Η επιστολή Μητσοτάκη στην ΕΕ για ευελιξία έμεινε στο “διαβάστηκε”

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει χωριστεί ξανά σε βόρειους και νότιους, σε “φειδωλούς” και “φίλους της συνοχής”, τόσο για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης όσο και για τον προϋπολογισμό του 2028- 2034. 

Στη Σύνοδο Κορυφής, που ξεκίνησε χθες και συνεχίζεται σήμερα, δεν φαίνεται επομένως να υπάρχουν ελπίδες για αποδοχή των προτάσεων της Ελλάδας και της Ιταλίας για πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία.

Υπενθυμίζεται ότι ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, με επιστολή του στην Κομισιόν έχει ζητήσει τα προσωρινά μέτρα για την ακρίβεια στα καύσιμα να εξαιρούνται από τον υπολογισμό της οροφής δαπανών. Αλλά αφού οι “φειδωλοί” έβαλαν φρένο στη σχετική συζήτηση, η μάχη χθες επικεντρώθηκε στην προσπάθεια να συμπεριληφθεί στα συμπεράσματα της Συνόδου πρόβλεψη που θα ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει πρόσθετες ευελιξίες για τη στήριξη των πολιτών και των επιχειρήσεων που έχουν περισσότερη ανάγκη.

Κατά την παρέμβασή του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ο πρωθυπουργός τόνισε ότι το κείμενο των συμπερασμάτων, όπως είχε αρχικά τουλάχιστον διαμορφωθεί, δεν ανταποκρίνεται στον επείγοντα χαρακτήρα της ενεργειακής κρίσης.

«Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ευελιξία εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου, προκειμένου να προσφέρουμε στοχευμένα, προσαρμοσμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις», είπε στους Ευρωπαίους εταίρους ο κ.Μητσοτάκης.

Προσέθεσε πως τα μέτρα αυτά θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν από εκείνο το μέρος της αύξησης των δημόσιων εσόδων που προκύπτουν λόγω του υψηλότερου πληθωρισμού, με παράλληλη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας.

Το θέμα είναι βέβαια ότι, ενώ κάποτε η Ελλάδα βρισκόταν σε μνημόνιο και αναγκαζόταν σε περικοπές, οι βόρειες χώρες της ΕΕ είχαν πλούσιους προϋπολογισμούς. Ενώ σήμερα είναι η χώρα μας που έχει αυξημένα δημόσια έσοδα τα οποία θέλει να διαθέσει ανεξαρτήτως της οροφής δαπανών, αλλά είναι τα κράτη μέλη της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης που ανησυχούν για δημοσιονομικό εκτροχιασμό. Στις Βρυξέλλες ούτως ή άλλως έχουν αλλεργία στον όρο ευελιξία.

Μάχη και για να μην ψαλιδιστεί η ΚΑΠ

Η χώρα μας ζητά επίσης την επανεξέταση της “πράσινης μετάβασης” και συγκεκριμένα την αναβολή της δεύτερης φάσης του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS2) μέχρι το 2030, αίτημα το οποίο υποστηρίζουν επίσης η Ιταλία, η Πολωνία, η Τσεχία, η Σλοβακία και η Ουγγαρία. Οι σκανδιναβικές χώρες ζητούν να μην αλλάξει ο σχεδιασμός. Και η Κομισιόν έχει προτείνει μετάθεση της εφαρμογής του ETS2 για το 2028, δηλαδή αναβολή μόνο για ένα χρόνο.

Η Αθήνα θέτει επίσης “βέτο” σε περικοπές στην Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική στον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ. Υπενθυμίζεται ότι το Negobox, δηλαδή η πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας της ΕΕ, για το  2028-2034 περιλαμβάνει περικοπές 141 δισ. ευρώ. Χώρες όπως η Γερμανία και η Σουηδία υποστηρίζουν τις περικοπές και ειδικότερα ότι πρέπει να κοπούν δαπάνες για τη Συνοχή και την ΚΑΠ, ώστε να καλυφθεί η αύξηση των αμυντικών δαπανών της ΕΕ. Σύμφωνα δε με το Politico οι χώρες του ευρωπαϊκού βορρά ανησυχούν ότι ο Πορτογάλος πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ενδέχεται να ευνοήσει το νότο στις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ.

Οι 17 χώρες “φίλοι της συνοχής” διαφωνούν και, όπως εξελίσσεται η αντιπαράθεση, δεν φαίνεται πιθανή συμφωνία ούτε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου. Σημειωτέον ότι το μπλοκ αυτό περιλαμβάνει χώρες από τον ευρωπαϊκό νότο, αλλά και την ανατολική Ευρώπη και συγκεκριμένα την Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία, την Κύπρο, την Πορτογαλία την Βουλγαρία, την Κροατία, την Τσεχία, την Εσθονία, την Ουγγαρία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, την Μάλτα, την Πολωνία, την Ρουμανία, την Σλοβακία και την Σλοβενία.

Για την Ελλάδα είναι απολύτως κρίσιμο να μη γίνουν περικοπές στην ΚΑΠ, καθώς άλλωστε η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με τη δυσαρέσκεια των αγροτών. 

Εάν δεν υπάρξει πολιτική συμφωνία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου, τα περιθώρια θα αρχίσουν πάντως να στενεύουν. Προκειμένου να εφαρμοστεί το ΠΔΠ από το 2028 θα πρέπει να ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία το 2027. Η ΕΕ βέβαια θα μπορούσε κατά την προσφιλή της συνήθεια να κλωτσήσει το τενεκεδάκι μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής του Μαρτίου. Αλλά ο Γάλλος πρόεδρος, Εμμανουέλ Μακρόν, προειδοποίησε χθες τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι εάν δεν έχει κλείσει το θέμα του ΠΔΠ το Δεκέμβριο, ο ίδιος δεν έχει την πολιτική εντολή και πολιτικό περιθώριο να υπογράψει συμφωνία κοντά στις γαλλικές εκλογές του Απριλίου του 2027.