπλισμό Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (+7,3%) και μηχανολογικό εξοπλισμό (+2,2%), αναδεικνύοντας την ευρεία βάση της επενδυτικής ανάκαμψης και τον κομβικό ρόλο κατηγοριών επενδύσεων με σημαντικό αντίκτυπο στην παραγωγικότητα.

Ο μεγάλος αριθμός και η κλίμακα σημαντικών επενδυτικών έργων σε εξέλιξη, οι ευνοϊκές χρηματοδοτικές συνθήκες και οι επιταχυνόμενες εκταμιεύσεις πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) προοιωνίζουν συνέχιση της εν λόγω δυναμικής και το 2ο εξάμηνο, καθώς επίσης και το επόμενο έτος.

Η επιτάχυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης (+1,7% ετησίως από +0,2% το 1ο τρίμηνο) εξέπληξε θετικά, σε μία περίοδο όπου ο πληθωρισμός, βάσει του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, επιταχύνθηκε στο 5,0% ετησίως το 2ο τρίμηνο του 2026, από 3,0% το 1ο τρίμηνο, και η καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχώρησε σε χαμηλό 4 ετών.

Η παρατηρούμενη ανθεκτικότητα αποδίδεται στη συνεχιζόμενη, αν και ήπια, αύξηση του συνολικού πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, η οποία εκτιμάται σε περίπου 0,5% ετησίως το 1ο εξάμηνο, στη βελτίωση των συνθηκών στην αγορά εργασίας μετά το αδύναμο δίμηνο Μαρτίου-Απριλίου και στην αυξημένη καθαρή ροή τραπεζικής χρηματοδότησης προς τα νοικοκυριά, η οποία ανήλθε σε €0,3 δισ. το 2ο τρίμηνο του 2026, από €0,1 δισ. το 1ο τρίμηνο.

Παρά την αξιοσημείωτη αύξηση των εξαγωγών αγαθών (+6,6% ετησίως), οι καθαρές εξαγωγές είχαν αρνητική συνεισφορά 0,8 π.μ. στην ετήσια μεταβολή του ΑΕΠ, λόγω επιτάχυνσης των συνολικών εισαγωγών (+3,7% ετησίως), αλλά και κάμψης των εξαγωγών υπηρεσιών που οδήγησε σε ηπιότερη αύξηση των συνολικών εξαγωγών (+2,2% ετησίως).

Οι εξαγωγές αγαθών υποστηρίχθηκαν τόσο από την άνοδο των εξαγωγών ενεργειακών προϊόντων όσο και από την ανθεκτικότητα των εξαγωγών αγαθών εκτός καυσίμων (+24,6% και +5,7% ετησίως, αντίστοιχα, σε σταθερές τιμές το 2ο τρίμηνο του 2026).

Στον αντίποδα, οι εξαγωγές υπηρεσιών υποχώρησαν κατά 1,7% ετησίως, σε πραγματικούς όρους, αντανακλώντας κυρίως την κάμψη του όγκου των θαλάσσιων μεταφορών, εν μέσω κλιμακούμενου κόστους ναύλων και καυσίμων, καθώς και εμποδίων στην ομαλή λειτουργία βασικών θαλάσσιων μεταφορικών οδών.

Επιπροσθέτως, η αισθητή επιβράδυνση στην αύξηση των τουριστικών εισπράξεων τον Ιούνιο (1,2% ετησίως έναντι 25,8% την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου) αποδυνάμωσε τη συνολική επίδοση του 2ου τριμήνου, με τις ταξιδιωτικές εισπράξεις να αυξάνονται κατά 5,7% ετησίως σε τρέχουσες τιμές και κατά 0,7% σε αποπληθωρισμένους όρους βάσει ΔΤΚ.

Η αύξηση των εισαγωγών αποδίδεται εν μέρει και στην τάση αναπλήρωσης των αποθεμάτων από πολύ χαμηλό επίπεδο τα προηγούμενα τρίμηνα. Η παρατηρούμενη συσσώρευση αποθεμάτων συνεισέφερε περίπου 0,4 π.μ. στην ετήσια αύξηση του ΑΕΠ το 2ο τρίμηνο, μετά από έντονα αρνητικές επιδράσεις -0,8 π.μ. το 1ο τρίμηνο του 2026 και -1,8 π.μ. στο σύνολο του 2025.

