ΑΓΟΡΑΣΑΜΕ ΕΠΤΑ ΦΟΡΕΣ ΠΙΟ ΑΚΡΙΒΑ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΑΝΤΑΡ DPS ΤΩΝ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΩΝ
Το NEWS 24/7 αποκαλύπτει αυθαιρεσίες στις τοποθετήσεις προϊσταμένων στην ΥΠΑ, παράκαμψη τεχνικών προδιαγραφών και επικίνδυνα κενά στην ασφάλεια του ελληνικού εναέριου χώρου.
Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας δεν είναι απλά μια υπηρεσία του ελληνικού δημοσίου.
Πρόκειται για τον αεροναυτιλιακό πάροχο της χώρας και τον φορέα λειτουργίας των κρατικών αερολιμένων. Δηλαδή, είναι υπεύθυνη για την ασφάλεια εκατομμυρίων επιβατών και χιλιάδων πτήσεων, καθημερινά.
Κάθε θέση ευθύνης που υπάρχει στο οργανόγραμμα της ΥΠΑ, μπορεί να επηρεάσει αυτήν την ασφάλεια.
Βλέπετε, στον αεροπορικό τομέα, τα ατυχήματα σπάνια οφείλονται σε ένα μόνο αίτιο.
Συχνά ξεκινούν από διοικητικές αποφάσεις που ελήφθησαν, χωρίς τους απαραίτητους ελέγχους.
Η τοποθέτηση λοιπόν, προϊσταμένων χωρίς διαφανή κριτήρια και μελέτη διαχείρισης αλλαγής συνιστά σοβαρή παράλειψη που εκθέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια των πτήσεων.
Αυτό αναφέρεται σε έγγραφα που εξασφάλισε το NEWS 24/7, με καταγγελίες υπαλλήλων της Υπηρεσίας και οργάνων της αεροναυτιλίας για παράτυπες τοποθετήσεις, που έχουν οδηγήσει σε κύμα διοικητικών και δικαστικών προσφυγών, οι οποίες εκθέτουν την ΥΠΑ σε σοβαρό νομικό και οικονομικό κίνδυνο.
Υπ’ όψιν: ακόμα δεν έχει τοποθετηθεί το σύστημα επικοινωνίας μεταξύ πιλότων και πύργων ελέγχου, προκειμένου να εξαφανιστεί ο κίνδυνος νέου μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών.
Η απουσία αυτής της αναβάθμισης, σε συνδυασμό με “την τοποθέτηση ανεπαρκώς εκπαιδευμένου προσωπικού σε καίριες θέσεις”, όπως καταγγέλλεται θέτει την αεροναυτιλία σε καθεστώς υψηλού κινδύνου.
Τι επιβάλλουν οι Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί και πώς αγνοήθηκαν
Στον Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2017/373, που ρυθμίζει τις απαιτήσεις για τους παρόχους υπηρεσιών αεροναυτιλίας, αναφέρεται πως επιβάλλεται η διασφάλιση ότι το προσωπικό σε θέσεις ευθύνης διαθέτει την απαραίτητη επάρκεια, εκπαίδευση και τεχνογνωσία.
Στο δε, Παράρτημα 19 του ICAO (Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας), η Διαχείριση Αλλαγής (Management of Change) εντάσσεται υποχρεωτικά στα Συστήματα Διαχείρισης Ασφάλειας (Safety Management System – SMS).
Άρα, κάθε σημαντική οργανωτική ή διοικητική μεταβολή «πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δυνητική πηγή κινδύνου και να αξιολογείται προκαταβολικά».
Παρ’ όλα αυτά, όπως καταγγέλλουν υπάλληλοι της ΥΠΑ σε μεμονωμένες και ομαδικές καταγγελίες, η Ομοσπονδία Συλλόγων Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας και οι Πανελλήνιοι Σύλλογοι Πτυχιούχων Οικονομικών Υπαλλήλων και Διοικητικών Υπαλλήλων της Yπηρεσίας, αυθαιρεσίες που έχουν γίνει, θέτουν σοβαρό θέμα ασφάλειας για όλους μας.
