Η Πολωνία απέκτησε ροζ locker για χάπια άμβλωσης, ως απάντηση στη σχεδόν καθολική απαγόρευση

Την αποκαλούν «την πρώτη θυρίδα παραλαβής χαπιών άμβλωσης στον κόσμο». Ακτιβίστριες και ακτιβιστές στην Πολωνία εγκαινίασαν έναν νέο τρόπο διανομής, στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης προσπάθειάς τους να παρακάμψουν τη σχεδόν καθολική απαγόρευση των αμβλώσεων στη χώρα.

Βαμμένο ροζ και πλαισιωμένο από κουρτίνες με σχέδιο ζέβρας, το «AbortOmat» των 22 θυρίδων στη Βαρσοβία επιτρέπει στις γυναίκες να έχουν γρήγορη και ανώνυμη πρόσβαση στα χάπια, χρησιμοποιώντας έναν εξαψήφιο κωδικό. Η υπηρεσία, σύμφωνα με τον Guardian, σχεδιάστηκε για όσες δεν μπορούν ή δεν θέλουν να περιμένουν ημέρες για την παράδοση μέσω ταχυδρομείου, λόγω παλίνδρομης κύησης ή επιπλοκών στην υγεία τους, ή για όσες ανησυχούν σχετικά με το να παραλάβουν τα χάπια στο σπίτι.

«Και γιατί όχι;» δήλωσε η Κίνγκα Γελίνσκα, διευθύντρια του ιδρύματος Women Help Women και συνιδρύτρια της Abortion Dream Team, των δύο οργανώσεων που βρίσκονται πίσω από την έναρξη της υπηρεσίας αυτή την εβδομάδα.

«Μπορείς να παραγγείλεις εσώρουχα, καλλυντικά, μάσκαρα, οτιδήποτε, και να τα παραλάβεις πρακτικά την ίδια ή την επόμενη ημέρα», είπε. «Γιατί όχι και χάπια άμβλωσης, όταν σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη για άμεση πρόσβαση;»

Η νέα αυτή πρωτοβουλία έρχεται έξι χρόνια αφότου πολίτες σε ολόκληρη την Πολωνία κατέβηκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν κατά της αυστηροποίησης της νομοθεσίας για τις αμβλώσεις, η οποία ήδη συγκαταλεγόταν στις αυστηρότερες της Ευρώπης, πυροδοτώντας τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις στη χώρα από την πτώση του κομμουνισμού.

Το 2023, οι κινητοποιήσεις θεωρήθηκε ότι συνέβαλαν στην άνοδο του Ντόναλντ Τουσκ στην εξουσία, μαζί με τις δεσμεύσεις του να αναμορφώσει τη σχετική νομοθεσία μέσα σε 100 ημέρες.

Έκτοτε έχει επικρατήσει πολιτική στασιμότητα, είπε η Γελίνσκα, επικαλούμενη δηλώσεις που έκανε πέρυσι ο Τουσκ, στις οποίες ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι «απλώς δεν υπάρχει πλειοψηφία» για την αλλαγή της νομοθεσίας ώστε να επιτρέπονται οι αμβλώσεις έως τη 12η εβδομάδα της εγκυμοσύνης. Αντί γι’ αυτό, ο Τουσκ άφησε να εννοηθεί ότι η κυβέρνησή του προτίθεται να ακολουθήσει διαφορετική προσέγγιση, λέγοντας στους δημοσιογράφους ότι δεν θα διώκει ποινικά όσους βοηθούν στη διευκόλυνση αμβλώσεων.

Παρότι η κατοχή ή η λήψη χαπιών άμβλωσης δεν απαγορεύεται στην Πολωνία, η παροχή των φαρμάκων ή η βοήθεια προς κάποιον για να τα προμηθευτεί θεωρείται ποινικό αδίκημα, που τιμωρείται με φυλάκιση έως και τριών ετών.

Η θυρίδα προσφέρει έναν νέο τρόπο αμφισβήτησης αυτών των περιορισμών, δήλωσε η Γελίνσκα. «Είναι κατά κάποιον τρόπο ένα μικρό “παραθυράκι” στον νόμο», είπε. «Ο νόμος αφορά την άμεση παράδοση σε κάποιον. Εδώ, λοιπόν, παρεμβάλλεται ένα μηχάνημα, γεγονός που καθιστά τη νομιμότητα της όλης διαδικασίας πολύ πιο ασαφή».

Η θυρίδα βρίσκεται μέσα στο κέντρο για τις αμβλώσεις που άνοιξε τον Μάρτιο του 2025 η Abortion Dream Team. Το κέντρο, που έχει χαρακτηριστεί ως το πρώτο του είδους του στη δημοκρατική Πολωνία, προσφέρει έναν ασφαλή χώρο όπου οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερωθούν για τις διαθέσιμες επιλογές άμβλωσης ή να λάβουν υποστήριξη κατά τη λήψη του χαπιού.

Το κέντρο, που βρίσκεται συμβολικά απέναντι από το πολωνικό κοινοβούλιο, έχει επιτρέψει στους ακτιβιστές να στρέψουν την προσοχή στη συνεχιζόμενη ανάγκη για πρόσβαση σε αμβλώσεις στην Πολωνία, ενώ παράλληλα παρέχει υπηρεσίες σε ένα ευρύ φάσμα ανθρώπων, δήλωσε η Γελίνσκα. «Ξεπέρασε τις προσδοκίες μας».

Ωστόσο, όπως είπε, ανέδειξε επίσης πόσο λίγοι από όσους βρίσκονται σε θέσεις εξουσίας είναι διατεθειμένοι να τους στηρίξουν. «Το μόνο πράγμα που μας εξέπληξε, και λέει πολλά για την πολιτική κατάσταση, είναι ότι γίνονται διαδηλώσεις μπροστά από το κέντρο, τρεις, μερικές φορές και τέσσερις φορές την εβδομάδα».

Αν και συνήθως συγκεντρώνονται λιγότερα από δώδεκα άτομα, οι διαδηλωτές χρησιμοποιούν τακτικά σειρήνες και βουβουζέλες για να κάνουν αισθητή την παρουσία τους, γεγονός που έχει προκαλέσει ανησυχία στους ακτιβιστές ότι τα επίπεδα θορύβου μπορεί τελικά να οδηγήσουν τους γείτονες να ζητήσουν τη μεταφορά του κέντρου. «Ούτε ο δήμος ούτε η αστυνομία έχουν αντιδράσει. Αυτό ήταν μεγάλη απογοήτευση για εμάς», δήλωσε η Γελίνσκα.

Όπως είπε, πρόκειται για μια ένδειξη του πόσο εγκαταλελειμμένες αισθάνονται ολοένα και περισσότερο αυτές οι οργανώσεις από τους πολιτικούς, παρότι πέρυσι περίπου 50.000 άνθρωποι στην Πολωνία επικοινώνησαν με το ευρύτερο δίκτυο οργανώσεων υπέρ του δικαιώματος στην επιλογή, ζητώντας βοήθεια.

«Νομίζω ότι στην Πολωνία η πρόσβαση στην άμβλωση δεν θα λυθεί μέσα από την πολιτική, αλλά από τις γυναίκες και τις κοινότητες», είπε. «Δεν μπορούμε να εμπιστευτούμε τα σώματά μας στους πολιτικούς».