Τέμπη: Τι είδε η Επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου στην Ελλάδα – Το κρίσιμο ερώτημα για το ETCS

Σχεδόν τρεισήμισι χρόνια μετά την τραγωδία των Τεμπών, το κρίσιμο ερώτημα για το αν τα συστήματα ασφαλείας του ελληνικού σιδηροδρόμου λειτουργούν στην πράξη παραμένει ανοιχτό. Η Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μετά την τριήμερη αποστολή της στην Ελλάδα, κατέγραψε, όπως είπε, «πρόοδο αλλά και σημαντικές εκκρεμότητες», με το ETCS να βρίσκεται στο επίκεντρο των προβληματισμών.

Η αποστολή πραγματοποιήθηκε μετά την αναφορά του 2024 που υπέβαλε ο Σύλλογος Πληγέντων του Δυστυχήματος των Τεμπών, με την οποία τέθηκαν ζητήματα σχετικά με τις μακροχρόνιες ελλείψεις στις υποδομές ασφαλείας των σιδηροδρόμων, αλλά και τους μηχανισμούς λογοδοσίας.

Κατά τη συνέντευξη Τύπου στην Αθήνα, η αντιπρόεδρος της Επιτροπής Αναφορών (PETI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Dolors Montserrat, εξέφρασε τα συλλυπητήριά της στις οικογένειες των θυμάτων, υπογραμμίζοντας ότι «τέτοια τραγικά γεγονότα δεν θα έπρεπε ποτέ να συμβαίνουν εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Όπως ανέφερε, βασικός στόχος της αποστολής είναι να διασφαλιστεί ότι λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε να αποτραπεί η επανάληψη αντίστοιχων ατυχημάτων στην Ελλάδα και την Ευρώπη.

Η ίδια ξεκαθάρισε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Επιτροπή Αναφορών δεν αποτελούν δικαστική αρχή και δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τα ελληνικά δικαστήρια.

Τελικά, τι γίνεται με το ETCS;

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο σύστημα ETCS, με την Dolors Montserrat να μεταφέρει την ενημέρωση που έλαβε η αντιπροσωπεία από τη ΡΑΣ (Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων).

Όπως ανέφερε, το σύστημα έχει εγκατασταθεί στον κεντρικό άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη, ωστόσο δεν έχει ακόμη τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία.

Μετά από διευκρινιστική ερώτηση για το αν το ETCS λειτουργεί ήδη στην πράξη, η αντιπρόεδρος της Επιτροπής Αναφορών σημείωσε ότι, σύμφωνα με τη ΡΑΣ, το σύστημα είναι 100% εγκατεστημένο και 75% λειτουργικό. «Για τον βασικό άξονα, η ΡΑΣ είπε ότι το 50% βρίσκεται ήδη σε λειτουργία. Λοιπόν, το 50% συν το 25% βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, όχι μόνο έχουν εγκατασταθεί, αλλά είναι εγκατεστημένα κατά 100% και λειτουργικά κατά 75%».

Θυμίζουμε πως το ζήτημα είχε τεθεί και σε σχετική επιτροπή της Βουλής, όταν η βουλεύτρια του ΠΑΣΟΚ, Μιλένα Αποστολάκη, είχε ρωτήσει τον διευθύνοντα σύμβουλο των Σιδηροδρόμων Ελλάδας, Χρήστο Παληό, όχι για το πού έχει τοποθετηθεί το σύστημα, αλλά για το πού λειτουργεί πραγματικά.

Ο κ. Παληός είχε αρχικά αναφέρει ότι το σύστημα «είναι εγκατεστημένο, λειτουργικό και αδειοδοτημένο» σε τμήματα του δικτύου. Μετά την επιμονή της ερώτησης για την πραγματική λειτουργία του, είχε απαντήσει:

«Δεν λειτουργεί σήμερα το ETCS».

Έτσι, παρότι είναι εγκατεστημένο στον κεντρικό άξονα, η κίνηση των συρμών φαίνεται πως στηρίζεται ακόμα στη συμβατική ευθύνη των εταιρειών και των μηχανοδηγών. Σύμφωνα με πληροφορίες, ορισμένοι φάκελοι πιστοποίησης έχουν επιστραφεί από τη ΡΑΣ στον ΟΣΕ λόγω παρατηρήσεων, με τις διορθώσεις να καθυστερούν επί μήνες, ενώ για λίγα τμήματα δεν έχουν καν κατατεθεί πλήρεις φάκελοι ή ακόμα και καθόλου.

Ανησυχίες για τις υποδομές και τον τόπο του δυστυχήματος

Η Montserrat ανέφερε ότι η αντιπροσωπεία αναγνώρισε «ανησυχίες» σχετικά με την κατάσταση της σιδηροδρομικής υποδομής κατά τον χρόνο του δυστυχήματος, αλλά και τη διαχείριση του τόπου του ατυχήματος αμέσως μετά.

«Τέτοια τραγικά δυστυχήματα δεν θα έπρεπε ποτέ να συμβαίνουν εντός της ΕΕ. Ζητούμε να χυθεί άπλετο φως και να αποδοθούν ευθύνες. Αναγνωρίζουμε τις σοβαρές ανησυχίες για την κατάσταση της υποδομής κατά το ατύχημα, αλλά και για τη διαχείριση του τόπου αμέσως μετά, η οποία βρίσκεται πλέον υπό δικαστικό έλεγχο».

Όπως σημείωσε, τα συγκεκριμένα ζητήματα βρίσκονται πλέον υπό δικαστική αξιολόγηση από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές.

Η ίδια υπογράμμισε ότι υπάρχει εμπιστοσύνη στην ανεξαρτησία της ελληνικής δικαιοσύνης και στην ικανότητά της να διερευνήσει τις συνθήκες και να αποδώσει τυχόν ευθύνες μέσω της δικαστικής διαδικασίας.

Στο περιθώριο της συνέντευξης, επισημάνθηκε πως με το νέο πλαίσιο του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, απαγορεύεται αυστηρά οποιαδήποτε παρέμβαση ή αλλοίωση στον τόπο ενός ατυχήματος χωρίς ρητή εντολή των δικαστικών αρχών και της αστυνομίας.

Οι συναντήσεις και οι επισκέψεις

Η αντιπροσωπεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συναντήθηκε με τους συγγενείς των θυμάτων και τον Σύλλογο Πληγέντων του Δυστυχήματος των Τεμπών, αλλά και με τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, εκπροσώπους της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου, τον περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα, τη διοίκηση του ΟΣΕ, τη Hellenic Train, συνδικαλιστικούς φορείς, τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) και τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ.

Παράλληλα, επισκέφθηκε το Κέντρο Ελέγχου Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας στη Λάρισα και το Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών, προκειμένου να εξετάσει από κοντά την εφαρμογή των μέτρων ασφαλείας και την κατάσταση των υποδομών.

Η τελική έκθεση σε 3-4 μήνες

Τα ευρήματα της αποστολής θα ενσωματωθούν στην τελική έκθεση της Επιτροπής Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία αναμένεται να παρουσιαστεί και να τεθεί προς ψήφιση μέσα στους επόμενους τρεις έως τέσσερις μήνες.

Σύμφωνα με τη Montserrat, το βασικό μήνυμα της έκθεσης θα είναι η ανάγκη για «ποτέ ξανά» μια αντίστοιχη τραγωδία, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.