Οι λόγοι της αναδιοργάνωσης και ο νόμος
Όπως αναφέρει η πηγή του NEWS 24/7, όλα άρχισαν με την μετατροπή της ΥΠΑ σε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.). Έγινε με τον νόμο 5240/2025, όπου αναφέρονται ως λόγοι
- ο εκσυγχρονισμός της δομής, με νέο οργανωτικό σχήμα, σαφέστερους κανόνες λειτουργίας, διοικητική αυτοτέλεια και οργάνωση,
- η ευθυγράμμιση με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς -(ΕΕ) 2017/373 και (ΕΕ) 139/2014- και τα διεθνή πρότυπα του ICAO (Παράρτημα 19), για τις σύγχρονες διοικητικές δομές και εσωτερικά συστήματα διαχείρισης ασφαλείας και
- ο επανακαθορισμός των αρμοδιοτήτων του ΔΣ, του Διοικητή, των Υποδιοικητών και των προϊσταμένων των οργανικών μονάδων «ώστε ο φορέας να ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα στις επιχειρησιακές του ανάγκες».
Πάμε να δούμε, τώρα και τι έγινε, σύμφωνα με τις καταγγελίες.
Τοποθετήσεις «στο σκοτάδι» και διευθυντές χωρίς αντικείμενο
Όπως αναφέρουν τα έγγραφα με τις καταγγελίες, η “αναβάθμιση” και ο “εκσυγχρονισμός” της Υπηρεσίας έγιναν με σοβαρές διοικητικές στρεβλώσεις.
Για παράδειγμα, ενώ η εγκύκλιος του Υπουργείου Εσωτερικών ορίζει ότι για τις επιλογές πρέπει να συνεκτιμώνται τα ουσιαστικά προσόντα, η ποιότητα υπηρεσιακής δραστηριότητας, η γνώση του αντικειμένου και οι διοικητικές ικανότητες, καταγγέλλεται ότι δεν ακολουθήθηκε η διαφανής διαδικασία.
Με πιο απλά λόγια, τοποθετήθηκαν προϊστάμενοι χωρίς προκηρύξεις, αντικειμενικά ή μετρήσιμα κριτήρια και συγκριτική αξιολόγηση.
Αυτοί που έκαναν τις τοποθετήσεις λένε πως έγιναν σύμφωνα με το άρθρο 18 του ν. 4492/2017. Οι καταγγέλλοντες υποστηρίζουν ότι το συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο παραβιάστηκε.
Εν τω μεταξύ, οι τοποθετήσεις έγιναν πριν τη δημοσίευση της κανονιστικής πράξης (απόφαση Κ.Γ. 16654/2026, ΦΕΚ Β΄ 3598/18.06.2026) που καθόριζε τις αρμοδιότητες και τα περιγράμματα των θέσεων.
Υπάλληλοι δηλαδή, τοποθετήθηκαν σε θέσεις των οποίων το αντικείμενο δεν είχε ακόμη θεσμοθετηθεί, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις ένας υπάλληλος ανέλαβε ταυτόχρονα δύο ή και περισσότερες θέσεις ευθύνης.
Συν αυτών, οι αποφάσεις αυτές δεν αναρτήθηκαν εγκαίρως στο “Διαύγεια” ή την ιστοσελίδα της ΥΠΑ, παραβιάζοντας το άρθρο 11 (παρ.7) του νόμου 5240/2025.
Οι καταγγέλλοντες επισημαίνουν πως αντί της ευθυγράμμισης με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, έγινε παράβαση και ότι υπάλληλοι που μετατάχθηκαν “με σκοπό την κάλυψη οργανικών κενών σε υποστελεχομένες μονάδες”, εν τέλει βρέθηκαν σε γραφεία της Διοίκησης ή ανέλαβαν θέσεις ευθύνης “δίχως να διαθέτουν καμία αεροπορική εμπειρία”.
Για παράδειγμα, υπάλληλος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΔΕ) Διοικητικού, με καθήκοντα τη γραμματειακή υποστήριξη, διοικητικές εργασίες όπως η τήρηση πρωτοκόλλου και η αρχειοθέτηση, πήγε στο Τμήμα Προγραμματισμού και Συντονισμού.
