ΠΩΣ ΕΞΕΛΙΧΘΗΚΕ ΤΟ ΙΡΛΑΝΔΙΑ – ΙΣΡΑΗΛ ΣΤΟ “ΝΤΕΡΜΠΙ ΤΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ”;

«Δεν παίζουμε με τη γενοκτονία, παίζουμε εναντίον της. Παίζουμε εναντίον του Ισραήλ, δεν παίζουμε μαζί του», τα λόγια του ισλανδού προπονητή της Εθνικής Ιρλανδίας, Χέιμιρ Χάλγκριμσον, ακούγονται επιθετικά, σαν να ρίχνουν λάδι στη φωτιά. Μπορεί και όντως να το κάνουν. 

Στην πραγματικότητα, όμως, δεν τα απεύθυνε προς τη διεθνή κοινότητα, αντίθετα μιλούσε στο εσωτερικό της χώρας που υπηρετεί ποδοσφαιρικά από το 2024 (πιο πριν είχε κάτσει στον πάγκο της δικής του πατρίδας, αλλά και του αντιπροσωπευτικού συγκροτήματος της Τζαμάικας). Γιατί, όπως έχουν δείξει δημοσκοπήσεις των τελευταίων μηνών, τουλάχιστον τα 2/3 των Ιρλανδών δε θέλουν η εθνική ομάδα της χώρας τους να αγωνιστεί εναντίον του Ισραήλ τις επόμενες δύο Κυριακές, 27/9 και 4/10, στο πλαίσιο των προγραμματισμένων αναμετρήσεων για τον τρίτο όμιλο της β’ κατηγορίας του UEFA Nations League. 

Ως παραδοσιακοί σύμμαχοι του παλαιστινιακού λαού κάλεσαν την ποδοσφαιρική ομοσπονδία της χώρας τους να μποϊκοτάρει τα ματς, πιέζοντας μάλιστα και την κυβέρνησή τους να πιέσει προς αυτήν την κατεύθυνση – μια κυβέρνηση που συνυπέγραψε την προσφυγή της Νότιας Αφρικής κατά του Ισραήλ στο Διεθνές Δικαστήριο, εξέδωσε πριν λίγους μήνες απαγόρευση εισόδου στη χώρα για δύο υπουργούς της κυβέρνησης Νετανιάχου (τους σκληρούς Μπεν Γκβιρ και Σμότριχ), ενώ έχει εκφράσει και την πρόθεσή της να περιορίσει στο ελάχιστο τις εμπορικές συναλλαγές με τους εποίκους στη Δυτική Όχθη. Η Ιρλανδία ήταν άλλωστε η μία από τις τρεις ευρωπαϊκές χώρες – μαζί με τη Νορβηγία και την Ισπανία – που αναγνώρισαν επίσημα το παλαιστινιακό κράτος το 2024, λίγους μήνες μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς την 7η Οκτωβρίου κι ενώ η σφαγή στη Γάζα βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη.

Η ποδοσφαιρική ομοσπονδία του Ισραήλ σήκωσε το γάντι. Κι απάντησε άμεσα στις δηλώσεις Χάλγκριμσον: «Έχουμε προσφέρει σε πολλά πεδία στην ανθρωπότητα, κερδίζοντας στην πορεία έναν εντυπωσιακό αριθμό βραβείων Νόμπελ. Δυστυχώς, δεν έχουμε βρει ακόμα θεραπεία για την βλακεία, την άγνοια και την υποκρισία που επιδεικνύει ο προπονητής της Εθνικής Ομάδας της Ιρλανδίας. Δεν παίζουμε με την άγνοια, την υποκρισία και την βλακεία, παίζουμε εναντίον του κόουτς που τις ενσαρκώνει», ήταν σε ανάλογο στυλ η σκληρή απάντηση …

…που ούτε αυτή αφέθηκε να πέσει κάτω. Ο ιρλανδός πρωθυπουργός, Μιχόλ Μάρτιν (του κεντροδεξιού κόμματος Φιάνα Φαλ), από τη Νέα Υόρκη που βρέθηκε για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ (εκεί που άδειασε η αίθουσα όταν ανέβηκε στο βήμα ο Νετανιάχου) σχολίασε με τη σειρά του την ανακοίνωση της ισραηλινής ΠΟ: «Είναι απαράδεκτες αυτές οι δηλώσεις. Πρέπει να αποσυρθούν. Το Ισραήλ δεν μπορεί να αρνείται αυτό που ξέρει και καταλαβαίνει όλος ο κόσμος».