Μετά την καλύτερη από το αναμενόμενο επίδοση του 2ου τριμήνου, οι προοπτικές για την πορεία του ΑΕΠ στο σύνολο του έτους έχουν αναθεωρηθεί ανοδικά, υπό την προϋπόθεση έγκαιρης υποχώρησης της νέας έξαρσης της ενεργειακής αβεβαιότητας.

Παράλληλα, οι διαθέσιμοι μηνιαίοι δείκτες για την επιχειρηματική δραστηριότητα σε κλαδικό επίπεδο, αλλά και η καταναλωτική εμπιστοσύνη, παρέμειναν σταθεροί ή και βελτιωμένοι το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου.

Αν και οι πρόδρομοι δείκτες για τον τουρισμό και τη ναυτιλία συνεχίζουν να σηματοδοτούν ανθεκτική δραστηριότητα βραχυπρόθεσμα, η επιβράδυνση στα τουριστικά και ναυτιλιακά έσοδα, ιδίως σε πραγματικούς όρους, προδιαγράφει μια σχετικά συγκρατημένη συμβολή των εξαγωγών υπηρεσιών στην αύξηση του ΑΕΠ και κατά το 3ο τρίμηνο του 2026.

Η εν λόγω επίδραση αναμένεται να αμβλυνθεί από την επέκταση της τουριστικής περιόδου, που εκτιμάται ότι θα ισχυροποιήσει περαιτέρω την επίδοση του Σεπτεμβρίου αλλά και του 4ου τριμήνου του έτους.

Η οικονομική δραστηριότητα κατά το 2ο εξάμηνο του 2026 θα λάβει πρόσθετη ώθηση από τις πιο υποστηρικτικές δημοσιονομικές και χρηματοοικονομικές συνθήκες.

Συγκεκριμένα, προβλέπεται σημαντική ενίσχυση τόσο της χρηματοπιστωτικής όσο και της δημοσιονομικής «ώθησης» το 2ο εξάμηνο, λόγω επιτάχυνσης του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) και των εκταμιεύσεων από το ΤΑΑ, υλοποίησης νέων μέτρων που εισήχθησαν το τρέχον έτος και δεν περιλαμβάνονταν στον Κρατικό Προϋπολογισμό, τα οποία αντιστοιχούν σε 0,5% του ΑΕΠ, εκτός των ενεργειακών επιδοτήσεων, και αυξημένων εκταμιεύσεων τραπεζικών δανείων.

Μετά την αξιοσημείωτη επίδοση του 2ου τριμήνου, οι αναπτυξιακές προοπτικές για ολόκληρο το έτος ισχυροποιούνται επίσης, υπό την προϋπόθεση ότι η τρέχουσα έξαρση της ενεργειακής αβεβαιότητας θα υποχωρήσει σύντομα.

Τα διαθέσιμα μακροοικονομικά δεδομένα για το 3ο τρίμηνο του 2026 εξακολουθούν να συνάδουν με σταθερή τροχιά ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, το υπόδειγμα βραχυπρόθεσμης πρόβλεψης της πορείας του ΑΕΠ (GDP-Nowcasting) της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της ΕΤΕ, που αξιοποιεί πληροφόρηση από τους διαθέσιμους δείκτες οικονομικής δραστηριότητας για την περίοδο Ιουλίου-Αυγούστου, υποδεικνύει επιταχυνόμενη αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,7% σε τριμηνιαία βάση, που αντιστοιχεί σε αύξηση 2,0% ετησίως το 3ο τρίμηνο.

Συνεκτιμώντας τις ανωτέρω τάσεις, η πρόβλεψη για τον ετήσιο ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης αναθεωρείται ανοδικά στο 1,9% για το σύνολο του 2026, από 1,7% προηγουμένως.

Το αναθεωρημένο βασικό σενάριο προϋποθέτει ταχεία μείωση της ενεργειακής αβεβαιότητας, μετά τη σοβαρή επιδείνωση που σημειώθηκε από τα τέλη Αυγούστου, και αποφυγή σοβαρών δευτερογενών πληθωριστικών επιδράσεων.