Την ίδια ώρα, στελέχη με πολυετή πείρα περιθωριοποιήθηκαν ή έχασαν τις θέσεις τους.
Ο κίνδυνος για την ασφάλεια των πτήσεων
Τα έγγραφα που έχουμε στη διάθεση μας και τονίζουν την ανάγκη αυτεπάγγελτης παρέμβασης της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, καταστούν σαφές πως τα θέματα ασφαλείας στην ελληνική αεροναυτιλία είναι χειρότερα από ό,τι πιστεύαμε, μετά το black out στον FIR Aθηνών, τον περασμένο Γενάρη -όταν απομακρύνθηκε ο τότε διοικητής και η θέση αυτή παραμένει κενή.
Έκτοτε δεν έχει αλλάξει κάτι, επί της ουσίας (πχ είναι αμφίβολο αν έχουν φτάσει στην Ελλάδα όσα έχουμε αγοράσει, με την εγκατάσταση όλων να χρειάζεται 2 με τρία χρόνια, για να ολοκληρωθεί).
Τουναντίον διατηρείται η υποστελέχωση υπηρεσιών, ενώ παραιτήθηκαν τα περισσότερα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, που δεν συμφωνούσαν να “περάσουν” αμφιλεγόμενες προμήθειες.
Πώς αγοράσαμε επτά φορές πιο ακριβά το νέο σύστημα ραντάρ
Μια από τις συνέπειες όλων των παραπάνω, είναι ότι το κόστους προμήθειας του νέου συστήματος ραντάρ (Data Processing System -DPS), δηλαδή του κεντρικού πληροφοριακού συστήματος επεξεργασίας δεδομένων ραντάρ, που αποτελεί τη “ραχοκοκαλιά” του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας στον εναέριο χώρο των Αθηνών, έχει σχεδόν επταπλασιαστεί.
Για να μιλήσουμε με ακριβείς αριθμούς, που αναφέρονται στα έγγραφα, τα 26,9 εκατομμύρια ευρώ της αρχικής εκτίμησης έχουν γίνει 166,700.000 ευρώ, ενώ έχει αντικατασταθεί η αρμόδια επιτροπή διαπραγμάτευσης.
Εδώ να θυμίσουμε και ότι έχει διπλασιαστεί το κόστος των περιφερειακών ραντάρ (ραντάρ και σύστημα επεξεργασίας δεδομένων εναέριας κυκλοφορίας -λογισμικό TopSky), με τη διαδικασία να πέφτει επάνω και σε καταγγελία για καταστρατήγηση του ελεύθερου ανταγωνισμού της ΕΕ και απουσία ανοιχτού διεθνούς διαγωνισμού.
Πέρα από την οικονομική επιβάρυνση, τα έγγραφα αναδεικνύουν και μια σοβαρή διοικητική μεθόδευση: η αρμόδια Επιτροπή Διαπραγμάτευσης της ΥΠΑ εισηγήθηκε τη διακοπή των διαπραγματεύσεων με τον ανάδοχο, τεκμηριώνοντας ότι η υποβληθείσα προσφορά δεν κάλυπτε τις υποχρεωτικές τεχνικές προδιαγραφές που είχε θέσει η Υπηρεσία, για την ασφάλεια του συστήματος.
Αντί να ληφθεί υπόψη η εισήγηση της επιτροπής για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος και της ασφάλειας πτήσεων, η Διοίκηση της ΥΠΑ αντικατέστησε τα μέλη της επιτροπής που πρόβαλαν ενστάσεις, προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία.
Παρακάμφθηκαν έτσι, οι τεχνικές επιτροπές που ζητούσαν την τήρηση των προδιαγραφών -όπως στις τοποθετήσεις παρακάμφθηκαν τα αντικειμενικά κριτήρια.
Αντί επιλόγου, η πηγή μας τόνισε το εξής:
«Σε έναν φορέα που διαχειρίζεται διαγωνισμούς εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ και κρίσιμες τεχνολογικές υποδομές, η τοποθέτηση στελεχών χωρίς εμπειρία και χωρίς αξιολόγηση κινδύνου επιτείνει τη διοικητική και επιχειρησιακή ευαλωτότητα».