Κι όλα αυτά μόλις λίγα 24ωρα πριν τα δύο ματς. 

Είναι η πρώτη φορά που οι δύο χώρες συναντιούνται μετά το 2005, σε αγώνες που μυρίζουν μπαρούτι ήδη από τον περασμένο Φεβρουάριο όταν έγινε η κλήρωση και σχηματίστηκαν οι όμιλοι. Γι’ αυτό κι αμφότεροι θα διεξαχθούν σε ουδέτερο έδαφος: το ματς με τυπικά γηπεδούχο το Ισράηλ θα γίνει στο Ντέμπρετσεν της Ουγγαρίας (στην οποία οι Ισραηλινοί έχουν βρει φιλόξενη έδρα εδώ και τρία χρόνια, ο Νετανιάχου έχει αποκαλέσει «ασφαλέστερη χώρα στην Ευρώπη» την πατρίδα του Βίκτωρ Όρμπαν), ενώ μια εβδομάδα μετά η Ιρλανδία θα είναι «γηπεδούχος» στην Μπάτσκα Τόπολα της Σερβίας. Στο να ηρεμήσει το έκρυθμο κλίμα είναι σίγουρο ότι καθόλου δε βοήθησε κι ο πανηγυρισμός του ισραηλινού Αμπού Φαρκί την Πέμπτη που μας πέρασε όταν ισοφάρισε προσωρινά την Αυστρία (τελικά το Ισραήλ έχασε με 3-1 εκτός έδρας κι ο σκόρερ αποβλήθηκε με δεύτερη κίτρινη λόγω του πανηγυρισμού του). 

 

Δεν είναι η πρώτη φορά που κάποιο ματς του Ισραήλ σηκώνει αυτή την κουβέντα, από την στιγμή που η UEFA δεν έχει επιβάλλει κυρώσεις. (Θυμίζουμε ότι για τον Μπένιαμιν Νετανιάχου έχει εκδοθεί ένταλμα σύλληψης  από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, ενώ ένα χρόνο πριν ειδική ανεξάρτητη επιτροπή του ΟΗΕ εξέδωσε πόρισμα σύμφωνα με το οποίο το κράτος του Ισραήλ έχει διαπράξει στη Γάζα τέσσερις από τις πέντε ενέργειες που στοιχειοθετούν τον όρο «γενοκτονία».) Λίγους μήνες πριν, σε χαμηλότερη ένταση, το μποϊκοτάζ συζητήθηκε και για το ματς του Ισραήλ κόντρα στη Νορβηγία. Τελικά, οι Νορβηγοί κατέβηκαν κανονικά και δεν σταμάτησαν πριν το σκορ φτάσει στο 5-0.

Πουθενά όμως η πίεση δεν είναι ανάλογη της Ιρλανδίας. Τον Νοέμβριο του 2025, το 93% των μελών της FAI (Ιρλανδική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία) ψήφισαν υπέρ της υποβολής επίσημου αιτήματος προς την UEFA «να σεβαστεί το καταστατικό της και να αποβάλλει το Ισραήλ από τις διεθνείς διοργανώσεις». Όταν έγινε η κλήρωση η FAI αρχικά ζήτησε να αλλάξει η έδρα (όπως κι έγινε) κι έπειτα να μην ξαναβρεθούν αντίπαλοι με το Ισράηλ, αίτημα που απορρίφθηκε από την UEFA επειδή «οι δύο χώρες δεν βρίσκονται σε απευθείας σύγκρουση».

