Ισπανία: Και όμως, η ακροδεξιά κερδίζει τη νεολαία

Από τη στιγμή που ο Πέδρο Σάντσεθ προκήρυξη πρόωρες εκλογές στην Ισπανία (για τις 29 Νοεμβρίου), οι εταιρίες δημοσκοπήσεων της χώρας σήκωσαν μανίκια και έπιασαν δουλειά.

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες καταγραφές των ημερών δημοσίευσε την Τετάρτη η ισπανική εφημερίδα “Εl Pais” στην ηλεκτρονική της έκδοση και αφορά τις μετακινήσεις ψηφοφόρων σε σχέση με τις εκλογές του 2023 από τις οποίες προέκυψε κυβέρνηση συνεργασίας των Σοσιαλδημοκρατών του PSOE και της Αριστεράς του Sumar. (για την ιστορία το PSOE ήταν στη δεύτερη θέση μία μονάδα πίσω από το Λαϊκό Κόμμα και το Sumar στην τέταρτη, ελάχιστα πίσω από το ακροδεξιό Vox).

Ποια, λοιπόν, είναι η συμπεριφορά των ψηφοφόρων τον Οκτώβριο του 2026, τρία και πλέον χρόνια μετά τις προηγούμενες εκλογές; Σε κάθε περίπτωση, η βασική απάντηση είναι η εξής: Η ακροδεξιά θεριεύει. Αλλά αυτό δεν είναι το περισσότερο ανησυχητικό.

Το πλέον ανησυχητικό είναι ότι η άνοδος αυτής της ακροδεξιάς του Vox στις μετρήσεις (προφανώς και σ’ αυτή που φιλοξενεί η “El Pais”) στηρίζεται στους νέους. Υπάρχει μία ξεκάθαρη στροφή των νέων ψηφοφόρων προς τα δεξιά.

Όπως αναφέρει η ισπανική εφημερίδα, το Vox αυξάνει τη δύναμή του κατά 7-8 μονάδες μεταξύ των ψηφοφόρων ηλικίας 18 έως 24 ετών, στις οποίες είναι πρώτο κόμμα μαζί με το Λαϊκό Κόμμα, συγκεντρώνοντας 26% και ξεπερνώντας το κυβερνών PSOE του Πέδρο Σάντσεθ (22%). Είναι επίσης πρώτο κόμμα στις ηλικίες 25-34 ετών, στις οποίες πλησιάζει το 30%.

Από την άλλη πλευρά, τα δύο παραδοσιακά κόμματα της ισπανικής πολιτική σκηνής, το Λαϊκό και το (κυβερνών) Σοσιαλδημοκρατικό, φαίνεται να διαθέτουν τα πιο γερασμένα εκλογικά ακροατήρια. Αμφότεροι οι εν λόγω πολιτικοί σχηματισμών καταγράφουν πολύ καλύτερες επιδόσεις μεταξύ των συνταξιούχων απ’ ό,τι μεταξύ των εικοσάρηδων.Τα αριστερά και τα κεντροαριστερά κόμμα, συμπεριλαμβανομένου του PSOE, χάνουν πολύ περισσότερο έδαφος μεταξύ των νέων.

Όταν στην κουβέντα μπαίνει ο συνδυασμός φύλου και ηλικία προκύπτει η εξής, ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα μεταβολή. Το Vox σχεδόν διπλασιάζει την υποστήριξή του μεταξύ των νεαρών γυναικών, στις ηλικίες από 18 έως 44 ετών. Στον αντίποδα, η Αριστερά υποχωρεί συνολικά και ιδιαίτερα μεταξύ των νεαρών ανδρών.

Μιλώντας ταξικά και ιδεολογικά

Αυτό που επίσης παρατηρείται και αξίζει σίγουρα να σημειωθεί είναι ότι η ακροδεξιά αντλεί υποστήριξη από τα χαμηλά οικονομικά στρώματα. Η τάση αυτή, όπως καταδεικνύει η μέτρηση, ενισχύεται ολοένα και περισσότερο στην Ισπανία. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το ακροδεξιό κόμμα του Vox αυξάνει τη δύναμή του κατά οκτώ μονάδες μεταξύ των ψηφοφόρων από νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα και μόλις κατά τέσσερις μονάδες μεταξύ των πλουσιότερων. Είναι σαφές: Η επιρροή του Vox μειώνεται όσο αυξάνεται το εισόδημα.

“Μετρώντας” τις πολιτικές προτιμήσεις του κοινού ανάλογα με την ιδεολογική προσέγγιση, το Λαϊκό Κόμμα υποχωρεί μεταξύ όσων τοποθετούνται πολύ δεξιά καθώς σ’ αυτήν την κατηγορία κερδίζει πολύ έδαφος το Vox. Το PSOE, από την άλλη, υποχωρεί κυρίως χάνοντας ψηφοφόρους του κέντρου.

Μια ακόμη ενδιαφέρουσα μετακίνηση αφορά τους νέους ψηφοφόρους:Το κόμμα που καταγράφει τη μεγαλύτερη πτώση σε αυτή την ομάδα είναι το PSOE, τουλάχιστον προς το παρόν. Υποχωρούν επίσης το Λαϊκό Κόμμα και, σε μικρότερο βαθμό, το Sumar. Και το κόμμα που ενισχύεται είναι πάλι το Vox.

Συμπέρασμα: Η ακροδεξιά παίρνει καύσιμο από τους νέους ανθρώπους. Και από τη νεολαία και από τους 30+. Βασίζει τη δύναμή της κυρίως στις γυναίκες, χωρίς να υστερεί στους άνδρες. Η Αριστερά φαίνεται ότι χάνει την ηγεμονία της στις νεαρές ηλικίες, διατηρώντας πάντως κάποιος από τις δυνάμεις της. Οι δύο μεγάλοι παίκτες βασίζουν τη δύναμή τους κυρίως στις μεγαλύτερες ηλικίες στις οποίες άλλωστε η κομματική ταύτιση παραμένει, όπως φαίνεται, πιο ισχυρή.