Τελικά, τον περασμένο Ιούλιο όταν τα μέλη της FAI κλήθηκαν να αποφασίσουν για το μποϊκοτάζ, 75 ψήφισαν υπέρ του να κατέβουν στα παιχνίδια και 32 στο να απέχουν. Το σκεπτικό της πλειοψηφίας ήταν ότι οι ποινές που θα επέβαλε η UEFA θα μπορούσαν «να προκαλέσουν σημαντική και μόνιμη ζημιά στο ιρλανδικό ποδόσφαιρο». Κάτι που αμφισβητεί η άλλη πλευρά, φέρνοντας το παράδειγμα (ή και δεδικασμένο) της Λιθουανίας, της Λετονίας και της Εσθονίας που αρνήθηκαν να παίξουν κόντρα στη Λευκορωσία το 2024 και τιμωρήθηκαν γι’ αυτό με πρόστιμο 5000 ευρώ και ήττα στα χαρτιά με 3-0. 

Η θέση υπέρ του μποϊκοτάζ εκφράστηκε κι από 160 προσωπικότητες από τον χώρο των σπορ στην Ιρλανδία που σε επιστολή προς την εθνική τους ομάδα ζήτησαν να μην κατέβει στα παιχνίδια, προχώρησαν μάλιστα και σε συμβολική διαμαρτυρία στο ξενοδοχείο που συγκεντρώθηκε η αποστολή ενόψει των αγώνων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το φιλικό ματς της Ιρλανδίας με το Κατάρ στο Δουβλίνο τον περασμένο Μάιο διακόπηκε δύο φορές επειδή έπεσαν από την κερκίδα στον αγωνιστικό χώρο μπαλάκια του τένις με τα χρώματα της παλαιστινιακής σημαίας. 

 

Ο Πατ Φένλον, αθλητικός διευθυντής της ιρλανδικής Μποέμιανς, από τα κλαμπ με τόσο ξεκάθαρη στάση στο ζήτημα που οι νέες εμφανίσεις του είναι εμπνευσμένες από την παλαιστινιακή σημαία, χαρακτήρισε την απόφαση της FAI «ξεκάθαρη δειλία», προσθέτοντας ότι «δεν μπορούμε να βάζουμε στη ζυγαριά 20.000 δολοφονημένα παιδιά με μερικούς χαμένους βαθμούς ή κάποια χαμένα χρήματα». Επίσης, μόλις την περασμένη Τρίτη, η Διεθνής Αμνηστία εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία ανέφερε ότι «η UEFA διακινδυνεύει να αφήσει το ποδόσφαιρο να σφραγίσει το απαρτχάιντ» επιτρέποντας τη συμμετοχή του Ισραήλ στις διεθνείς διοργανώσεις. (Ένας εκπρόσωπος της Ισραηλινής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας απάντησε λέγοντας: «Η εμμονή τους με την ιδέα του Ισραήλ ως κράτους είναι ανίατη, όπως και η ανάγκη τους για προσοχή».)

Ενδεικτικό των διαστάσεων που έχει πάρει το ζήτημα είναι ότι η δημόσια ιρλανδική τηλεόραση θα μεταδώσει τα ματς χωρίς σχολιασμό, ρεπορτάζ αγωνιστικού χώρου και τηλεοπτικό πάνελ. Μέσα σε όλη αυτή τη συνθήκη, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει κάποια, έστω συμβολική, κίνηση διαμαρτυρίας των ιρλανδών παικτών. 

Είναι πάντα επικίνδυνο και ολισθηρό το έδαφος που δημιουργείται όταν τα σπορ, πόσο μάλλον ο βασιλιάς τους – το ποδόσφαιρο, μπλέκονται με το ποδόσφαιρο. Με την κατάσταση του κόσμου το 2026, κάτι τέτοιο όμως είναι μάλλον αναπόφευκτο. Ίσως δε και αναγκαίο…